Journey in Life: 04/16/13

Tuesday, April 16, 2013

Thưởng tiền để khuyến khích sinh con dẫn đến... tăng tội phạm?

5 ngày trước, langdu kể với các bạn về sáng kiến chính sách công mới ở Úc, bồi thường cho người hiến thận, mà kết quả tốt hay xấu sẽ phải đợi đến 2015 đánh giá mới biết được. Nhưng,  cách đây hai tháng, langdu cũng có bài 'Hiệu ứng rắn hổ mang' về việc khi Anh áp dụng tiền thưởng nhằm tiêu diệt rắn ở Ấn Độ thì số lượng rắn lại... tăng thêm nhiều hơn, để minh họa một chính sách với mục tiêu tốt đẹp lại dẫn đến kết quả không ngờ như thế nào.

Mới đây, anh Peter Gartlan ở Úc cho biết: năm 2004, Chính phủ Úc đã áp dụng chương trình Baby Bonus, thưởng tiền trị giá 4.000 AUD để khuyến khích các gia đình sinh con. Chính sách này đã... nhanh chóng tạo ra một làn sóng các bà mẹ trẻ vị thành niên không lập gia đình, thuộc những cộng đồng dân cư nghèo, những người thấy Baby Bonus như là một khoản 'tiền miễn phí' lớn. Và lúc đó, cũng có nghiên cứu cho thấy hầu hết số tiền được dành để mua... TV Plasma, bia rượu và hội hè (chứ không phải chi tiêu cho trẻ em). 
Photo courtesy nemuneko.jc via Getty Images

Dù gì đi nữa, nhiều bà mẹ trẻ vị thành niên có em bé, và nhận tiền thưởng. Nhưng rõ ràng động cơ ở đây là tiền, chứ không phải là một gia đình hạnh phúc. Và số tiền 4.000 AUD cũng chẳng là bao nếu so với chi phí nuôi một đứa trẻ. 

Theo như mô tả trong nghiên cứu 'Phá thai giảm tỉ lệ tội phạm' (Kinh tế học hài hước), thì có vẻ như Baby Bonus lại là một kịch bản ngược lại, khi trên các bài báo ở Tasmania, có xu hướng rõ ràng là gia tăng... tội phạm vị thành niên.

Ngoài Úc, cũng có các nước khác áp dụng chương trình này như: Canada, Séc, Lithuania, Singapore. Không biết tình hình có sáng sủa hơn chăng? Và không biết đề xuất 'thưởng tiền để khuyến khích sinh con gái' ở Việt Nam nếu được thực hiện sẽ dẫn đến kết quả gì?

Hiệu ứng Streisand

Từ QE đến QEternity

langdu vừa dịch bài về tiết kiệm doanh nghiệp quá cao ở Nhật Bản, thì đọc được bài về phát súng của NHTW Nhật 'sẽ đánh thuế tiết kiệm dôi dư của doanh nghiệp', nên share với các bạn:

...
Hôm mùng bốn vừa qua, tân Thống đốc Ngân hàng Trung ương Haruhiko Kuroda lập tức bắn pháo lệnh: làm như cũ mà theo kiểu mới với cường độ vũ bão. Như cũ là tăng mức lưu hoạt tiền tệ có định lượng, gọi là Quantitative Easing hay QE. (in bạc bơm tiền, Nhật đã phát minh liều thuốc bất thường này từ năm 2001, dưới tên gọi "ryoteki kin'yu kawa".)

Thống đốc Kuroda công bố: "Nhật cố đạt lạm phát 2% trong hai năm tới; muốn vậy, mỗi tháng mua vào 70% lượng trái phiếu phát hành, bằng 1% của Tổng sản lượng; để nhân khối tiền tệ hơn gấp đôi, từ 29% lên 56% Tổng sản lượng; với hướng thiên về trái phiếu dài hạn và cả loại "biến phiếu" derivatives trên thị trường địa ốc; sẽ đánh thuế tiền tiết kiệm dư dôi của doanh nghiệp; và duy trì chính sách này cho đến khi hiệu quả."

Sự thật bên dưới là Chính quyền Nhật vừa dọa là sẽ để lạm phát tăng 2% và sẽ làm hạ phân lời trái phiếu. Khi giá không tăng mà hàng năm còn giảm đều 0,2% từ 13 năm nay, biện pháp này là cú điện giựt: cứ ghim tiền trong túi mà không xài thì đồng tiền sẽ mất giá. Với giới đầu tư tài chánh, chính sách ấy khiến họ phải tìm phân lời cao hơn ở xứ khác, hoặc đầu tư vào bất động sản.

Bất thường hơn nữa là cường độ vũ bão: lượng tiền vĩ đại được trù tính bơm ra là 200 tỷ đô la một tháng, so với 85 tỷ mà Ngân hàng Trung ương Hoa Kỳ đã thông báo. Nhắc lại cho rõ, năm năm qua, ba đợt QE của Mỹ đã tăng khối tiền tệ khoảng 15% Tổng sản lượng Hoa Kỳ. Nhật tính chạy nước rút, làm gấp đôi, tăng 30%, nội trong hai năm tới. Và cho biết là sẽ còn làm hơn thế, nếu thấy cần thiết.
...

Đọc thêm giải thích của tác giả Nguyễn Xuân Nghĩa ở đây, để thấy thị trường chứng khoán Nhật tăng vọt, nhất là cổ phiếu của các quỹ đầu tư về địa ốc, đồng yen sụt mạnh (cứu nguy kinh tế nhờ hối suất thấp, bán hàng giá rẻ), ngón võ của Abe là mũi tên bắn ngược vào Nam Hàn, và các câu hỏi đặt ra về biện pháp này: nạn bể bóng cổ phiếu, địa ốc những năm 1990s liệu có lặp lại; có kịp đảo ngược chính sách khi đạt chỉ tiêu lạm phát? Và sau cùng là cải cách chế độ ruộng đất và phá vỡ thế lực bảo hộ của nông gia để đưa Nhật Bản vào vòng đàm phán tự do mậu dịch xuyên Thái bình dương TPP (rủi ro chính trị lớn vì xưa nay thành phần này là nhóm lợi ích đã nuôi và nắm đảng LDP trong tay).

Bài trước: Cách mạng chính sách chưa trọn vẹn ở Nhật Bản

Có ai vẫn đang đầu tư ở Nhật Bản?
Bất bình đẳng thế hệ ở Nhật Bản
Nguyên nhân Nhật Bản chấp nhận giảm phát
Lời nguyền tỉ giá
Từ đỉnh cao tới vực sâu

Cách mạng chính sách chưa trọn vẹn ở Nhật Bản

Photo courtesy roberthuffstutter
...
Tiết kiệm tư nhân ở Nhật Bản - hầu như toàn bộ được tạo ra bởi khu vực doanh nghiệp - là quá cao nếu so với số các cơ hội đầu tư khả dĩ. Vì vậy, tổng số tiền khấu hao và lợi nhuận giữ lại của các doanh nghiệp Nhật Bản ở mức cao chót vót 29,5% GDP vào năm 2011, so với chỉ 16% ở nước Mỹ, mà bản thân nước này cũng đang vất vả đối phó với thặng dư tài chính doanh nghiệp.

Hệ thống kinh tế Nhật Bản là một cỗ máy sinh ra tiết kiệm tư nhân cao. Nền kinh tế bão hòa với nhân khẩu học kém cỏi không thể sử dụng một cách hiệu quả những đồng tiền tiết kiệm này. Tổng ngạch đầu tư cố định của Mỹ đạt trung bình 10,5% GDP trong 10 năm qua, so với Nhật Bản là 13,7%. Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế Mỹ đã vượt xa hơn nhiều tăng trưởng ở Nhật Bản. Các tập đoàn, doanh nghiệp Nhật Bản hẳn đã đầu tư quá nhiều, chứ không phải là quá ít. Do vậy, tăng tỉ lệ đầu tư để hấp thụ nhiều hơn tiết kiệm dôi dư của doanh nghiệp, sẽ càng thêm lãng phí.

Đây là nhận xét của Martin Wolf. Còn theo Tyler Cowen, nếu bạn tính đến cả đình đốn, sự chuyển hướng thu nhập quốc dân khỏi lao động, bất bình đẳng thu nhập, quy tắc Ramsey, bạn sẽ gặp phải những vấn đề kinh tế rất kì lạ. Tỉ lệ đầu tư cao của doanh nghiệp Nhật Bản không thật chính xác giống với mô hình Keynesian cũ, đơn giản. Tuy nhiên, Cowen cho rằng giảm tỉ lệ đầu tư cũng không hẳn là câu trả lời, mà Nhật Bản cần tăng tỉ lệ đầu tư cao với các doanh nghiệp chất lượng hơn và các cơ hội đầu tư tốt hơn, điều mà xem ra khó đạt được.


Thảm họa Logo















Áp dụng tâm lý học vào thiết kế logo, chuẩn hơn Lê Duẩn :D

Bài trước: Mẹo làm sạch sàn nhà vệ sinh

Nhà tạo mẫu crowdsource ý tưởng từ người hâm mộ
Rắn và biểu tượng ngành y: lịch sử của một sai lầm...
Độc quyền kim cương DeBeers

Sự kỳ diệu của niềm tin


sự khác nhau giữa 'Tình còn vương vấn' 'Anh sẽ là người ra đi' :D

Bài trước: Origami: bao cao su của tương lai

Mùa đông Paris



Bài trước: Lễ hội sắc màu của người Hindu

Du lịch không gian
Du lịch Washington DC
Du lịch Kuala Lumpur

Giải mã người khổng lồ trong thành phố


"Bi, đừng sợ!" ;)

Bài trước: Batman ở Hồ thiên nga

Quán ăn hút khách bằng robot khổng lồ
Chàng khổng lồ Starbucks vào Việt Nam

Mẹo làm sạch sàn nhà vệ sinh



quá đẹp ;), các ông chồng thể hiện sáng tạo như này, chắc vợ sẽ không phàn nàn khi uống bia, vì anh còn phải... lấy nguyên vật liệu chứ :)

Bài trước: Cầy tơ nướng - Khẳng định một đẳng cấp

Trò đùa tai hại từ cuộn giấy vệ sinh
Hoảng hồn ma ở nhà vệ sinh công cộng 
Bồn tiểu đồ chơi ở Nhật Bản

Cầy tơ nướng - Khẳng định một đẳng cấp


tự động hóa, cơ giới hóa toàn cuốc :D

Bài trước: Sự biến hóa kỳ diệu từ những mảnh ghép LEGO

Nông dân Thụy Sĩ cũng ăn thịt... chó, mèo
Khách sạn tình yêu dành cho...chó ở Brazil
Tại sao bò không bị tuyệt chủng?