Journey in Life: 01/09/15

Friday, January 9, 2015

"Get a big hand" nghĩa là gì?

The "hand" fountain* in Oslo, Norway. Photo courtesy Dion Hinchcliffe.

'To get a big hand' nghĩa là được hoan nghênh nồng nhiệt (be given an enthusiastic round of applause).

Ví dụ
Women and children fleeing domestic violence and abuse will get a big hand up Friday, November 28, as local celebrities and community members gather for a fundraising gala (bữa tiệc gây quỹ) in support of Chimo Community Services.

The first ten minutes saw Arsenal dominating the proceedings in search of an equalizer (bàn gỡ hòa) and they nearly had it in the 55th minute. Sánchez got on the end of a low cross, but Forster managed to get a big hand on his shot from inside the box. That proved to be a valuable save (pha cứu thua quý giá) as Southampton went on the other end and doubled their lead (nhân đôi cách biệt).

Society heroes get a big hand: OXFORD has honoured the volunteers that help hold the city’s communities together. Nine stalwarts – from dog-walkers to cafe owners – were given certificates of honour at a civic ceremony this week. They were all nominated by members of the public and Oxford City Council decided the winners.

Phạm Hạnh


* This place is know as Kvadraturen, which is the area between Akershus fortress and Grensen, Jernbanetorget and Egertorget. Named after King Christian IV's city from the Renaissance. Only a few buildings from the 17th and 18th century can still be seen. The area is today known as Kvadraturen ("the quadrature") because of the rectangular street pattern of Christian IV's renaissance town.

In Kvadraturen you find the square Christiania torv, which is known for the fountain shaped like a hand pointing to the ground. This is where the Danish-Norwegian king Christian IV decided to rebuild the city after the big fire in 1624. He pointed to this spot and said: "The new town will lie here!"

Keio-gijuku, trường học hoạt động duy nhất trong cả nước Nhật

Mặc dù tôi không động tĩnh gì, nhưng diễn biến trong thiên hạ thì thật khó hiểu. Ngay trong cơn binh mã tao loạn mà ở đâu đó tự nhiên lại rộ lên phong trào tìm hiểu về phương Tây. Sau trận khói lửa ở Ueno lại đến chiến sự ở Oshu. Khi đó, vẫn có nhiều học sinh đến nhập học và trường của tôi càng nhộn nhịp hơn. Nhìn ra bên ngoài thấy các trường học của Mạc phủ tất nhiên đã bị xóa bỏ, thậm chí các thầy đồ không biết đã đi đâu về đâu. Còn chính quyền mới thì chưa bình tĩnh ngồi lại để nghĩ đến việc mở trường học. Trên cả nước Nhật chỉ có trường Keio-gijuku là nơi duy nhất duy trì việc nghiên cứu, học tập.

Khi đó, có lần tôi nói chuyện với học trò rằng: "Ngày xưa trong cuộc chiến của Napoleon, vận mệnh nước Hà Lan đã đi đến tuyệt vong. Không chỉ ngay tại bản quốc, mà những vùng đất người Hà Lan chiếm được trước đây cũng bị tước đoạt đến tận Ấn Độ, đến mức người Hà Lan không còn chỗ để cắm cờ. Nhưng may thay, thế giới này còn một chỗ duy nhất, đó là đảo Dejima ở Nagasaki của Nhật Bản. Dejima vốn là nơi người Hà Lan đến cư trú. Chiến tranh ở châu Âu không ảnh hưởng đến Nhật ở Dejima, có nghĩa là vương quốc đó chưa hẳn đã tuyệt vong. Đó là điều mà cho đến nay người Hà Lan vẫn tự hào. Nói như thế để thấy rằng, trong ngành Dương học, trường Keio-gijuku của chúng ta cũng có thể ví như đảo Dejima, dù bên ngoài có đổi thay, có biến động thế nào thì trường vẫn vững vàng duy trì ngành Dương học. Trong tình hình căng thẳng như vậy, nhưng chúng ta quyết sẽ không nghỉ một ngày nào. Chừng nào trường này còn thì Nhật Bản vẫn còn là một nước văn minh trên thế giới. Các trò phải làm sao để không bị chi phối bởi tình hình bên ngoài."

Tôi đã nói như vậy để động viên đông đảo các học trò chú tâm vào việc học.

P. 335 - Vương chính Duy Tân - Phúc ông tự truyện

Bắt đầu thu học phí

Tôi chuyển trường từ Teppozu đến Shinsenza vào năm Meiji thứ nhất, hay còn gọi là năm Keio thứ 4 (1868). Vì trường có từ trước cuộc Minh Trị duy tân, nên tôi lấy niên hiệu đó để đặt tên cho trường thành Keio-gijuku (Khánh Ứng nghĩa thục). Các học trò tản đi, nay quay trở về và trường lại trở nên đông vui, tấp nập. Số lượng học sinh nhiều lên, cần thiết phải tăng cường việc quản lý nơi ăn, chốn ở chặt chẽ hơn, nên tôi đã viết một cuốn sách nhỏ về nội quy trường học. Nếu ngồi chép lại sẽ mất nhiều thời gian, công sức nên tôi cho in và phát cho mỗi học sinh một cuốn. Trong đó ghi nhiều điều, nhưng có một điểm là hàng tháng sẽ thu học phí từ học sinh. Đó là ý tưởng mới, được thực hiện đầu tiên ở trường Keio-gijuku.

Trước đó, trong các trường tư thục của Nhật đều theo cách của người Trung Hoa, tức là khi nhập môn, các học trò sẽ mang tiền hoặc lễ vật đến để nhận thầy. Trong suốt quá trình học, mỗi năm sẽ phải mang lễ vật đến hai lần vào dịp Obon và dịp cuối năm. Tùy từng học sinh mà có thể chuẩn bị tiền hoặc đồ vật gì đó, gói ghém cẩn thận mang đến dâng thầy. Nhưng theo tôi, những đồ vật đó sẽ không có tác dụng thiết thực. Giảng dạy cũng là một công việc, mà đã là công việc thì phải được trả lương. Không có chuyện gì xấu ở đó, nếu như quy định mức lương rõ ràng và công khai. Tôi gọi là "Tiền học phí" và hàng tháng tiến hành thu của mỗi học sinh 2 Bu tiền vàng để các học sinh lớp trên dạy lại các học sinh lớp dưới.

Thời đó, một tháng cứ có khoảng 4 Ryo tiền vàng là đủ để chi phí cho việc ăn ở trong trường. Vì vậy, hàng tháng sẽ trích học phí mà học sinh nộp để chi cho giáo viên, mỗi người 4 Ryo là coi như tạm sống được, còn thừa sẽ đem bổ sung vào quỹ của trường.

Ngày nay, việc thu học phí là chuyện đương nhiên, nhưng khi mới bắt đầu thực thi, thiên hạ xung quanh đã phải trố mắt vì ngạc nhiên. Tôi bảo mỗi tháng học sinh chỉ cần mang đến 2 Bu tiền vàng, không cần gói vào giấy hay thắt dây gì hết. Có cả thông báo rằng, nếu mang 1 Ryo sẽ được trả lại tiền thừa. Thế nhưng cũng vẫn có những học trò gói tiền cẩn thận vào giấy, buộc lại và đem đến. Mà như thế thì tôi bảo: gói vào giấy buộc lại sẽ khó cho việc kiểm tiền và cố tình tháo ra trả lại học trò. Chúng tôi thực hiện quy định này khá nghiêm chỉnh, nên việc mọi người xung quanh lấy làm ngạc nhiên cũng là điều dễ hiểu.

Thú vị là hiện nay, việc này đã đương nhiên trở thành cách làm chung trên toàn nước Nhật, mà không ai có ý kiến gì. Không cần nói đến ý nghĩa của việc làm đó là lớn hay nhỏ, chỉ riêng sự cố công thực hiện những quy định mới như vậy đã phải rất cần một sự táo bạo, quyết đoán. Nhưng cũng may là việc làm đó được tiến hành trôi chảy từ đầu đến cuối và nhanh chóng lan rộng ra nhiều nơi khác. Đối với tôi, đó coi như một sở nguyện đã thành hiện thực nên không còn gì vui hơn nữa.

P. 332 - Vương chính Duy Tân - Phúc ông tự truyện