Journey in Life: 05/16/15

Saturday, May 16, 2015

Hội huynh đệ lầm lỗi

Jeb Bush muốn ngừng nói về những tranh cãi trong quá khứ. Và các bạn có thể hiểu lý do vì sao. Ông ta có rất nhiều điều không muốn ai nhắc đến cả. Nhưng chúng ta hãy cùng không để ông ta "muốn là được" nhé. Các bạn có thể học được nhiều điều bằng cách nghiên cứu lịch sử gần đây, và các bạn còn có thể học được rất nhiều điều hơn nữa khi xem cách các chính trị gia đối phó với lịch sử đó như thế nào.

Câu chuyện lớn "Hãy bước tiếp" trong những ngày vừa qua liên quan đến câu trả lời của ông Bush khi được hỏi trong một cuộc phỏng vấn rằng: liệu ông, nếu [trước đây] biết những gì mà ông ta đang biết vào lúc này, ông có ủng hộ cuộc xâm lược Iraq năm 2003 hay không. Ông trả lời rằng có, ông sẽ. Không có WMD (vũ khí hủy diệt hàng loạt)? Không có ổn định sau tất cả những tổn thất sinh mạng và phí tổn của cuộc chiến? Không sao cả.

Sau đó, ông lại cố gắng rút lại lời nói này. Ông ta "hiểu sai câu hỏi," và không hứng thú liên quan gì đến "những giả thuyết." Dù sao, "trở về quá khứ" là một "hành động tai hại" đối với những người đã phụng sự trong cuộc chiến.

Hãy dành một phút để "nhâm nhi" sự hèn nhát và đê tiện của lời nhận xét vừa rồi. Và, không, đó không phải là cường điệu đâu. Ông Bush đang cố gắng nấp sau các binh sĩ, giả vờ rằng bất kỳ sự chỉ trích nào đối với những nhà lãnh đạo chính trị - và tất nhiên, đặc biệt là anh trai của ông ta, vị tổng tư lệnh - là một cuộc tấn công vào lòng quả cảm và lòng yêu nước của những người đã trả giá cho những sai lầm của cấp trên của họ. Điều đó ngấm rất chậm, và nó cho chúng ta biết nhiều hơn về tư cách của ứng cử viên [Tổng thống] hơn bất kỳ các cuộc phỏng vấn cá nhân nào.

Và gượm đã, hẵng còn nữa: Ngạc nhiên chưa, ông Bush đã phải viện đến mẹo né tránh câu hỏi ở thể bị động cũ rích, chỉ nhìn nhận rằng "có những sai lầm đã được thực hiện." Thì đúng thế. Nhưng do ai? Vâng, đầu năm nay, ông Bush công bố một danh sách các cố vấn trưởng về chính sách đối ngoại của mình, và đó là một danh sách "Ai là ai" về những nhà hoạch định sai lầm, những người đóng vai trò thiết yếu trong thảm họa Iraq và (hàng loạt) những thất bại khác.

Nghiêm túc xem xét danh sách này, bao gồm những người quyền cao chức trọng như Paul Wolfowitz, người luôn miệng nói rằng chúng ta sẽ được chào đón như những người giải phóng và chiến tranh sẽ chẳng có tổn thất nào, và Michael Chertoff, người giữ chức Bộ trưởng An ninh Nội địa khi cơn Bão Katrina xảy ra đã không hề hay biết hàng ngàn người bị mắc kẹt tại trung tâm hội nghị New Orleans mà không có thức ăn và nước uống.

Nói cách khác, trong thế giới của ông Bush, đóng vai trò trung tâm trong chính sách thất bại thê thảm cũng vẫn không bị loại khỏi [những vị trí có] ảnh hưởng trong tương lai. Nếu có điều gì, một hồ sơ sai lầm tệ hại về các vấn đề an ninh quốc gia có vẻ như là một chứng chỉ cần phải có.

Những người bỏ phiếu, thậm chí cả các đại cử tri đảng Cộng hòa, có lẽ không cùng quan điểm này, và trong vài ngày qua có thể đã gây thiệt hại đối với triển vọng tổng thống của ông Bush. Tuy nhiên, theo cách nào đó, đó là không công bằng. Iraq là một vấn đề đặc biệt đối với gia đình Bush, có một lịch sử về việc không bao giờ thừa nhận sai lầm và gắn bó với những thuộc hạ trung thành của gia đình dù họ tồi tệ như nào đi nữa. Nhưng từ chối rút kinh nghiệm, cộng với một phiên bản đúng đắn chính trị trong đó bạn chỉ được chấp nhận nếu bạn đã sai lầm về các vấn đề quan trọng, là phổ biến trong Đảng Cộng hòa hiện nay.

Hãy cùng nhìn vào chính sách kinh tế, trọng tâm chuyên môn thông thường của tôi. Nếu bạn nhìn vào danh sách các nhà kinh tế dường như có ảnh hưởng đáng kể đối với những nhà lãnh đạo Đảng Cộng hòa, bao gồm cả những người có thể tham gia tranh cử tổng thống, bạn sẽ thấy gần như tất cả trong số họ, khi đó trong thời kỳ "bùng nổ kinh tế của Bush", đồng ý rằng không có bong bóng nhà ở và tương lai kinh tế của nước Mỹ tươi sáng; gần như tất cả trong số họ dự đoán rằng: những nỗ lực của Cục Dự trữ Liên bang chống lại cuộc khủng hoảng kinh tế đã được xây dựng, khi bong bóng kinh tế không tồn tại đó nổ sẽ dẫn đến lạm phát nghiêm trọng; và gần như tất cả trong số họ đều dự đoán rằng Obamacare, có hiệu lực hoàn toàn vào năm 2014, sẽ làm mất số lượng lớn công ăn việc làm.

Với việc những dự đoán này hóa ra tệ hại đến mức nào - chúng ta đã có vụ nổ bong bóng nhà ở lớn nhất trong lịch sử, hoang tưởng lạm phát sai lầm trong sáu năm và sắp sang năm thứ bảy, và năm 2014 có mức tăng trưởng việc làm tốt nhất kể từ năm 1999 - các bạn có thể nghĩ rằng sẽ có một số khả năng trong Đảng Cộng hòa dành cho các nhà kinh tế đã không đoán sai tất cả. Nhưng không hề có. Hoàn toàn sai lầm về nền kinh tế, cũng như đã hoàn toàn sai lầm về Iraq, có vẻ như đúng là một chứng chỉ cần có.

Điều gì đang xảy ra vậy? Lý do tốt nhất tôi có thể đưa ra là chúng ta đang chứng kiến những hiệu ứng bộ tộc cực đoan [đề cao bộ tộc của mình hơn tất cả các bộ tộc khác - ND]. Ở cánh hữu hiện đại, mọi thứ đều là một phép thử chính trị (political litmus test). Bất kỳ ai thử phân tích những ưu và khuyết điểm của cuộc chiến tranh Iraq, theo định nghĩa, là kẻ thù của Tổng thống George W. Bush và có lẽ thù ghét nước Mỹ; bất kỳ ai đặt nghi vấn liệu Cục Dự trữ Liên bang đã thực sự hạ thấp giá trị (debase) đồng tiền chắc chắn là kẻ thù của chủ nghĩa tư bản và tự do.

Không thành vấn đề khi những người hoài nghi đã chứng minh là đúng. Đơn giản chỉ cần đưa ra câu hỏi về tính chính thống của thời điểm đó sẽ bị rút phép thông công (excommunication), và từ đó không còn đường quay trở lại. Vì vậy, những "chuyên gia" còn trụ lại được là những người thực hiện tất cả những sai lầm đã được phê duyệt. Đó như kiểu một hội huynh đệ lầm lỗi: hội những người đoàn kết bởi chung một lịch sử làm mọi điều sai lầm, và không chịu thừa nhận. Liệu họ sẽ có cơ hội để viết thêm những chương sử mới về cai trị sai lầm?

Sơn Phạm
NYTimes


Chuyện ông Park

shared from fb Tony Buổi Sáng.
-----
Chiều qua ngồi nhậu trong quán lẩu cua đồng Thị Nghè, thấy bàn bên là mấy cậu mặc đồ công sở và ngồi tâm sự, chắc mới đi làm về. Bản chất nghe lén của Tony bỗng dưng trỗi dậy, cũng tại mấy cậu nói to quá. Một cậu than thở dạo này công ty tao đủ chuyện hết. Khách hàng nợ dây dưa không trả, rồi nhiều sự cố nên cả công ty ai cũng mệt mỏi, tao cũng buồn. Thằng bên cạnh chửi nói mày ngu quá, mắc mớ gì căng thẳng, chuyện công ty là của công ty chứ có phải của mày đâu. Nó mà không trả lương đầy đủ thì mày mới lo.

Một cậu khác nói tao lớn tuổi nhất ở đây, tụi mày phải nghe. Việc thằng H buồn chuyện công ty như vậy là sai. Chuyện của họ để họ giải quyết, nhắm không ổn là nghỉ. Như ở ngân hàng của tao nè, dù có 10 việc ngày hôm đó, nhưng tao làm 5 việc thôi, để dành 5 việc kia bữa sau làm tiếp. Chứ làm hết rồi mấy ổng thấy làm nhanh quá lại giao việc nữa. Ông sếp trực tiếp tao mắt mũi như cú vọ, cứ nhìn nhìn coi ai rảnh là giao việc. Nên làm gì tao cũng kéo dài ra thiệt lâu. Làm cho lắm cũng mấy ông trong hội đồng quản trị ngân hàng giàu chứ tao vẫn vậy.

Cậu còn lại gật gù, khuyên thôi mày cứ nộp đơn chỗ khác đi. Gửi nhiều chỗ vào. Cái cậu H mới phân bua, nói tao là nhân viên chứng từ đâu có ra ngoài được. Cái 3 đứa kia chửi ngu tiếp, nói thì mày kiếm lý do gì đó trốn ra. Giả bộ nói mẹ bệnh phải đưa đi khám bác sĩ. Hay sáng đó mày nói nhức đầu tiêu chảy gì đó không lên văn phòng được. Thật thà cha dại, cứ nói đại lý do gì đó rồi ra ngoài tìm cơ hội tốt hơn. Nhắm không kiếm chác gì được ở đó thì chuồn. Cậu H có vẻ xiêu xiêu theo. Rồi cả bốn cậu đều cụng ly dzô dzô. Sống trên đời này, phải lo trước cho mình, mày không thấy người Trung Quốc dạy với nhau trong phim Tàu sao, "người không vì mình, trời tru đất diệt", đó là sự khôn ngoan, ai kệ ai chứ - cậu lớn tuổi nhất khuyên bảo cả nhóm.

Tony chợt nhớ lúc còn đi học, vào lúc nghỉ hè, Tony vô một xí nghiệp may mặc của Hàn Quốc ở Bình Dương xin thực tập không lấy lương để quen việc xuất nhập khẩu. Lúc đó nhà máy cũng bị lâm vào khó khăn tài chính, khủng hoảng tài chính 1997 thì phải, tới tháng thứ 3 thấy công ty vẫn không trả được lương. Ông giám đốc người Hàn tên Park có họp và năn nỉ mọi người thông cảm, ráng gánh gồng giùm vì hàng không xuất được, bên Hàn Quốc không cho vay tiền nữa vì thắt chặt tài chính theo đơn thuốc của IMF. Tony thấy xe hơi ổng cũng bán, vợ con thì về nước hết, hằng ngày ổng đi lên nhà máy bằng xe ôm hoặc xe buýt, Tony lúc đó chưa có xe máy nên đi làm bằng xe buýt, thỉnh thoảng ngồi cùng xe với ổng. Bình thường ổng cầm theo cái cà mèn (cặp lồng), vợ ổng nấu cơm kiểu Hàn mang theo, giờ vợ con về quê hết nên buổi trưa ổng ra trước ăn dĩa cơm bụi có mấy ngàn đồng như công nhân. Nhưng chỉ có vài nhân viên còn trẻ như Tony là thương ổng, mấy anh mấy chị lớn chửi quá trời. Nói mắc mớ gì thông cảm, tụi này cũng cần tiền để sống vậy. Ổng làm chủ công ty thì phải có tiền chứ, không có tiền thì đừng có qua đây xây nhà máy, đừng có làm ăn. Một buổi sáng nọ, Tony vô công ty và không thấy chị trưởng phòng XNK tên Đài đâu cả, Tony mới gọi điện về nhà hỏi thì chị Đài nói tao nghỉ việc rồi. Tao cầm cái máy fax và mấy giấy tờ quan trọng của công ty về nhà coi như siết nợ, mày nói với ông Park có trả lương tao thì tao mang lên trả.

Ổng thương nhân viên người Việt ghê lắm, nhất là chị Đài, người được ổng đào tạo từ lúc mới ngáo ngơ ra trường. Sáng đó ổng kêu Tony giúp ổng gửi cái công văn này cho một công ty Hồng Công. Tony đọc thấy hợp đồng bán thanh lý toàn bộ nhà máy. Ổng kêu chị Lan kế toán vô, bảo các bạn mai không cần phải đi làm nữa, tuần sau lên nhận lương, công ty sẽ không nợ ai một đồng nào, bù cho mỗi người 1 tháng lương để đi tìm việc mới. Ổng gục đầu xuống nói xin lỗi, nói làm chủ mà không lo được cho mọi người, rồi nói gì dài lắm, tiếng Anh giọng Hàn cứ xí xô xí xào. Cái thôi, Tony lật đật đi làm việc ổng giao.

Khổ là cái máy fax bị chị Đài lấy mất rồi nên không gửi qua Hồng Công được. Mới vô báo lại, ổng chưng hửng nói ủa máy fax sao cũng lấy. Ổng bảo thôi mày ra ra bưu điện gửi fax cũng được, ổng đưa Tony 200 ngàn. Hồi đó chưa có email, làm gì cũng đánh máy, in ra rồi gửi fax, một trang cả mấy đô, mắc lắm. Tony chạy ra cổng nói anh bảo vệ cho em mượn xe của anh chút, em ra bưu điện Sóng Thần rồi về ngay. Anh bảo vệ nói đi vậy tiền xăng ai chịu, tao đâu có ngu. Tony chạy lên phòng nhân sự hỏi mấy người mà không ai chịu cho mượn, nên lại vô phòng báo cáo ông Park. Ổng giật mình ngồi một lúc thì hiểu ra, lục lọi hết trong túi quần túi áo, đưa Tony thêm đâu khoảng một trăm ngàn, nói đi xe ôm đi cho nhanh. Tony xong việc đem hợp đồng và tiền thừa về trả lại cho ổng. Vô phòng giám đốc không thấy ổng đâu, mới chạy đi tìm. Thấy ổng đứng ngoài gốc cây phía sau xưởng hút thuốc, mắt đỏ hoe…

Hôm bữa Tony tình cờ gặp chị Lan, kế toán cũ. Chị Lan nói ông Park vẫn giữ liên lạc với chị đến bây giờ. Sau khủng hoảng ổng cũng có gầy dựng lại một cái nhà máy mới bên Campuchia. Chị mấy lần rủ qua Việt Nam chơi nhưng ổng nói thôi tao không quay lại nơi đó đâu, nhớ kỷ niệm xưa buồn lắm.

Chị Lan nói ông Park không nhớ tên em, nhưng nói nếu có gặp thì cho tao gửi lời hỏi thăm cậu sinh viên cao cao ốm ốm, hồi xưa hay đi gửi công văn giấy tờ. Chị nghĩ là ổng nói em đó.

Sau này ra đi làm, sóng gió thương trường, Tony mới hiểu. Mỗi lần nghĩ về ông, nước mắt cứ chảy.

Ukemi nghĩa là gì?

Photo courtesy Dokiai Aikido.

Ukemi là một kỹ thuật trong môn võ Akido hay Judo Dojo của Nhật Bản, nghĩa là kỹ thuật té ngã.

Việc học và thành thạo các kỹ thuật té (Ukemi Waza) trong Judo trước tiên là vì... an toàn của chính bản thân (khi bạn thi đấu, chắc chắn không ai có thể tự tin nói mình là "Độc cô cầu bại" được, trong thể thao nói chung và Judo nói riêng, có đấu thì phải có thua, và trong Judo, thua đồng nghĩa với... té , mà nếu không té được, bảo vệ đầu và cột sống, có thể dẫn đến tàn tật vĩnh viễn, hoặc tệ hơn nữa. Đây là những bộ phận quan trọng nhất trong cơ thể chúng ta.

Như một câu nổi tiếng của Ieyasu Tokugawa (vị tướng quân - Shogun đầu tiên của triều đại Tokugawa): "If you only know how to win, and don’t know how to lose, you will suffer" = 'nếu chỉ biết cách thắng mà không biết cách thua, sẽ có lúc ta thất bại nặng nề'.

Học được ukemi, hay cụ thể hơn, tinh thần của nó, cách để thua, là điều quan trọng trong công việc, kinh doanh, hay bất kỳ điều gì bạn làm. Nói cách khác, nếu bạn có phạm lỗi lầm trong lúc khó khăn, nhưng nếu đã bảo vệ những phần quan trọng nhất, bạn sẽ có thể đứng dậy và chiến đấu tiếp; từ đó, ngày càng có thể chấp nhận những thách thức lớn hơn mà không phải gánh chịu những tổn thất quá to lớn.