Journey in Life: 05/10/13

Friday, May 10, 2013

Vụ cháy nhà máy Triangle Shirtwaist: Tai họa công nghiệp tồi tệ nhất New York


Làn sóng phẫn nộ sau vụ hỏa hoạn Công ty Triangle Shirtwaist năm 1911 ở New York dẫn đến những lời kêu gọi đòi cải thiện an toàn tại nơi làm việc ở nước Mỹ. Nguồn: Thư viện Quốc hội (Mỹ). Phòng In ấn và Nhiếp ảnh.

By Richard Greenwald / Sơn Phạm dịch

Tuần này, hơn 600 người đã bị chết trong vụ đổ sập một tòa nhà các công nhân may mặc ở vùng Dhaka, Bangladesh. Nhiều người khác có lẽ đã bị chôn vùi trong đống đổ nát.

Chỉ mới 5 tháng trước, 112 công nhân chết trong một vụ cháy nhà máy khác, nâng con số người chết ở nước này trong những năm qua lên ít nhất là 1.000 người. Những tòa nhà này thường không có giấy phép, không được xây dựng theo tiêu chuẩn, có những vấn đề nghiêm trọng v kết cấu và là nơi một ngành công nghiệp đặt lợi nhuận lên trước con người.

Những hoàn cảnh đau thương này gợi nhớ lại vụ hỏa hoạn Triangle tai tiếng năm 1911 ở thành phố New York làm chết 146 công nhân. Công ty Triangle Waist sản xuất áo bờ lu nữ (shirt-waist). Công ty đã ép buộc các công nhân phải làm việc 6 ngày trong tuần trên tầng 9 và tầng 10 của một tòa nhà ở trung tâm Greenwich Village. Vào lúc hết giờ làm việc ngày thứ Bảy, 25 tháng Ba, một vụ hỏa hoạn - nhiều khả năng bắt lửa từ tàn thuốc lá - bùng phát từ thùng vải vụn và giẻ (rag) ở tầng 8. Các công nhân chạy vội đến cầu thang và thang máy. Họ thông báo các cấp quản lý trên tầng 10, nhưng không ai nhớ ra báo động cho những công nhân ở tầng 9.

Đến lúc những người công nhân bị mắc kẹt hiểu được những gì đang xảy ra, h đã không còn lối thoát. Các hộp (canister) đựng dầu dự trữ ở cầu thang nhanh chóng bắt lửa. Cửa ra vào bị đóng bằng dây xích, dây cáp thang máy bị vây hãm trong ngọn lửa ngùn ngụt và các lối thoát hiểm tách rời khỏi tòa nhà, khiến những công nhân này phải lãnh án tử.

'Uỵch-chết!'
Không còn sự lựa chọn nào khác ngoài bị thiêu cháy, nhiều người bị kẹt trong tầng 9 đã chọn  con đường nhảy xuống đất, và... chết. W.G. Shepherd, phóng viên UPI, viết vào thời điểm đó: 'Tôi đã học được một âm thanh mới - âm thanh khủng khiếp. Đó là tiếng thịch tạo ra bởi cơ thể sống, rơi với tốc độ cao trên nền đá. Uỵch-chết! Uỵch-chết! Uỵch-chết! Uỵch-chết! 62 tiếng uỵch-chết! Tôi gọi như vậy, bởi vì tiếng thịch này và ý nghĩ về cái chết đến với tôi, từng lần một, cùng một lúc. Rất nhiều lần xem tiếng thịch này khi các công nhân rơi xuống; từ độ cao 25 mét.'

Các vụ đình công lớn vào năm 1909 và năm 1910 đã đóng cửa ngành may mặc ở New York, huy động hàng chục nghìn công nhân xuống đường để ra yêu sách điều kiện làm việc tốt hơn. Tuy nhiên, những vụ đình công này đã không giúp gì cho các công nhân ở Triangle, những người vẫn không ở trong công đoàn. Vụ cháy năm 1911 đã thay đổi tất cả.

Đầu tiên đó là, thảm họa này xảy ra trong khu sinh sống những người trung lưu, Greenwich Village, chứ không phải là các khu ổ chuột người nhập cư ở Lower East Side hay Little Italy. Mọi người đều biết. Những người phụ nữ trung lưu thả bộ trên các đường phố thời trang đã chứng kiến cảnh tượng rùng rợn này.

Ngọn lửa cũng gây ra sự thức tỉnh chính trị và làm cho các công nhân đang đấu tranh và những người tiêu dùng có trách nhiệm đoàn kết với nhau. Nhiều phụ nữ trung lưu nhận ra rằng họ có mối liên hệ với những người công nhân làm quần áo cho họ, dẫn đến việc hình thành liên minh những người mua hàng và công nhân nhà máy.

Phong trào này nhanh chóng buộc tiểu bang phải hành động. Năm 1911, chính quyền bang New York vẫn chưa được biết đến với sự trong sạch hay nhân đạo. Tammany Hall, cánh tham nhũng của Đảng Dân chủ, được điều hành bởi Al Smith và Robert Wagner, bộ đôi gọi là Tammany Twins. Họ đã xoay xở (hack?), và nhận ra vấn đề giành chiến thắng về mặt chính trị.

Tammany thành lập Ủy ban Điều tra Nhà máy, do cả hai là đồng Chủ tịch. Smith là phát ngôn viên của Hội đồng lập pháp và Wagner là Thượng nghị sĩ bang. Họ nhìn vấn đề như là một phương cách để giành phiếu.

Từ năm 1911 đến năm 1915, họ đã thông qua hàng chục bộ luật làm thay đổi hoàn toàn lĩnh vực sản xuất và tạo ra một tiêu chuẩn an toàn và y tế. Họ ủy quyền cho các sở cứu hỏa và xây dựng tiến hành các vụ thẩm tra và yêu cầu cần có lối thoát hiểm hỏa hoạn, vòi phun nước và tập phòng cháy chữa cháy (drill). Nhiều nơi làm việc hiện đại có giới hạn chỗ ngồi, người phụ trách (marshal) hỏa hoạn của từng tầng và cầu thang (stair-well) chống cháy.

Các cải thiện về an toàn
Ngày nay, chúng ta coi những phòng ngừa an toàn này là hiển nhiên, nhưng đã phải mất 146 mạng sống của những phụ nữ nhập cư trẻ tuổi để đạt được điều này. Và, thay vì nghiền nát nền kinh tế hay phá hủy ngành công nghiệp, luật lệ đã thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và ổn định xã hội trong nhiều thế hệ.

Bangladesh ngày nay, cũng giống như New York 100 năm trước đây, là nhà sản xuất hàng đầu các quần áo Mỹ. Hầu hết các nhãn hiệu chính chúng ta mặc đều đi qua những nhà máy giống nơi mà thảm họa đã xảy ra tuần này, nhờ vào mạng lưới toàn cầu tinh vi thuê ngoài (outsourcing), những người môi giới và các nhà cung cấp.

Và trong khi những nhà máy này có lẽ dường như không có thay đổi gì, vụ hỏa hoạn Triangle đã là một bài học mạnh mẽ từ quá khứ kinh tế của chúng ta để có được một tương lai tốt đẹp hơn.

(Richard Greenwald là giáo sư và trưởng khoa tại Trường Cao đẳng St. Joseph ở New York. Ông là tác giả cuốn 'Vụ hỏa hoạn Triangle, nghi thức hòa bình và dân chủ công nghiệp trong kỷ nguyên tiến bộ ở New York' - "The Triangle Fire, the Protocols of Peace and Industrial Democracy in Progressive Era New York" và 'Đình công lao động: Quá khứ và Tương lai những người lao động Mỹ' - "Labor Rising: The Past and Future of American Working People.")

Bloomberg


Tại sao vụ đình công ngành dệt may năm 1913 ở Mỹ lại kì lạ nhất từ trước tới nay?
Lương bổng công bằng cho phụ nữ: Cuộc đấu tranh còn dang dở

Quà tặng lãng mạn cho nàng


so romantic... ;)

Bài trước: How can I live without you?

Món quà tặng vợ
Làm chồng hãy nhớ...đừng ẩu
Trồng 6.000 cây sồi theo hình trái tim để tưởng nhớ vợ
Trồng rừng thành hình đàn ghi ta để tưởng nhớ vợ
Dịch vụ tặng quà Valentine ở Nhật Bản 
Ngày Valentine trở thành cuộc cách mạng bán lẻ như thế nào?

Khi Roosevelt đưa thanh niên thất nghiệp lên rừng


Một nhóm người đang trồng cây như là một phần của dự án Đoàn Bảo tồn Dân sự (Civilian Conservation Corps) ở Minnesota năm 1933. Nguồn: Getty Images.

Giáo sư Philip Scranton mới có bài ở Bloomberg, kể về việc trong thời kỳ Đại khủng hoảng, một thách thức lớn đối với chính phủ là làm thế nào để tạo thêm công ăn việc làm mà không chèn lấn khu vực doanh nghiệp tư nhân. Vào cuối tháng Ba năm 1933, Tổng thống Franklin D. Roosevelt đã khuyến nghị thành lập một 'đoàn bảo tồn dân sự được sử dụng cho các công trình đơn giản, và không can thiệp vào công ăn việc làm thông thường.'

Ý tưởng này nhằm thuê một số lượng lớn những thanh niên thất nghiệp để cải thiện đất đai công cộng và các nguồn tài nguyên thiên nhiên của quốc gia. Công việc trong các khu rừng tiểu bang và liên bang hoặc các dự án kiểm soát lũ lụt và bảo tồn đất, 'là có giá trị thực tiễn được xác định rõ ràng, không chỉ thông qua việc ngăn chặn thua lỗ tài chính rất lớn hiện tại mà còn như là một phương tiện để tạo ra của cải quốc gia trong tương lai,' Roosevelt giải thích. 'Tuy nhiên, quan trọng hơn những lợi ích vất chất này còn là các giá trị đạo đức và tinh thần mà những công việc này mang lại.'

Roosevelt ước tính rằng 250 nghìn công việc tạm thời có thể sẽ được lấp đầy vào mùa hè nếu Quốc hội hành động nhanh chóng.

Trong vòng 10 ngày, Hạ nghị viện đã thông qua một dự luật hình thành Đoàn Bảo tồn Dân sự. Một sửa đổi quan trọng từ đảng viên Cộng hòa Oscar De Priest, nghị sĩ quốc hội da đen duy nhất, quy định rằng luật này không được phân biệt đối xử dựa trên 'chủng tộc, tín ngưỡng (creed) hay màu da' trong việc thuê công nhân cho các đoàn mới. Dự luật đã được thông qua ở Thượng nghị viện, và Roosevelt ký thành luật vào ngày 31 tháng Ba.

Hành động nhanh là tối quan trọng: Roosevelt muốn việc làm được đảm bảo cho 25.000 người đầu tiên trong vòng một ít tuần. Giám đốc dự án Robert Fechner, Phó Chủ tịch Hiệp hội quốc tế những người chế tạo máy, đánh điện tới các thống đốc bang vào ngày 3 tháng Tư và yêu cầu họ gửi các kỹ thuật viên tới Washington trong vòng 3 ngày để phối hợp với các cơ quan liên bang trong việc lựa chọn những địa điểm thích hợp cần lao động bảo tồn.

Các đơn vị đồn trú tuyển binh lính được sử dụng như những trung tâm đăng ký việc làm, và các xe tải quân sự chuyên chở công nhân đến 'các trại trong rừng.' Ở đó, công nhân được kiểm tra sức khỏe, đào tạo và giao việc.

Robert Y. Stuart, Giám đốc Sở Lâm nghiệp Mỹ (U.S. Forest Service), ước tính các trại lao động trong rừng có thể tuyển dụng 250.000 người. Dự án này sẽ bao gồm việc xây dựng 13.000 dặm đường điện thoại trong rừng (forest telephone line?), 900 dặm đường băng cản lửa (fire break), 11.700 dặm hàng rào, 3.600 dặm đường rừng, và 54.500 dặm đường nhỏ và đường mòn, cũng như dọn dẹp rác rưởi từ hơn 1 triệu mẫu đất có thể nguy hiểm gây cháy.

Một trong những trại đầu tiên được dựng lên gần New Rochelle, New York, và đăng ký 1.790 người vào ngày 15 tháng Tư. (Mặc dù sau đó, tờ New York Times viết là có 351 công nhân trẻ đã rời bỏ vì nhớ nhà, cha mẹ phản đối hoặc họ đã không vượt qua được đợt kiểm tra thể lực.) Được chia thành 6 nhóm, những công nhân này sẽ 'lên rừng' vào đầu tháng Năm.

Sửa đổi của De Priest đã mang lại việc làm cho người Mỹ da đen trong thời kỳ phân biệt chủng tộc (segregation) sâu sắc này. Vào ngày 24 tháng Tư, năm 1933, địa điểm đầu tiên ở Pennsylvania, trong thời gian ngắn được gọi là trại De Priest, đã mở cho các công nhân da đen ở Rừng quốc gia Allegheny.

Hy vọng đang trở lại đối với những người thất nghiệp Mỹ.

Sơn Phạm
Bloomberg

"Lost in the Shuffle" nghĩa là gì?

Cầu tạo hình chữ V. Photo credit phapluatvn.

Shuffle nghĩa là xáo trộn. 'Lost in the shuffle' nghĩa đen là bị mất đi trong một vụ xáo trộn, và nghĩa bóng là không được chú ý đến vì mọi người có nhiều chuyện khác để làm hay suy nghĩ.

Ví dụ
“There’s been so much controversy (tranh luận) over the collapse (sập) of the bridge. The mayor’s office blames the engineers for poor design while they fault (chê trách) the city for not keeping up with routine repairs (bảo trì đều đặn). But no one is showing much concern for commuters like me who desperately need the bridge to be fixed. We’re getting lost in the shuffle (Chúng tôi đã bị bỏ quên trong vụ cãi cọ này).”

“I used to loathe (không thích) our staff meetings (buổi họp ban nhân viên). Too often, precious time was wasted on insignificant details. Now I have a supervisor who sets a clear agenda. As a result, the most pressing issues aren’t lost in the shuffle (Kết quả là những vấn đề cấp bách nhất đã không bị lãng quên). They receive the attention they deserve (được chú ý đến một cách xứng đáng).”

VOA

Let yourself be open

Buddha, Marble Mountains - near Da Nang, Vietnam. Photo courtesy AG Gilmore.

"Let yourself be open and life will be easier. A spoon of salt in a glass of water makes the water undrinkable. A spoon of salt in a lake is almost unnoticed."
~Buddha

Stop Running from Your Life and Start Living It.

Previous post: Nothing personal

Open your heart, you will be reborn