Journey in Life: 11/01/13

Search This Blog

Friday, November 1, 2013

Chiếc xe thời Đại Khủng hoảng của Henry Ford

Nguồn: Video quảng cáo chiếc xe Model B của Ford

Giáo sư Philip Scranton có bài ở Bloomberg, kể về việc giai đoạn đầu của cuộc Đại Khủng hoảng tác động mạnh tới công ty Ford Motor Co. Doanh thu bán hàng xe Model A hàng đầu của công ty giảm 50% từ năm 1930 đến cuối năm 1931, trong khi Chevrolet vươn lên vị trí dẫn đầu thị trường ôtô.

Công ty Ford rõ ràng cần phải đẩy nhanh việc phát triển Model B của mình, vốn đã được triển khai kể từ năm 1929. Nhưng liệu cố gắng đưa mẫu xe này ra thị trường trong thời kỳ Đại Khủng hoảng sẽ mang lại kết quả?

Để mang tính cạnh tranh, công ty Ford cần một model với nhiều xi-lanh hơn. Năm 1929, Henry Ford, người sáng lập công ty, đã nói với một kỹ sư, 'Chúng ta sẽ sản xuất xe 8 xi-lanh thay vì bốn do Chevrolet đang sản xuất xe 6 xi-lanh,' theo cuốn sách lịch sử '32 Ford Deuce' của Tony Thacker. Thách thức lúc đó là các xe sang trọng V-8 động cơ hiện có như Cadillac, LaSalles và Lincoln, có giá gấp sáu đến tám lần so với mức giá dự tính 500 USD cho Model B. Các chuyên gia ôtô cho rằng, việc tạo ra một chiếc xe 8 xi-lanh giá rẻ nhưng đáng tin cậy là điều không thể.

Tuy nhiên, Ford coi nỗ lực này như một phần của sứ mệnh xã hội lớn hơn. Tháng Ba năm 1932, ông nói với tạp chí Time rằng ông đang chuẩn bị để 'đánh cược tất cả những gì chúng tôi có để tạo ra công ăn việc làm hữu ích cho càng nhiều người càng tốt.' Việc sản xuất Model B chỉ riêng tiền lương nhân công là 198 triệu USD, cộng thêm các bộ phận và vật liệu được đặt hàng từ 5.000 công ty. Nhưng đối với nhiều người đang tuyệt vọng tìm việc, điều này vẫn chưa đủ.

Ngày 7 tháng Ba, đúng ngày tuyên bố của Ford xuất hiện trên tờ Time, nhân viên bị sa thải của công ty Ford diễu hành biểu tình đến nhà máy River Rouge ở Dearborn, Michigan, để xin việc. Những người biểu tình đụng độ với cảnh sát, và cuộc biểu tình nhanh chóng trở nên chết chóc. Người đứng đầu an ninh của công ty Ford, Harry Bennett, đâm thẳng xe của mình vào đám đông và cảnh sát đã nổ súng, bắn chết bốn người. Hơn 50 người biểu tình bị thương.

Ba tuần sau đó, Edsel Ford, con trai của Henry Ford và là Chủ tịch công ty, tuyên bố sự ra mắt ngày 31 tháng Ba của hai Model B: một chiếc 50 mã lực 'bốn xi-lanh' và một chiếc 65 mã lực 'tám xi-lanh' gắn nhãn 'Model 18', tờ New York Times đưa tin. Hai model này tương tự nhau, ngoại trừ động cơ của chúng, và cả hai đều có sẵn với 14 loại thân xe. Các model mới dài và rộng hơn so với các model cũ và có thể chạy 75 dặm một giờ.

Chiếc coupe tiêu chuẩn V-8 mới sẽ có giá 490 USD (bằng với Model A 'bốn xi-lanh'), và Model B 'bốn xi-lanh' sẽ thấp hơn giá đó 50 USD. Ở mức cao nhất, chiếc xe convertible V-8 sẽ có giá 650 USD, chỉ nhiều hơn 10 USD so với chiếc convertible Model A.

Trên toàn quốc, hơn 5 triệu người Mỹ đã xem những chiếc xe Ford mới, và công ty cho biết 200.000 đơn hàng đã được đặt.

Tuy nhiên, thành công tức thì của chiếc xe này sớm cho thấy sự rủi ro khi vội vã đưa ra thị trường.

Công ty Ford vẫn chưa đẩy mạnh sản xuất hàng loạt các mẫu xe mới này, và động cơ đã không được kiểm tra thấu đáo. Người mua do đó đã phải đợi rất lâu mới có được các mẫu xe mới, và sau đó liên tục gặp phải các sự cố lặp đi lặp lại. Công ty Ford lỗ khoảng 75 triệu USD trong năm 1932 - trung bình khoảng 250 USD cho mỗi chiếc xe bán ra.

Henry Ford đã không hề bối rối, theo cuốn '32 Ford Deuce.' Ông cho rằng tiền đã được dành cho các sứ mệnh tốt: trả lương công nhân và nộp thuế.

Ông nói 'Chúng ta không mất tiền - chúng ta sử dụng chúng'. 'Nếu chúng ta thua lỗ trên thị trường chứng khoán, đó mới là mất.'

Sơn Phạm
Bloomberg


Khi các tiệm bán lẻ hộ gia đình chiến đấu chống lại chuỗi cửa hàng

Trong thời kỳ Đại Khủng hoảng, sự gia tăng của chuỗi cửa hàng đe dọa các tiệm bán lẻ địa phương. Nguồn: Thư viện Quốc hội (Mỹ), Phòng In ấn và Nhiếp ảnh.

Giáo sư Philip Scranton có bài ở Bloomberg, kể về việc đối mặt với thất nghiệp tăng, lương giảm và lợi nhuận tệ hại từ vốn đầu tư, người tiêu dùng thuộc mọi tầng lớp cắt giảm mạnh chi tiêu trong những năm 1930. Các tiệm bán lẻ bị ảnh hưởng.

Doanh thu hàng năm của các cửa tiệm trong năm 1932 đã giảm hơn 40% kể từ năm 1929. Ngược lại, chuỗi cửa hàng có mức giảm nhỏ hơn nhiều, chỉ hơn 10% một chút kể từ năm 1929.

Cạnh tranh từ những năm 1920 vẫn tiếp tục giữa các chủ tiệm bán lẻ và chuỗi cửa hàng ngày càng mở rộng ở cấp vùng hoặc quốc gia, các chuỗi này bán giày dép, rau quả tạp hóa, thuốc lá, quần áo, đồ ăn uống và hàng hóa giá rẻ. Các chủ tiệm nhỏ ngày càng trở nên tuyệt vọng khi phải đối mặt với sự chênh lệch giá cả (chuỗi cửa hàng khi mua nhận được chiết khấu lớn theo số lượng).

Các đồng minh lập pháp của các chủ tiệm bán lẻ đã ban hành một loạt các loại thuế và luật lệ ở cấp bang chống lại chuỗi cửa hàng trong đầu những năm 1920. Mặc dù vậy, tới năm 1929, có hơn 140.000 đại lý của các chuỗi cửa hàng đang hoạt động tại Mỹ. Các chuỗi cửa hàng đã viện tới tòa án để tranh cãi những hạn chế pháp lý này.

Hàng nhập khẩu giá rẻ, bao gồm cả đồ trang sức và đồ chơi, cũng là đối thủ cạnh tranh khác của các tiệm bán lẻ nhỏ. Phong trào 'Người Mỹ mua hàng Mỹ', đối sách chống lại những nỗ lực dân tộc chủ nghĩa của Vương quốc Anh, không mấy thành công, dù được nhà xuất bản William Randolph Hearst khuếch trương. Tạp chí Time lưu ý: 'Khi lòng yêu nước được nâng thành lí do chính để mua một sản phẩm nào đó, (thì) mọi người có ấn tượng rằng, ngoài lòng yêu nước ra, sản phẩm đó không phải là 'hàng tốt nhất để mua'. Các nỗ lực tương tự ở địa phương, như phong trào 'Giữ đôla Ozark ở lại Ozarks', cũng chẳng hiệu quả hơn.

Cuộc Đại Khủng hoảng cũng gây tác động xấu lên chuỗi cửa hàng. Một số đã hăng hái mở rộng trong thập kỷ bùng nổ và giờ bị "què quặt" bởi các hợp đồng thuê (mặt bằng) dài hạn cho các gian hàng mà chẳng có mấy hoạt động. Những chuỗi khác không thể trả thanh toán cho các khoản vay hay tiền mua hàng. McCrory, với 244 cửa hàng năm xu, phải tuyên bố phá sản vào năm 1933, các chuỗi khác National Department Stores, United Cigar Stores, chuỗi cửa hàng sách Brentano và cả các chuỗi khác cũng tương tự.

Mặc dù vậy, các đối thủ cạnh tranh mới tiếp tục xuất hiện. Một trong số đó là siêu thị đồ giá rẻ tự phục vụ Big Bear. Khác xa với những gì người Mỹ hiện nay hiểu về cụm từ 'siêu thị', Big Bear và các liên doanh tương tự 'thành lập trong các gara, nhà máy bỏ không hoặc trong các tòa nhà khác với giá thuê rất thấp.' "Siêu thị" đầu tiên ở khu vực New York của Big Bear là ở trong một nhà máy sản xuất ôtô New Jersey bị bỏ không, tuy nhiên cũng có 200.000 người ghé thăm mỗi tuần. Các doanh nghiệp này đe dọa không chỉ các tiệm bán lẻ hộ gia đình mà cả các chuỗi cửa hàng, vì các chính sách hạ giá họ thiết lập.

Các chuyên gia thực phẩm như V.H. Pelz của công ty General Marketing Counselors Inc. trấn an các tiệm bán lẻ độc lập rằng những đối thủ cạnh tranh giá thấp này sẽ sụp đổ. Ông nói, những "siêu thị" này 'nằm ngoài khu vực mua sắm thông thường để tiết kiệm tiền thuê nhà và sẽ phải thu hút khách hàng trong bán kính rộng hơn để có thể thực hiện hoạt động kinh doanh số lượng lớn của họ'. Nhưng xe ôtô đã biến đổi thói quen mua sắm của người Mỹ thuận lợi cho các chuỗi cửa hàng.

Đáng ngại hơn nữa cho các tiệm bán lẻ nhỏ, khi vào ngày 13 tháng Ba, năm 1933, Tòa án Tối cao Mỹ chấm dứt hiệu lực thuế đánh lên chuỗi cửa hàng của bang Florida, sau vụ kiện của 13 tập đoàn. Tòa án xác định rằng việc gia tăng mức thuế, dựa trên số lượng các gian hàng của một chuỗi, là hành vi phân biệt đối xử. Robert Lyons của Hiệp hội chuỗi cửa hàng quốc gia reo mừng: các cơ quan lập pháp bang 'sẽ không còn có thể đi lại lộn xộn xử phạt tùy tiện được nữa.'

Giờ đây ai sẽ đoái hoài đến những tiệm bé nhỏ?

Sơn Phạm
Bloomberg


"Out of the woods" nghĩa là gì?

Behind the Haunted Wood. Photo courtesy Neal Fowler.

'Out of the woods' (ra khỏi rừng, shared via VOA) có nghĩa là thoát khỏi nguy hiểm, không còn gặp rắc rối, khó khăn.

Ví dụ
After a successful heart operation (giải phẫu tim), my uncle is feeling much better, but he’s not out of the woods (chưa thoát nguy). It’s going to take months of following his doctor’s strict (nghiêm ngặt) orders before he’s no longer in any danger. I hope he makes a speedy recovery (bình phục).

Because of poor sales performance, our company suffered a terrible Christmas season. But in our last quarter (quý, tam cá nguyệt), we’ve rebounded (hồi phục) with strong gains. Our stockholders (cổ đông) are understandably pleased that we’re out of the woods (thoát hiểm). It’s a good feeling to have our troubles behind us for now.


One of the questions I’m asked most often is how to avoid another financial crisis. My first answer is that I’m not sure we’re out of the woods on this one yet. Financial institutions around the world are still unwind- ing their leverage, and governments are saddled with too much debt. To fully recover, the federal government must improve its long-term fiscal position by reducing spending, addressing the unfunded liabilities in Social Security and Medicare, and creating the conditions for the private sector — especially small businesses — to generate new jobs.


Dọn cỗ cho người khác hưởng

Fight somebody's battle for him
Battle - Schlacht in Grossgoerschen (Lützen) 1813. Photo courtesy gynti_46.


Popular Now