Journey in Life: April 2017

Sunday, April 30, 2017

"Give short shrift" nghĩa là gì?

Rất chú ý. Photo courtesy John Y. Can.

'Give short shrift' có từ shrift là sự xưng tội, short shrift là thời gian chờ thi hành án (a brief time for confession or absolution given to a condemned prisoner before his or her execution) -> cụm từ này nghĩa là không thèm để ý đến ai/điều gì (to give very little attention to someone or something).

Ví dụ
Real Madrid give short shrift to €50m Liverpool approach.

The suggestion they need to prove something to the English public gets short shrift from O'Brien.

Spurs are 14 points ahead of them, having played a game more, but Wenger gave short shrift to talk of a power shift.

Mr. Gordon can be forgiven for giving such short shrift to Davos types who have no sense of history: driverless cars will change the world less than the invention of cars in the first place.

Phạm Hạnh

Dụ ngôn Người gieo giống

Người Gieo giống là dụ ngôn của Chúa Giê-xu được chép trong ba sách Phúc âm đồng quan (Mark 4. 1-20, Matthew 13. 1-23, và Luca 8. 1-15) cũng như trong thứ kinh Phúc âm Thomas (Thomas 9).

Phúc âm Matthew

Cũng ngày ấy, Chúa Giê-su ra khỏi nhà, ngồi bên mé biển. Đoàn dân nhóm họp xung quanh Ngài đông lắm, đến nỗi Ngài phải xuống thuyền mà ngồi, còn cả đoàn dân đứng trên bờ. Ngài dùng Ví dụ mà giảng nhiều điều cùng họ. Ngài phán như vầy: Có người gieo giống đi ra đặng gieo. Khi đương gieo, một phần giống rơi dọc đường, chim bay xuống và ăn. Một phần khác rơi nhằm chỗ đất đá sỏi, chỉ có ít đất thịt, bị lấp không sâu liền mọc lên; song khi mặt trời mọc lên, thì bị đốt, và vì không có rễ, nên phải héo. Một phần khác rơi nhằm bụi gai, gai mọc rậm lên, phải nghẹt ngòi. Một phần khác nữa rơi nhằm chỗ đất tốt, thì sanh trái; hoặc một hạt ra được một trăm, hoặc một hạt sáu chục, hoặc một hạt ba chục. Ai có tai, hãy nghe!

Môn đồ bèn đến gần Ngài mà hỏi rằng: Sao thầy dùng ví dụ (dụ ngôn) mà phán cùng họ vậy? Ngài đáp rằng: Bởi vì đã ban cho các ngươi được biết những điều mầu nhiệm của nước thiên đàng, song về phần họ, thì không ban cho biết. Vì sẽ cho thêm kẻ nào đã có, thì họ sẽ được dư dật; nhưng kẻ nào không có, thì lại cất luôn điều họ đã có nữa. Vậy nên ta phán ví dụ cùng họ; vì họ xem mà không thấy, lắng tai mà không nghe, và không hiểu chi hết. Vậy, về họ, đã được ứng nghiệm lời tiên tri Isaiah rằng:
Các ngươi sẽ lóng tai nghe mà chẳng hiểu chi;
Lấy mắt xem mà chẳng thấy chi,
Vì lòng dân này đã cứng cỏi;
Đã làm cho nặng tai,
Và nhắm mắt mình lại,
E khi mắt mình thấy được,
Tai mình nghe được,
Lòng mình hiểu được,
Họ tự hối cải lại,
Và ta chữa họ được lành chăng.

Nhưng phước cho mắt các ngươi, vì thấy được; phước cho tai các ngươi, vì nghe được! Quả thật, ta nói cùng các ngươi, có nhiều đấng tiên tri, nhiều người công chính đã ao ước thấy điều các ngươi thấy, mà chẳng được thấy; ước ao nghe điều các ngươi nghe, mà chẳng được nghe.

Ấy vậy, các ngươi hãy nghe nghĩa ví dụ về kẻ gieo giống là gì. Khi người nào nghe đạo nước thiên đàng, mà không hiểu, thì quỷ dữ đến cướp điều đã gieo trong lòng mình; ấy là kẻ chịu lấy hạt giống rơi ra dọc đàng. Người nào chịu lấy hạt giống nơi đất đá sỏi, tức là kẻ nghe đạo, liền vui mừng chịu lấy; song trong lòng không có rễ, chỉ tạm thời mà thôi, đến khi vì đạo mà gặp sự cực khổ, sự bắt bớ, thì liền vấp phạm. Kẻ nào chịu lấy hạt giống nơi bụi gai, tức là kẻ nghe đạo; mà sự lo lắng về đời này, và sự mê đắm về của cải, làm cho nghẹt ngòi đạo và thành ra không kết quả. Song, kẻ nào chịu lấy hạt giống nơi đất tốt, tức là kẻ nghe đạo và hiểu; người ấy được kết quả đến nỗi một hạt ra một trăm, hạt khác ra sáu chục, hạt khác ba chục.


Ba sách phúc âm đồng quan (phúc âm nhất lãm) thuật lại việc Chúa Giê-xu trích dẫn sách Isaiah, "Các ngươi hãy nghe, nhưng chẳng hiểu chi; hãy xem, nhưng chẳng thấy chi" vì họ là những kẻ "nặng tai, nhắm mắt, e rằng họ thấy được, nghe được, hiểu được, bèn trở lại mà được chữa lành chăng!" (Isaiah 6. 9,10). Các sách phúc âm giải thích dụ ngôn như sau:


Người gieo giống đi ra gieo lời của Thiên Chúa.
- Hạt giống rơi dọc đường biểu thị cho những người nghe phúc âm thì tiếp nhận, nhưng đánh mất liền sau đó – theo các sách phúc âm, kẻ dữ (lời của Matthew), hoặc Satan (theo Mark) là kẻ đến cướp mất lời Thiên Chúa khỏi lòng người tiếp nhận.
- Hạt giống rơi trên đất đá sỏi biểu thị cho những người nghe phúc âm, tiếp nhận cách sơ sài – họ sẽ mau chóng chối bỏ phúc âm khi bị rơi vào hoàn cảnh hoạn nạn hoặc khi bị bách hại vì niềm tin.
- Hạt giống rơi vào bụi gai biểu thị cho những người nghe và chấp nhận phúc âm, nhưng lại để những lo toan về đời này cùng lòng ham mê tiền bạc làm nghẹt ngòi hạt giống đức tin.
- Hạt giống rơi trên đất màu mỡ biểu thị cho những người nghe phúc âm và thấu hiểu với cả tấm lòng, và Lời của Thiên Chúa kết quả sai trái trong đời sống của họ.

Saturday, April 29, 2017

"The roof caves in" nghĩa là gì?

Last rays of sun on the Berliner Dom and the Fernsehturm. Photo courtesy Fulvio Spada.

'The roof caves/falls in' = mái nhà đổ -> nghĩa là điều gì rất đáng buồn đột nhiên xảy ra với bạn (something very bad suddenly happens to you); giống 'giàn thiên lý đổ" ý nhỉ?

Ví dụ
When the roof caves in every other day, and you are continually choked by your own words. I suppose it gives an insight into my mind over the last year, as I've spent most of my time hiding away, writing...

Well, if you are a small investor, not wanting to be murdered, this is the time to start re-appraising your investment portfolio before the roof caves in again. You are probably asking: why should it? Then, let me disclose a closely guarded secret known to the business moguls when things like this happen.

We are far from the dismal day when the Japanese attacked Pearl Harbor. For all of America’s current troubles, the United States is safer and more prosperous than anyone could have predicted in December 1941. It is, however, destroying the sources of its improved position in rapid succession. Each of today’s executive orders is another demolished column. When the roof caves in, America will be left weak, isolated, despondent, and defeatist—more like France in 1940 than America in 1941. Republicans in Congress were correct to speak out against President Barack Obama’s excessive use of executive orders. It now falls to those same critics to stop President Trump’s global destruction by presidential pen.

Phạm Hạnh


* The Berliner Dom is a symbol of Imperial Germany meant to resemble St Peter in Rome (at least according to the Rough Guide). Beside being the highest structure in Western Europe the Fernsehturm (TV tower) is one of Berlin's most famous landmarks and a very useful orientation point. Before the fall of the Wall it was on the Eastern side of the city and it had been conceived as a highly visible symbol of the World of Peace (the GDR, while the Federal Republic of Germany was the World of War).

Đừng coi thường suy nghĩ của con

from 'Little Sol Montessori':

Bố mẹ ơi, nhiều khi con thấy bố mẹ xem những lời nói, những ý kiến của con là vặt vãnh, không đáng để ý đến. “Con còn bé lắm, đừng xen vào chuyện người lớn”, hay “trẻ con thì biết cái gì mà nói”...

Bố mẹ biết không, những lời nói như thế không chỉ khiến con thêm tự ti, không được tôn trọng mà còn tước đi tinh thần ham học hỏi, kìm hãm và hủy hoại tính sáng tạo của con.

Bố mẹ ạ, mọi thói quen, nề nếp, tính cách của con đều được hình thành từ khi còn rất nhỏ. Đến 8 tuổi con coi như đã hoàn thiện 80% tâm lý- nhân cách, quan điểm sống cơ bản và gần như quyết định Con Là Ai. Vì vậy đây là giai đoạn tối quan trọng quyết định tương lai sau này. Cho nên con mong bố mẹ hãy quan tâm giáo dục con 1 cách đúng đắn, đừng coi thường con, cũng đừng cho rằng con chưa biết gì để dạy nhé.


Bài trước: Khi con làm gì nguy hiểm cho bản thân

Khi con làm gì nguy hiểm cho bản thân

from 'Little Sol Montessori':

Bố mẹ ơi, khi con làm gì nguy hiểm cho bản thân thì con mong bố mẹ hãy giải thích rõ ràng cho con và hướng dẫn cho con. Hơn hết, sự hướng dẫn cặn kẽ của bố mẹ sẽ làm con thêm tin yêu, cảm thấy an toàn và học hỏi được thêm nhiều điều.

Sự đe dọa, ngăn cấm sẽ chỉ làm con càng thêm tò mò. Và việc mang công an, ông ba bị, ma quỷ... ra dọa sẽ chỉ phá hủy tâm trí con và làm con cảm thấy thế giới thật đáng sợ mà thôi!


Bài trước: KHI CON KHÔNG CHÀO NGƯỜI LỚN

Khi con không chào người lớn

from 'Little Sol Montessori':


Bài trước: Khi con “nghịch”!

Khi con “nghịch”!

from 'Little Sol Montessori':

Bố mẹ, ông bà và mọi người hay mắng con là: "Nghịch quá!”, “Lúc nào cũng luôn chân luôn tay!”, “Không thể ngồi yên được!”... Con mong bố mẹ hiểu con...

Con cần được khuyến khích khám phá, vận động (miễn là không nguy hiểm)... để phát huy năng lượng một cách tích cực..Khi con bị bó buộc vào bàn học, ở trong nhà cả ngày, hoặc không được vận động khám phá thì con không giải phóng được năng lượng. Do vậy con sẽ không thể “bình thường” được, cũng không thể phát huy những tố chất "thông minh" và bản năng ham học vốn có.

Bố mẹ dạy và cho con đi bộ với quãng đường dài nhất có thể, dạy con vận động như một bài tập hàng ngày... để phát huy hoàn hảo năng lượng bên trong của con, giúp con phát triển trí não.

Bế ẵm, ôm ấp hay để con ngồi xe đẩy, ô tô cả ngày sẽ làm mất khả năng di chuyển, khả năng vận động cũng như giảm sút sức khoẻ của con đấy!


Bài trước: Tự bảo vệ mình

Tự bảo vệ mình

from 'Little Sol Montessori':

Bố mẹ ơi, bố mẹ không thể lúc nào cũng ở bên con được, nên cách tốt nhất để bảo vệ con chính là giáo dục giới tính cho con từ sớm và dạy con biết tự vệ đấy ạ.

Con mong khi tắm cho con, bố mẹ dạy con về vùng kín, là chỗ riêng tư mà chỉ bố /mẹ, ông/bà mới được chạm vào khi con còn bé; nói ngay cho bố mẹ biết nếu ai chạm vào vùng kín của con hoặc làm cho con hoảng sợ.

Con mong bố mẹ không cho con ra ngoài một mình khi trời tối, dạy con nhận biết các tình huống nguy cơ, chẳng hạn như có người cho con bánh kẹo hoặc đồ chơi và nói con đi theo họ hoặc nói với con rằng bố mẹ nhờ đón con, thông qua các trò chơi sắm vai, đặt câu hỏi, vẽ tranh,... Đồng thời, gợi ý cho con cách ứng phó với các tình huống này như la hét và bỏ chạy đến nơi đông người hoặc gọi điện thoại cho ba mẹ nếu có thể.

Con còn rất non nớt nên nếu mẹ tỏ thái độ nghiêm trọng và dặn con sợ hãi và trở nên nhút nhát, do đó, con muốn mẹ nói nhẹ nhàng nhưng lặp đi lặp lại nhiều lần với nhiều cách khác nhau với thái độ tích cực và cởi mở.

Khi rảnh rỗi cả nhà mình cùng xem bộ phim “Hy vọng” này bố mẹ nhé!


Bài trước: Hãy lắng nghe con nói

Hãy lắng nghe con nói

from 'Little Sol Montessori':

Bố mẹ ơi, rất nhiều lần con nghe thấy bố mẹ nói: “Trẻ con bây giờ được ăn ngon, mặc đẹp, có nhiều đồ chơi đắt tiền, được bố mẹ cho học nhiều lớp ngoại khóa...nhưng lại không nghe lời cha mẹ, cãi lời bố mẹ...”. Nhưng bố mẹ biết không, thực sự là đôi khi do bố mẹ không lắng nghe con nói đó!

Con mong bố mẹ hàng ngày dù bận rộn bao nhiêu cũng hãy thường
xuyên hỏi chuyện con được không? Đó là chuyện trường lớp, thầy cô, hay đơn giản là hôm nay cảm xúc của con như thế nào? Con có gì vui, có gặp chuyện gì buồn? Chỉ cần vậy cũng giúp cha mẹ hiểu suy nghĩ của con và hiểu được hành động thật sự của con đấy!

Bố mẹ à, con cũng có tình cảm và thế giới nội tâm riêng và luôn mong muốn được cha mẹ thấu hiểu. Con còn mong bố mẹ quan sát con mỗi ngày để thấy được con thay đổi cảm xúc của mình như thế nào. Khi quan sát con, hẳn bố mẹ sẽ biết để lắng nghe tích cực hiểu thế giới nội tâm của con phải không bố mẹ?

Con mong bố mẹ khuyến khích con nói ra suy nghĩ của mình, nhẫn nại ngồi nghe đồng thời đưa ra những lời khuyên thật lòng. Tuy nhiên cũng có khi con chưa biết gọi tên cảm xúc của mình thì con chỉ mong bố mẹ ngồi chơi cùng con, con cũng vơi bớt những buồn phiền đấy bố mẹ ạ!

Con mong lắm sau những giờ làm, dù biết bố mẹ mệt mỏi nhưng chúng ta có thể chơi đùa vui vẻ với nhau được không? Con cũng trải qua cả ngày dài xa bố mẹ mà!!!

Bài trước: Ôm con trong 8 giây

Ôm con trong 8 giây

from 'Little Sol Montessori':

Bố mẹ ơi, ở trường ngày nào các cô cũng ôm chúng con trong 8 giây đấy! Động lực và tính độc lập của con sẽ được nuôi dưỡng đến mức độ tuyệt vời thông qua việc sử dụng phương pháp cái ôm tám giây từ cha mẹ nữa đấy ạ.

Chỉ cần ÔM CON TRONG 8 GIÂY trước khi đi ngủ hay bắt đầu ngày mới là ba mẹ đã truyền cho con năng lượng, tiếp thêm sức mạnh tạo cho con cảm giác an toàn thì con sẽ không còn lo lắng hay cảm thấy bất an nữa.

Chỉ cần ÔM CON TRONG 8 GIÂY, ba mẹ đã làm thỏa mãn tình yêu
thương trong trái tim của con.

Chỉ cần ÔM CON TRONG 8 GIÂY cha mẹ ôm con bằng tình yêu thương, tôn trọng và tin tưởng vào những khả năng của con.

Nếu sau khi con giúp đỡ mẹ quét nhà, tưới cây, hoặc dọn bát ăn cơm, bất kỳ việc gì mà con có thể tự làm một mình và khi con đã hoàn thành nhiệm vụ, thì con rất muốn được bố mẹ ÔM CON TRONG 8 GIÂY và thì thầm với con, “Cảm ơn con đã giúp đỡ mẹ. Con thực sự là một trợ giúp lớn. Mẹ yêu con rất nhiều vì con rất tốt bụng, sẵn sàng và vui vẻ khi làm việc giúp mẹ. ” Với cách này, tình yêu của bố mẹ sẽ được truyền đạt đến trái tim của con và con sẽ cảm nhận được sự hạnh phúc của bố mẹ, Nhờ vậy sẽ thúc đẩy con làm nhiều điều để cho bố mẹ hạnh phúc đấy!

Và cái ôm tám giây sẽ không đạt được nếu được thực hiện chỉ vì nghĩa vụ. Ngay từ hôm nay, bố mẹ hãy ôm con thật chặt vào lòng nhé. Chỉ cần 8 giây mỗi ngày thôi bố mẹ ạ!

Tivi, iPad, điện thoại...

from 'Little Sol Montessori':

Bố mẹ ơi con thích xem tivi, ipad và được chơi với điện thoại của bố mẹ lắm! Con còn thấy các bạn được bố mẹ cho vừa ăn vừa xem tivi/ipad cơ! Nhưng xem tivi là một hành vi tiếp thu thụ động, sẽ gây cản trở cho việc tiếp xúc với thế giới thật của chúng con, làm hạn chế khả năng tưởng tượng của chúng con đấy bố mẹ ạ.

Trước 3 tuổi, xem nhiều tivi/ipad làm chậm quá trình phát triển của đại não. Điều đó khiến con ngủ không ngon giấc, cơ thể không phát triển; xem tivi nhiều còn khiến cho tính cách của con nóng nảy, khó kết bạn. Ôi, còn biết bao nguy hại khác như: suy giảm thị lực, nguy cơ dẫn đến tự kỷ, chứng béo phì, giảm khả năng tập trung chú ý, gây căng thẳng cho mắt, giảm sự tương tác với xã hội và môi trường sống bên ngoài, dễ mắc các bệnh tim mạch nữa đấy ạ!

Vì thế bố mẹ hạn chế cho con xem tivi/ipad nhiều bố mẹ nhé!


Bài trước: Con ngã và... "đánh chừa"

Wednesday, April 26, 2017

"Like a cat on a hot tin roof" nghĩa là gì?

Photo courtesy hiromitsu morimoto.

'Like a cat on a hot tin roof' = như con mèo trên mái tôn nóng -> nghĩa là hay hoảng sợ, lo lắng, bồn chồn, khó mà ngồi yên được (to be nervous and unable to keep still).

Ví dụ
Sidhu is moving around the house like a cat on a hot tin roof, an expression he often uses for batsmen playing on an unfavourable pitch.

Skipper Glenn Ashby, who says he has been like "a cat on a hot tin roof" waiting to get out on the water, was happy to finally get back into action after leaving New Zealand two weeks ago.

As the governor said, “Fiscal reform is hard. It requires people to have some courage.” Until they do, this legislative session will continue to feel like a cat on a hot tin roof.

The positioning of the main room, surrounded by gallery windows, balconies and doors that lead to constant intrusion replicates well the sense of suffocation and claustrophobia (nỗi lo sợ mình bị giam giữ) in the characters, feeling, as they so often proclaim, ‘just like a cat on a hot tin roof’.

Phạm Hạnh

Con ngã và... “đánh chừa"

from 'Little Sol Montessori':

Mỗi khi con ngã, bố mẹ thường hay “đánh chừa” những đồ vật xung quanh: chừa cái bàn này, chừa cái ghế này, chừa sàn nhà này...vì đã làm con đau! Điều đó đã làm con chỉ thấy là: “Ồ hóa ra mình có thể đổ lỗi cho mọi chuyện”. Và như vậy khi lớn lên, những suy nghĩ này ăn sâu vào tâm trí con, con sẽ không biết tự chịu trách nhiệm cho việc mình làm. Con sẽ luôn đổ lỗi cho hoàn cảnh hay điều gì khác để an ủi bản thân.

Vì vậy bố mẹ ơi, những lúc ấy, bố mẹ hãy nhẹ nhàng lại bên vuốt ve vết thương cho con và nói rằng: Lần sau mình sẽ cẩn thận hơn con nhé!

Bài trước: Bạn đang dạy con theo kiểu nào?

Tuesday, April 25, 2017

"Go through the roof" nghĩa là gì?

Photo courtesy Thomas Rousing.

'Go through the roof' = vọt qua mái nhà -> nghĩa là (giá cả hay con số) quá cao, quá đắt đỏ ((prices or figures) reach extreme or unexpected heights) hoặc nghĩa khác là rất tức giận (another way of saying hit the roof, be very angry, be furious, lose one's temper; go mad, go crazy, go wild, freak out, go bananas, have a fit, blow one's top, go postal, go ballistic, go up the wall, go off the deep end, go ape, flip).

Ví dụ
Fintechs burning cash as salaries go through the roof.

“I was never given the chance to defend this claim. Now my insurance will, I am sure, go through the roof and I will probably be out of work.

Road accident deaths and casualties go through the roof and general mayhem ensues, much to the annoyance of polite Thai society, for whom it is all a bit too much.

“I have days where I think it's great. And then I have days where, if I come home -- and I don't want to sound too much like a chauvinist -- but when I come home and dinner's not ready, I go through the roof," he said.

Phạm Hạnh

Bạn đang dạy con theo kiểu nào?

from 'Little Sol Montessori': 

Nhà trường xin gửi thông điệp tuần 5, tuần này là 4 cách dạy con trẻ phổ biến nhất mà đôi lúc một số gia đình vẫn còn áp dụng trong việc dạy trẻ, bố mẹ hãy đọc thông điệp tuần này và hướng tới cách dạy con theo lối dân chủ bố mẹ nhé!


Bài trước: Trẻ ăn dặm từ 4 tháng có sớm quá không?

Monday, April 24, 2017

"A roof over your head" nghĩa là gì?

Photo courtesy Journeys On Quest.

'A roof over your head' = có mái nhà ở trên đầu -> có nghĩa là có nơi ăn chốn ở (a place to live).

Ví dụ
'Having a roof over your head is such a basic human right': Building boss digs in for Mumbai trip.

Whether looking to rent or buy, getting a roof over your head has become a costly endeavour in Wellington, as it has in many parts of the country.

You may qualify for an economic hardship deferment if you are experiencing extreme difficulty paying back loans and doing so harms your ability to buy food, keep a roof over your head or purchase much-needed prescription drugs.

“I started to lose my grip on reality,” he said. “I was exposed to environmental concerns you don’t think about when there’s a roof over your head. Homeless people appear to be crazy. Impulsive, disruptive behavior is their way of communicating fear. Once we understand that, the urgency to do something about it kicks in.”

Phạm Hạnh


Friday, April 21, 2017

Vì sao vấn nạn bắt nạt trong trường học Nhật Bản lại đặc biệt đau lòng

Photo courtesy Mathias Erhart.

Những học sinh sơ tán khỏi Fukushima là nạn nhân mới nhất bị chòng ghẹo khi tới lớp.

Năm tháng sau thảm họa sóng thần khiến gia đình phải sơ tán khỏi Fukushima, cậu bé theo học tại một ngôi trường mới ở Yokohama. Những đứa bạn mới cùng lớp của cậu đều rất tàn nhẫn. Chúng gọi cậu là “thằng mắc dịch”. Chúng lấy trộm đồ đạc của cậu. Chúng đấm đá và xô nhào cậu xuống cầu thang; đưa cậu đến một phòng “học” và tiếp tục đánh đập thêm nữa. Cậu bé ấy mới lên tám tuổi.

Việc bạo hành này kéo dài gần ba năm và rồi những kẻ bắt nạt lên nước. Năm 2014 chúng bảo cậu bé giao nộp bất kỳ khoản tiền bồi thường nào gia đình cậu có thể đã nhận sau khi sơ tán. Thực tế, cha mẹ cậu bé không đủ điều kiện nhận bất kỳ khoản bồi hoàn nào, nhưng họ hàng đã cho họ mượn 1,5 triệu Yên (13.000 USD). Bố mẹ cậu bé giữ số tiền mặt đó ở nhà vì sợ rằng họ sẽ một lần nữa không thể truy cập vào tài khoản ngân hàng. Cậu bé đã đưa tất cả số tiền đó cho các bạn cùng lớp của mình. Sau khi hết số tiền đó, cậu bé cũng nghỉ học hẳn.

Cậu bé ấy, giờ đây 13 tuổi, là một trong hàng trăm học sinh sơ tán bị bắt nạt ở trường. Và các em là một phần của một vấn đề lớn hơn. Vấn nạn bắt nạt ở trường học Nhật Bản có thể không phổ biến hơn là bao so với các nơi khác, nhưng một khi xảy ra, mức độ của nó nghiêm trọng hơn rất nhiều. Năm 1986, một cậu bé đã tự sát sau khi các bạn cùng lớp, được giáo viên khuyến khích, gây ra sự tra tấn tinh thần hàng tháng trời bằng một đám tang giả. Kể từ đó, hàng ngàn bài báo và hàng trăm cuốn sách đã được viết về đề tài này. Tuy nhiên, không có dấu hiệu nào cho thấy vấn nạn bắt nạt sẽ dừng lại. Theo số liệu của chính phủ, năm 2015, có chín học sinh tự sát do bị bắt nạt. Tự sát là nguyên nhân gây tử vong lớn nhất đối với người Nhật Bản từ 10 đến 19 tuổi, và ngày đầu tiên đến trường thường là ngày phổ biến nhất diễn ra các vụ tự sát.

Theo ông Mitsuru Taki thuộc Bộ Giáo dục Nhật Bản, vấn nạn bắt nạt ở các nước khác có xu hướng có hai hoặc ba học sinh tham gia bắt nạt một học sinh khác. Ngược lại, ở Nhật Bản, hầu hết các trường hợp bắt nạt có sự tham gia của một phần lớn lớp học, gây ra sự hành hạ tâm lý (và đôi khi về thể xác) không tránh khỏi cho một nạn nhân duy nhất. “Những kẻ bắt nạt ở Nhật Bản không phải con sâu làm rầu nồi canh”, ông nói. “Đó là một hiện tượng nhóm.”

Có nhiều lý do giải thích cho hình thức bắt nạt không giống đâu này. Hiệu trưởng một trường trung học ở Tokyo cho rằng, “Một đặc tính của Nhật Bản là bạn không nên nổi bật”. [deru kui wa utareru = The nail that sticks out gets hammered down -- chiếc đinh trồi ra sẽ bị đập xuống] “Học sinh phải sống cuộc sống tập thể khi họ ở trường,” Koju Matsubayashi, một viên chức thuộc Cục phòng chống bắt nạt ở Bộ Giáo dục cho biết thêm. Erika, một bạn nữ 18 tuổi đã rời ghế nhà trường ở Tokyo sau khi bị bắt nạt, cũng đồng ý như vậy. “Giáo viên bảo tôi là phải thích ứng hoặc bỏ học, vì vậy tôi đã bỏ học.”

Cách thức tổ chức của trường học ở Nhật Bản cũng gia tăng thêm áp lực phải hòa mình. Trẻ em học trong một môi trường “trường học như là nhà”(homeroom): giáo viên dạy các môn khác nhau đến dạy học sinh. Các hoạt động ở trường, chẳng hạn như quét dọn, ăn trưa và học tập, được tổ chức theo nhóm. Học sinh thường phải tuân thủ nghiêm các quy định về trang phục, kiểu tóc và cách các em chải chuốt. Những cá nhân không thể kuuki wo yomu (dịch nôm na là “bắt nhịp”) có thể bị những thành viên khác trong lớp xa lánh.

Chương trình Đánh giá Học sinh Quốc tế (PISA) của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế -- OECD, được thực hiện ba năm một lần, cho thấy học sinh Nhật Bản có kết quả học tập nằm trong tốp đầu. Nhật Bản cũng là một trong những nước có tỷ lệ học sinh trốn học thấp nhất. Nhưng học sinh Nhật nói rằng các em không thích đi học nhất so với hầu hết các nước khác. Bà Shoko Yoneyama thuộc Đại học Adelaide cho rằng các trường học Nhật Bản là “những cộng đồng rối loạn”.

Tiếp tay cho kẻ xấu
Giáo viên hiếm khi giúp đỡ. Họ nổi tiếng với năng lực sư phạm tuyệt vời, nhất là toán học. Nhưng hầu hết giáo viên đều không được đào tạo để phát hiện hành vi bắt nạt. Bà Kanae Doi thuộc tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch -HRW) lưu ý rằng, hầu như không có động lực nào để các giáo viên chú ý tới hoặc đối phó với việc bắt nạt. Những giáo viên không giữ được không khí hài hòa bị coi là yếu kém, bà cho biết. Một cuộc khảo sát cho thấy khoảng 12% giáo viên đã tham gia vào việc bắt nạt. Một phần tư các trường cấp III ở Nhật cho phép sử dụng nhục hình.

Từ những năm 1980, nhiều đơn vị chuyên biệt đã cố gắng kiểm soát vấn nạn bắt nạt. Tuy nhiên, các hội đồng giáo dục địa phương có quyền tự triển khai các chương trình giảng dạy quốc gia và thuê giáo viên đã bỏ qua vấn đề này. Trong trường hợp cậu bé tới từ Fukushima, hội đồng trường học tại Yokohama đã cố đổ lỗi cho cậu bé về những gì đã xảy ra trong nhiều tháng liền, hàm ý rằng cậu bé đã tự nguyện giao nộp tiền tiết kiệm của gia đình, trước khi hội đồng này thay đổi suy nghĩ của mình sau khi bị cộng đồng lên án mạnh mẽ.

Năm 2013, một luật chống bắt nạt đã được thông qua yêu cầu các trường phải báo cáo các trường hợp bắt nạt. Điều này đã dẫn đến số lượng các trường hợp được được báo cáo tăng mạnh, từ một vài ngàn vụ một năm lên tới 224.450 trường hợp vào năm 2015. Tuy nhiên, con số giữa các vùng có sự chênh lệch lớn rất đáng nghi ngờ. Năm 2015, tỉnh Kyoto báo cáo có 90,6 trường hợp trên 1.000 học sinh; tỉnh Saga, ở miền nam Nhật Bản, chỉ ghi nhận 3,5 trường hợp. Ông Taki cho rằng ngay cả Kyoto cũng không lường hết được quy mô của sự bạo hành.

Luật này đã thúc giục các giáo viên báo cáo các vụ bắt nạt nhưng nó hầu như không giúp ích gì trong việc thay đổi cách các giáo viên đối phó với vấn đề này. Những kẻ bắt nạt hiếm khi bị trừng phạt: năm 2014 có 188.057 trường hợp được báo cáo và chỉ có hai trường hợp bị đình chỉ học. Luật này cũng cho rằng sự hòa mình là cách để ngăn chặn việc bắt nạt. Luật cho rằng giáo viên nên “trau dồi nhận thức... giữa các học sinh rằng các em là một phần của nhóm”. Nhưng đơn thuần là có một số học sinh nhiều khả năng trở thành nạn nhân và cần được bảo vệ, ví dụ như nhóm học sinh phải sơ tán.

Hoặc như những học sinh đồng tính. Một báo cáo năm ngoái của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền kết luận rằng việc bắt nạt trẻ em đồng tính trong các trường học của Nhật Bản là “gần như diễn ra ở khắp mọi nơi”. Báo cáo này trích dẫn một cuộc khảo sát do ông Yasuharu Hidaka thuộc Đại học Takarazuka thực hiện với phát hiện rằng 44% bé trai tuổi teen đồng tính bị bắt nạt. Có học sinh đã nói với Tổ chức Theo dõi Nhân quyền rằng rằng giáo viên của cậu nói rằng thiên hướng tính dục của em đã phá vỡ sự hài hòa trong trường học. Một nghiên cứu riêng biệt do ông Hidaka thực hiện cho thấy cứ ba giáo viên Nhật Bản thì có gần một người nghĩ rằng đồng tính luyến ái là một bệnh tâm thần.

Chính phủ Nhật cho biết họ sẽ xem xét lại các chính sách chống bắt nạt của mình. Nhưng chỉ có luật lệ không thôi sẽ không kiểm soát được vấn đề này. Điều đó đòi hỏi các nhà hoạch định chính sách và giáo viên nhận ra một điều rằng sự hòa mình quá mức cũng là một phần nguyên nhân của vấn đề . Tháng 11, cậu bé 13 tuổi đến từ Fukushima đã đưa ra một thông điệp cho những học sinh di tản phải chịu đựng sự hành hạ giống như cậu. Bố mẹ cậu chuyển lại lời của cậu bé, “Thật là đau đớn nhưng xin đừng chọn cái chết.”

Tuấn Minh
The Economist

Thursday, April 20, 2017

"Push the envelope" nghĩa là gì?

Photo courtesy City Foodsters.

'Push the envelope' nghĩa là tiệm cận, hoặc vượt qua giới hạn điều gì có thể (approach or extend the limits of what is possible).

Ví dụ
Mayor Rahm Emanuel promised to “push the envelope” to prevent passengers from carrying concealed weapons aboard party buses after three semi-automatic weapons were discovered on an overcrowded party bus last weekend.

"There are things where that have allowed me to push the envelope a little bit whether it's jogging or doing some other stuff on the treadmills, and things like that," Mariota said. "For me, that's my next benchmark."

“It’s a scary and confusing time in our country and we just felt like we wanted to make other people laugh right now,” Messing added. “And also continue to do what Will & Grace always did, which was to push the envelope, take chances and be a little bit outrageous.”

Phạm Hạnh


Wednesday, April 19, 2017

"Speech is silver, silence is golden" nghĩa là gì?

La Sala de los Magos in the plaza outside of Centro Cultural Cabañas, art by Alejandro Colunga. Photo courtesy Alan Levine.

'Speech is silver silence is golden' nghĩa là 'im lặng tốt hơn là nói', im lặng là vàng (often used in circumstances where it is thought that saying nothing is preferable to speaking).

Ví dụ
Cook the batsman defines the era of old fashioned, technically sound English cricketers, and he always seems eager to bat for ages. On the field he looks like a saint, and his batting reflects his penance. His audacity is silent, just like the silence before the tsunami. As the proverb says, “speech is silver, silence is golden”.

In Europe, the further south you go the more vocal the people are. From a German’s standpoint, the Greeks and Spanish are unbearably loud and have no sense of verbal restraint. Despite the existence of the proverb “Speech is silver, silence is golden” in the West, Westerns love to speak. But for Japanese people, it’s not just the volume of conversation that’s troubling but the content as well. Take jokes for example. Get a group of Westerners together and it’s only a matter of time before the room is filled with nonsensical banter. Put almost any Japanese person in the middle of that and they’ll have no idea how to react.

Phạm Hạnh

Tuesday, April 18, 2017

"Silver tongue" nghĩa là gì?

Photo courtesy amanderson2.

'A silver tongue' nghĩa là tài hùng biện (a tendency to be eloquent and persuasive in speaking).

Ví dụ
Sheeran's silver-tongue has no impact here, instead makes this match so uncomfortable he resorts to small talk.

Chandrasekhar, still only 27-years-old, started cheating and duping people early, and has been working on the other side of the law for over 10 years now. A report in The Hindu mentions his glib silver tongue with which he conned people into buying into his schemes. In 2007, he promised a senior citizen help to bag a land deal, but conned him of Rs 1.4 crore.

Shattered points to the muzzling of Bill Clinton as one major contributor to what its authors call the campaign’s “failure to read the national mood.” While the former president with the silver tongue had been seen as running roughshod over her campaign in 2008, Bill kept himself on a shorter leash during the 2016 race—this time, to his wife’s detriment.

Phạm Hạnh

Ngài Thủ tướng Enda Kenny của Ireland đã đánh mất sự lấp lánh của mình

Trong Ngày lễ Thánh Patrick, ngài Thủ tướng sẽ tặng Donald Trump một bát cỏ ba lá cuối cùng.

SPRAOI “WILD AT HEART” DUBLIN 2015 ST. PATRICK’S DAY PARADE. Photo courtesy William Murphy.

Những người Mỹ gốc Ireland kỷ niệm Ngày lễ Thánh Patrick trong men say, với những cốc bia nhuộm màu xanh và những trang phục yêu tinh laprechaun, có thể sẽ thất vọng về cách mà chính những người dân Ireland kỷ niệm ngày lễ này. Hầu hết mọi người thích xem các cuộc diễu hành trên truyền hình hơn là chống chọi với sự thất thường của thời tiết mùa xuân, và có lẽ họ sẽ treo lên một ổ bánh mì nướng buổi tối để dành cho Thánh Paddy (không phải “Thánh Patty” như người ta vẫn biến tướng từ này ở Mỹ). Và họ không bao giờ cho thuốc nhuộm vào trong những cốc bia. Những người tìm kiếm loại bia màu xanh lục phải đi ra nước ngoài, giống như hầu hết các thành viên nội các chính phủ thường làm mỗi năm, tỏa đi viếng thăm cộng đồng người Ireland trên toàn cầu. Không một đất nước nào khác mà hàng ngũ lãnh đạo cấp cao trong chính phủ lại kỷ niệm một ngày lễ quốc gia bằng cách đổ xô ra nước ngoài.

Nghi lễ trang trọng nhất diễn ra ở Washington, nơi ngài Thủ tướng (Taoiseach) tặng Tổng thống Mỹ một bát cỏ ba lá tươi tốt. Đối với ngài thủ tướng hiện tại, Enda Kenny, chuyến thăm năm nay tới Nhà Trắng sẽ là lần thứ sáu. Có khả năng đó sẽ là lần cuối cùng của ông. Đối mặt với một cuộc nổi loạn bên trong Đảng Fine Gael trung hữu của ông hồi tháng trước, ông Kenny nói rằng sau khi gặp Donald Trump, ông sẽ tuyên bố về tương lai của mình—có lẽ ông sẽ từ chức.

Sự ra đi của ông Kenny sẽ là hồi chuông báo động đối với một số người tại Brussels, những người coi ông là kẻ thực hiện trung thành chính sách thắt lưng buộc bụng mà Liên minh châu Âu áp đặt sau khi thị trường bất động sản Ireland sụp đổ năm 2008. Liên minh châu Âu coi hoạt động kinh tế mạnh mẽ gần đây của Ireland như một bằng chứng cho thấy toa thuốc của Liên minh có hiệu quả. (Một số nhà kinh tế học cho rằng bệnh nhân này có thể đã phục hồi nhanh hơn nếu không dùng thuốc.) Tỷ lệ thất nghiệp trong tháng Hai ở mức 6,6%, thấp nhất trong vòng 9 năm qua, và Liên minh châu Âu dự báo tốc độ tăng trưởng GDP là 3,4% trong năm nay. Nhưng trong cuộc bầu cử năm ngoái, liên minh của ông Kenny đã mất 42 trong số 99 ghế; giờ đây, ông đang điều hành một chính phủ thiểu số.

Tháng Hai, ông Kenny đã sai lầm khi xử lý diễn biến mới nhất trong câu chuyện dài về một nhân viên cảnh sát đã đứng ra tố giác, Maurice McCabe. Năm 2014, sau khi Trung sĩ McCabe tố cáo việc tham nhũng có hệ thống trong Garda Siochana, lực lượng cảnh sát quốc gia của Ireland, các cán bộ cao cấp đã cố gắng bôi nhọ anh ta với cáo buộc sai sự thật về xâm hại tình dục. Khi bị quốc hội hỏi về việc ông biết về vụ bôi nhọ đó khi nào, ông Kenny đã trả lời đầy mâu thuẫn.

Nếu ông Kenny từ chức, ông có thể sẽ được thay thế bởi một đồng nghiệp trẻ hơn bên trong đảng. Nếu Đảng Fine Gael thất bại, thủ tướng tiếp theo sẽ gần như chắc chắn là Micheal Martin, thủ lĩnh của một đảng trung hữu lớn khác của Ireland, Fianna Fail. Hai đảng này đã thay nhau điều hành Ireland kể từ khi nhà nước Ireland hiện đại được thành lập. Một cuộc thăm dò hồi tháng trước do tờ Irish Times thực hiện cho thấy tổng số ủng hộ của hai đảng này là 57%. Tập hợp các đảng cánh tả nhỏ có tỷ lệ ủng hộ khoảng 10% so với hai đảng trên. Đối với phe cực tả, ở Ireland chẳng có ai ủng hộ phe này.

Điều này không có nghĩa là người dân Ireland bình thường cảm thấy hài lòng. Nhiều người phàn nàn về dịch vụ y tế ngày càng yếu kém, việc làm bấp bênh, di cư hàng loạt, khủng hoảng nhà ở và việc chi phí sinh hoạt đang gần cao bằng mức ở Bắc Âu. Nhưng sự bất mãn này vẫn chưa khiến cho tình hình chính trị rối loạn. Còn với Ngày lễ Thánh Patrick, chỉ một số ít người Ireland sẵn sàng đổ ra các con phố.

Tuấn Minh
The Economist

Monday, April 17, 2017

"Every cloud has a silver lining" nghĩa là gì?

Silver Lining, Taken from Koh Phi Phi view point. Photo courtesy Greg Knapp.

'Every cloud has a silver lining' nghĩa là trong cái rủi có cái may (Every bad situation has some good aspect to it. This proverb is usually said as an encouragement to a person who is overcome by some difficulty and is unable to see any positive way forward).

Ví dụ
Every cloud has a silver lining, our social media interaction about the fire has been good, but I am very much looking forward to giving our fans some more positive news sooner rather than later.

When life gives you lemons, make lemonade. It may be overcast, but every cloud has a silver lining. If you want to keep plastic out of landfills and help the homeless, take up crocheting (đan bằng kim móc).

Although the Indy 500′s gain is Formula One’s loss. But fear not, for every cloud has a silver lining – McLaren’s reserve (dự bị) driver is the recently retired former British world champion, Jenson Button – an Alonso absence could open the door for the Brit.

It was a severe cyclone that frightened a lot of people and caused a lot of damage, but it proves that every cloud has a silver lining. Rural and regional communities here had been doing it tough, but now in the wake of all of this our building industry is back on track. Accommodation is filling up and all of these people who are helping out here need some where to stay and somewhere to eat.

Phạm Hạnh


Vẫn còn may: Khi Nhật Bản già đi, lực lượng lao động của nước này cũng vậy

Người già tiếp tục lao động cật lực.
Photo courtesy A.Davey.

Giống như nhiều hãng ở tỉnh Aichi, trung tâm sản xuất của Nhật Bản, Nishijimax, một nhà sản xuất máy công cụ cho ngành sản xuất ô tô, đang phải vật lộn tìm kiếm công nhân. Trong một thị trường lao động căng thẳng, giải pháp mà hãng này lựa chọn đang ngày càng phổ biến ở Nhật Bản: nâng tuổi về hưu. Hơn 30 trong tổng số 140 nhân viên của công ty này có độ tuổi trên 60; người già nhất là 82 tuổi. Ông Hiroshi Nishijima, giám đốc công ty nói rằng, cho những người có trình độ về vườn sớm là một sự lãng phí. “Nếu họ còn muốn làm việc thì họ nên làm việc.”

Sau đỉnh điểm với hơn 67 triệu lao động vào cuối những năm 1990, lực lượng lao động Nhật Bản đã giảm đi khoảng 2 triệu người. Chính phủ nước này cho biết, con số đó có thể giảm xuống ở mức 42 triệu vào giữa thế kỷ này khi dân số Nhật Bản già hóa và giảm xuống. Số lượng người nước ngoài dần dần tăng lên vào năm 2015, đạt mực cao kỷ lục 2,2 triệu người, nhưng như vậy còn lâu mới đủ đáp ứng sự thiếu hụt lao động. Thay vì mở rộng cửa hơn cho những người nhập cư, Nhật Bản đang cố gắng tận dụng chính người dân còn có khả năng làm việc.

Những công ty lớn ở Nhật Bản hầu hết quy định tuổi nghỉ hưu bắt buộc là 60—chủ yếu là một cách để giảm chi cho quỹ lương trong một hệ thống đề cao tuổi tác. Nhưng những doanh nghiệp khác lại không khắt khe như vậy. Có khoảng 12,6 triệu người Nhật Bản từ 60 tuổi trở lên lựa chọn tiếp tục làm việc, tăng so với mức 8,7 triệu người vào năm 2000. Theo một khảo sát của chính phủ, 2/3 người Nhật trên 65 tuổi nói rằng họ muốn tiếp tục làm việc kiếm tiền. Theo OECD, một tổ chức nghiên cứu ở các nước giàu, tuổi nghỉ hưu thực sự đối với nam giới ở Nhật giờ đây là 70. Ở hầu hết các nước, người ta thường thôi làm việc trước tuổi đủ điều kiện nhận lương hưu của nhà nước. Nhật Bản, nơi nhà nước bắt đầu trả lương hưu vào tuổi 61 (và sẽ được nâng lên 65 vào năm 2025), là một ngoại lệ hiếm hoi.

Sự già hóa của lực lượng lao động Nhật Bản là điều rất rõ ràng. Người ta thấy ngày càng có nhiều người già lái taxi, phục vụ ở các siêu thị và ngay cả làm bảo vệ ở các ngân hàng. Những ông chủ cũng đang già đi. Ông Mikio Sasaki, cố vấn cấp cao của Tập đoàn Mitsubishi, 79 tuổi. Ông Masamoto Yashiro, chủ tịch kiêm CEO của Ngân hàng Shinsei Bank, 87 tuổi. Ông Tsuneo Watanabe, tổng biên tập của tờ báo có lượng độc giả nhiều nhất thế giới, tờ Yomiuri Shimbun, vẫn còn hoạt bát ở tuổi 90.

Ông Ken Ogata, chủ tịch của Koreisha, công ty cung cấp việc làm tạm thời dành riêng cho người trên 60 tuổi, cho biết rõ ràng mọi người sẽ tiếp tục làm việc lâu hơn. Ông lưu ý rằng Nhật Bản hầu như không mong muốn nhập khẩu lao động, vì vậy nước này sẽ pải tận dụng hơn nữa những người nghỉ hưu, phụ nữ và những con robot. Nhiều người tìm việc thông qua công ty Koreisha đã từng là nhân viên của công ty Tokyo Gas, nhà cung cấp khí gas tự nhiên lớn nhất Nhật Bản cho các gia đình. Giờ đây, những người công nhân đó vẫn làm công việc trước đây của họ— đọc đồng hồ đo và hướng dẫn cách dùng các thiết bị cho những người chủ nhà. Ông Ogata nói, “Họ có rất nhiều kinh nghiệm và kiến thức có thể có ích.”

Giá lao động của họ cũng rẻ hơn. Các công ty thường thuê lại những người nghỉ hưu bằng những hợp đồng ngắn hạn với những điều khoản kém hơn so với trước kia. Chuỗi cửa hàng tạp hóa Takashimaya đã áp dụng hệ thống đánh giá dựa trên hiệu quả đối với những nhân viên từ 60-65 tuổi (không tốn thêm chi phí cho công ty, công ty này cho hay).

Sự khó khăn của thị trường lao động Nhật Bản đã gây nên sự thiếu hụt kinh niên đội ngũ chăm sóc những người già không còn đủ khả năng làm việc. Hãng tư vấn McKinsey cho biết Nhật Bản nên khuyến khích những người già còn khả năng làm việc để họ giúp sức. Hãng này tính toán rằng nếu 10% trong số họ chấp nhận những công việc như vậy, nước này sẽ có thêm khoảng 700.000 người chăm nom người già vào năm 2025. Theo hãng McKinsey, có một cách khuyến khích điều này là ưu tiên những người trước đây đã từng làm nghề chăm sóc khi phân việc tại những viện dưỡng lão. Tuy nhiên, điều này không có tác dụng vì hệ thống lương hưu nhà nước không khuyến khích người già làm việc bằng cách cắt giảm những phúc lợi của họ nếu như những người này có thu nhập nhiều hơn một mức nhất định.

Tại Nishijimax, những người quản lý rõ ràng mong muốn những công nhân có tuổi tiếp tục ở lại làm việc. Lịch làm việc của công ty được điều chỉnh để phù hợp với nhu cầu của những người già. Và những món ăn ở căng-tin của công ty này cũng vậy—ngay cả từ món súp truyền thống miso cũng được làm nhạt hơn.

Tuấn Minh
The Economist