Journey in Life: 01/06/15

Search This Blog

Tuesday, January 6, 2015

Bài học quý báu ngày ra trường

shared via fb Vinh Du Tran.
-----
Bài phát biểu của TS Trần Vinh Dự tại Lễ tốt nghiệp của Trường Cao Đẳng Nghề Việt Mỹ!

Trong ngày vui này, tôi muốn chia sẻ với các bạn 3 điều với tư cách là một người bạn. Chỉ có 3 điều thôi, không có gì là lớn lao.

Tôi rất hân hạnh được có mặt trong buổi lễ tốt nghiệp ngày hôm nay của các bạn, những cựu sinh viên yêu quý của trường Cao đẳng Nghề Việt Mỹ. Trong ngày vui này, tôi muốn chia sẻ với các bạn 3 điều với tư cách là một người bạn. Chỉ có 3 điều thôi, không có gì là lớn lao.

Điều thứ nhất là về sự thất bại
Tôi tự cho mình là một người dám chấp nhận thất bại. Thất bại đầu đời của tôi là trong năm đầu Đại học. Tôi vào học Đại học Quốc Gia Hà Nội năm 1995 và đặt mục tiêu phải lấy được học bổng để đi Úc học ngay trong năm đầu tiên. Để làm được việc đó, tôi phải đứng đầu trường về thành tích học tập. Kết quả học tập của tôi năm đó đứng đầu trường. Nhưng đáng tiếc là chương trình học bổng của Úc mà tôi nhắm tới năm đó kết thúc. Giấc mơ không thành, tôi đã khóc nhiều ngày, nhưng tôi không bỏ cuộc.

Khi tốt nghiệp Đại học, tôi cũng tốt nghiệp đứng đầu khoá. Tôi được trường Đại học Quốc Gia Hà Nội giữ lại làm giảng viên. Thế nhưng mức lương khi đó chỉ có 400 nghìn Đồng mỗi tháng, đủ cho tôi uống café và ăn sáng vài ngày. Tôi nộp hồ sơ xin việc ở nhiều nơi, và trong suốt 6 tháng trời, tôi chỉ nhận được hết cái lắc đầu này tới cái lắc đầu khác. Lại một thất bại nữa.

Sự thất bại trong việc tìm việc làm tốt và lương cao khiến tôi nhận ra tôi cần phải làm tốt hơn nữa. Tôi đã dành một năm tự học và xin học bổng. Thời kỳ này áp lực lớn tới mức tóc trên đầu tôi rụng từng mảng. Tôi cao 1m74, và khi đó tôi chỉ nặng hơn 50 kg đôi chút. Nhưng nỗ lực của tôi cuối cùng không uổng. Tôi được nhận học bổng của viện Harvard Yenching tại trường Đại học Harvard và được nhận vào học tại Đại học Tổng hợp Texas tại Austin. Năm 24 tuổi, tôi bắt đầu qua Mỹ học tiến sĩ Kinh tế.

Gần 6 năm học tiến sĩ là một thời kỳ gian khổ, đặc biệt là trong giai đoạn làm luận án. Các thất bại liên tiếp trong nghiên cứu và áp lực phải thành công để tốt nghiệp là đặc biệt nghiêm trọng. Nếu thời gian kéo dài quá lâu, học bổng của tôi sẽ hết, và tôi sẽ phải bỏ cuộc và về Việt Nam với hai bàn tay trắng. Vì thế nhiều lúc quẫn trí tôi đã tính đến việc tự sát.

Thế nhưng cuối cùng tôi vẫn vượt qua được. Khi tôi tốt nghiệp đầu năm 2007, tôi là một trong 3 nghiên cứu sinh được đánh giá cao nhất trong số khoảng gần 20 tiến sĩ Kinh tế tốt nghiệp năm đó của trường. Ngay từ trước khi ra trường, tôi đã có việc làm tại Mỹ với mức lương khởi đầu 6 con số, tức là hơn 100 nghìn USD/năm.

Năm 2010, tôi về Việt Nam và bắt đầu làm việc cho một Quỹ đầu tư lớn nhất nhì Việt Nam trên cương vị cố vấn kinh tế cao cấp. Nhiều người ngăn cản quyết định này. Nhiều người cho tôi là ngu ngốc. Và quả thật, tôi bị sa thải chỉ sau 3 tuần làm việc ở tập đoàn này. Lý do, các lãnh đạo của họ sợ những gì tôi nói và viết có thể ảnh hưởng đến tương lai chính trị của tập đoàn. Lại một thất bại nữa. Lần này nặng hơn vì tôi đã 33 tuổi.

Nhưng chính nhờ thất bại này, sự nghiệp của tôi rẽ sang một lối đi mới. Tôi tham gia cùng các bạn bè thân hữu của mình xây dựng công ty tài chính TNK Capital, giờ là một công ty tư vấn tài chính uy tín ở Việt Nam. Từ công ty này, chúng tôi lập ra Ismart Education, một công ty tiên phong ở Việt Nam trong lĩnh vực giải pháp giáo dục số, và đầu tư vào Học viện Giáo dục Hoa Kỳ, là công ty sở hữu trường Cao đẳng Nghề Việt Mỹ. Đó cũng là lý do mà tôi đứng trước các bạn ngày hôm nay với tư cách Chủ tịch của Trường.

Những thất bại mà tôi gặp phải trong 20 năm qua có thể chưa phải là những thất bại lớn. Tôi có thể sẽ còn gặp thêm nhiều thất bại nữa trong những năm tới. Nhưng mỗi khi thất bại, tôi lại thấy mình trưởng thành hơn và quyết tâm hơn.

Ngày hôm nay các bạn ra trường, cũng giống như tôi ra trường hồi 15 năm trước. Dù học giỏi tới đâu, hành trang lập nghiệp của các bạn cũng giống như tôi ngày đó, vẫn còn nghèo nàn lắm. Các bạn chắc chắn sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn, thử thách, và sẽ có nhiều thất bại. Có những thất bại sẽ làm các bạn bật khóc. Có những thất bại sẽ làm các bạn không thể khóc thành lời.

Có những thất bại sẽ làm các bạn mất niềm tin và gục ngã. Có những thất bại thậm chí làm các bạn đau đến mức ước như mình chưa bao giờ được sinh ra. Trong những giờ phút ấy, hãy nhớ rằng ai cũng sẽ phải trải qua những thử thách tương tự. Cái gì không giết chết được chúng ta thì sẽ làm chúng ta lớn mạnh hơn. Tôi mong điều ấy ở các bạn. Và đó là chia sẻ đầu tiên.

Điều thứ hai là về sự hữu hạn của cuộc đời
Khi tôi còn ở những năm đầu của tuổi 20, tôi không bao giờ nghĩ đến một ngày nào đó mình trở nên già đi. Với tôi khi đó chỉ có tuổi trẻ. Thế nhưng đứng trước các bạn ngày hôm nay ở đây, tôi nhận ra 15 năm đã trôi qua như một giấc mơ. Chỉ 3 năm nữa tôi sẽ bước vào tuổi 40. Thêm một giấc mơ 15 năm nữa giống như giấc mơ vừa qua và tôi sẽ ngoài 50 tuổi. Điều đó cũng sẽ đến với các bạn. Rất nhanh thôi, 10 năm, 20 năm, rồi 30 năm sẽ trôi qua và một sáng thức dậy các bạn sẽ thấy tóc trên đầu mình có nhiều sợi bạc.

Điều đó không có gì là đáng buồn. Ngược lại, nó là một động lực lớn nếu các bạn biết tận dụng. Hiểu rằng mình sẽ già đi và biến mất khỏi trái đất này như là một lẽ tự nhiên cũng có nghĩa rằng bạn sẽ biết yêu quý từng ngày còn lại và biết dùng nó một cách có ích nhất.

Thế nào là có ích? Tôi không có ý nói đến việc bạn phải có những đóng góp lớn lao cho xã hội hoặc những hi sinh phi thường. Cái có ích mà tôi nói đến ở đây là các bạn chỉ sống có một lần cuộc sống này, vì thế hãy làm những gì các bạn thực sự yêu thích nhất.

Tôi muốn mượn lời Steve Jobs tại lễ tốt nghiệp năm 2005 của Đại học Standford. Jobs nói rằng “thời gian của các bạn là hữu hạn, vì thế đừng phí phạm thời gian để sống cuộc đời của người khác. Đừng bị xập bẫy các giáo điều để phải sống cuộc sống của mình theo cách nghĩ của người khác. Đừng để tiếng nói quan điểm của người khác nhấn chìm tiếng nói sâu thẳm trong lòng bạn. Và điều quan trọng nhất là hãy có can đảm để đi theo tiếng gọi của trái tim và trực giác của bạn. Chúng là thứ biết rõ rất bạn thực sự muốn trở thành một người như thế nào. Những thứ khác đều là thứ yếu.”

Khi các bạn thực sự làm việc gì mà các bạn yêu thích nhất, các bạn sẽ dễ vượt qua những thử thách hơn. Công việc chiếm một phần lớn cuộc đời của các bạn, vì thế, các bạn sẽ chỉ cảm thấy thực sự mãn nguyện khi được làm việc mà các bạn cho là thích hợp nhất với mình.

Tôi là một người ham viết lách từ nhỏ. Ngay khi còn là học sinh phổ thông cơ sở, tôi đã viết tiểu thuyết và làm thơ. Tiểu thuyết của tôi chưa bao giờ được đăng, và thơ của tôi cũng vậy. Có lẽ tiểu thuyết của tôi quá dở và thơ của tôi cũng cộc cằn.

Tôi không làm thơ và viết văn nữa, nhưng niềm yêu thích viết lách thì ngày một lớn. Cuối cùng, tôi trở thành một nhà phân tích và bình luận về kinh tế và quan hệ quốc tế. Trong mười năm nay, tôi đã có gần 1 nghìn bài viết đăng tải trên nhiều báo và tạp chí trong và ngoài nước. Đó là sở thích của tôi. Nó làm tôi cảm thấy cuộc sống của mình có ý nghĩa. Nếu như nhiều tuần qua đi không thể viết những gì mình muốn viết, tôi cảm thấy thiếu hụt như thiếu hụt ô xi để thở, và tôi phải quay lại viết bằng được.

Trong số các bạn ngồi đây ngày hôm nay, hẳn sẽ có một số bạn đã thực sự biết mình muốn làm gì. Các bạn thật may mắn. Với phần lớn các bạn khác, có lẽ các bạn vẫn còn chưa biết mình muốn làm gì. Các bạn hãy tiếp tục tìm kiếm. Cũng giống như tất cả các vấn đề thuộc về trái tim, các bạn sẽ biết mình tìm ra nó khi gặp nó. Các bạn không được dừng lại trước khi tìm ra.

Và khi đã tìm ra công việc mà mình thực sự ưa thích, các bạn hãy theo đuổi nó bằng toàn bộ năng lượng của mình. Vì thời gian của các bạn trên đời này chỉ là hữu hạn, các bạn sẽ già đi, và chắc chắn các bạn không muốn trở thành một người già chìm đắm trong hối tiếc về quá khứ bị bỏ lỡ.

Điều thứ ba là sự thành đạt và hạnh phúc
Không phải ai sinh ra cũng là thiên tài, cũng có cơ hội để trở thành một thiên tài. Không phải ai sinh ra cũng trong một gia đình giàu có, hoặc có cơ hội để trở thành giàu có. Tôi không phải là một thiên tài, và cho đến giờ tôi cũng chưa bao giờ là một người thực sự giàu có. Có thể trong số các bạn tốt nghiệp ngày hôm nay sẽ có một số ít bạn trở thành những người đặc biệt nổi tiếng hoặc giàu có về sau, nhưng chắc chắn phần lớn trong số các bạn sẽ là những người có cuộc sống bình thường.

May mắn là không cần phải là một thiên tài hoặc một người đặc biệt giàu có thì mới có hạnh phúc. Thậm chí trong nhiều trường hợp điều này còn ngược lại, có nghĩa là người đặc biệt nổi tiếng hoặc giàu có nhiều khi không có hạnh phúc.

Lý do là, hạnh phúc là cảm nhận chủ quan của bạn đối với những gì bạn làm, những gì bạn có, và những gì xung quanh bạn. Hạnh phúc không phải là một khái niệm vật lý với những công thức khô cứng. Nó là thứ thuộc về con người, và vì thế, nó có có vẻ đẹp và sự bí ẩn mà chỉ có chính bạn mới giải mã cho mình được. Nếu biết cách giải mã, hạnh phúc đến từ những điều nhỏ nhặt nhất. Trong bước đường sắp tới, các bạn sẽ phải luôn bám đuổi trong một cuộc cạnh tranh gay gắt về danh lợi. Nhưng hãy đừng để nó cuốn các bạn đi vĩnh viễn. Hãy biết dừng lại, dành thời gian để cảm nhận và tự vui với những gì mình có.

Và lý do để tôi chia sẻ điều này là vì hôm nay là ngày của các bạn. Các bạn đã đặt thêm được một dấu mốc hết sức quan trọng trong cuộc đời mình. Những khó khăn cực nhọc trên ghế nhà trường đã qua, những khó khăn cực nhọc trên con đường mưu sinh và khẳng định bản thân đang đến.

Nhưng ngay lúc này, chính lúc này đây, các bạn có quyền dừng lại trong một ngày, có quyền tự hào vì những gì mình đã làm được, có quyền vui chơi với các bạn đồng khoá và thầy cô thêm một ngày nữa như những sinh viên còn đang học, có quyền tổ chức tiệc tùng để ăn mừng thành tựu của mình.

Không có ai sống thay cuộc sống của các bạn, và các bạn cũng không cần phải sống thay cuộc sống của ai. Vì thế, không ai có quyền đánh giá hay nghi ngờ những nỗ lực mà các bạn phải trải qua để đến được với thời khắc này. Chúng tôi, những người đàn anh, đàn chị, những người đã đi trước, vui mừng và nghiêng mình trước các bạn. Chúc tất cả các bạn thành công và hạnh phúc.

Photo courtesy Hartwig HKD.

Bài trước: Mười điều tâm niệm

"Too big for one's boots" nghĩa là gì?

Eric Cantona and chums by Michael Browne. Photo courtesy Duncan Hull.

'Too big for one's boots/shoes/trousers/breeches' có từ boot là giày ống, nêu ai đó 'too big for his boots' nghĩa là họ quá tự tin, tự phụ tự mãn; làm bộ làm tịch (behaves as if they are more important or more clever than they really are).

Ví dụ
Busuttil’s stand is the perfect way to deal with a scheming (có mưu đồ) bully, clearly too big for his boots. If the Prime Minister won’t take the decision to sack (sa thải) a failing (khuyết điểm) minister, then Busuttil should not volunteer to do the dirty work for him.

No matter how good the player is, and in Keane’s case Ferguson admits he was moulded (đúc) in his own image, once he began to feel he was bigger than the manager it was a case of – you take the high road off to Celtic and I’ll take the low road and reassert (xác nhận lại) my authority (thẩm quyền) at Manchester United. This follows a familiar pattern: David Beckham got too big for his boots, got a boot in the face for his troubles and he decamped (tẩu thoát, chuồn) to Real Madrid.

The company, and Mr Cavatorta, are not prepared to elaborate (dựng lên) on the reasons behind this second abrupt departure. However, at the very least, it must silence the apologists (người biện hộ) who argued that Mr Guerra’s departure was a positive development for the company and due, at least in part, to him having grown too big for his boots.

Phạm Hạnh

Một mình tiến thoái trong cuộc duy tân

Tôi vốn sinh ra trong một gia đình sĩ tộc cấp thấp. Khi đó, Nhật Bản vẫn ở vào tình trạng của một xã hội phong kiến, nên bất kỳ vở đâu cũng như nhau, chế độ trong các lãnh địa nhất mực đều thủ cựu. Quyền hạn và đẳng cấp của mỗi võ sĩ đều được quy định chặt chẽ. Võ sĩ đẳng cấp trên là trên, mà võ sĩ đẳng cấp dưới là dưới. Tất cả như bị lèn kín trong một chiếc hộp không thể cựa quậy được.

Cũng giống như "Con vua thì lại làm vua. Con sãi ở chùa thì quét lá đa", nghĩa là, nếu cha ở đẳng cấp cao thì con cũng sẽ là võ sĩ ở đẳng cấp cao, có trải qua hơn trăm năm cũng không có gì thay đổi. Vì vậy, một người sinh ra từ gia đình sĩ tộc bậc thấp, tự nhiên sẽ bị những người ở cấp bậc cao hơn khinh miệt. Không kể người đó là trí hay ngu, hiền hay ác, mà cứ là thuộc hàng trên thì có quyền coi thường người bên dưới. Ngay từ thuở nhỏ, tôi đã rất bất bình về điều đó.

Không hận bản thân những người thuộc các bè phái mà hận chính thói chia bè phái, đẳng cấp.

Nhưng tột cùng của sự bất bình ấy là vì bị người khác khinh rẻ và hận thù sự khinh rẻ. Điều đó, cuối cùng, lại làm tôi quên đi những người gây nên chuyện mà chỉ trằn trọc vì chính bản thân chế độ đó. Trong tôi nảy sinh một suy nghĩ rằng: Nói là chia bè phái, đẳng cấp để ra oai vô lối là điều đáng xấu hổ và đáng thương của một đấng nam nhi. Chẳng hạn, một võ sĩ đẳng cấp cao gặp một võ sĩ đẳng cấp thấp hơn thì võ sĩ đẳng cấp cao sẽ ra oai. Tôi nhìn thấy thế thì giận thói ngạo mạn, vô lễ của võ sĩ đẳng cấp cao, nhưng trong tâm nghĩ lại thấy họ cũng chỉ là những kẻ ngu tối, hăng máu lộng hành mà thực ra chẳng hiểu biết gì. Thậm chí, tôi cho đó là những kẻ đáng phải xấu hổ và đáng thương. Trong thâm tâm, chính tôi lại thấy khinh miệt họ.

Lúc đó, nếu tôi là một ông già hay Phật giả, chắc đã thuyết giáo cho họ rằng lòng nhân đạo là thế nào, rằng cần phải biết yêu sự bình đẳng, xóa bỏ phân biệt giữa con người với con người. Nhưng một đứa trẻ hơn mười, mà dù có là mười chín hay hao mươi thì cũng chưa thể có những ý nghĩ sâu xa đến thế được. Lúc đó, tôi chỉ nghĩ những kẻ như "thùng rỗng kêu to" thật khó chịu, rằng những kẻ lộng hành là những kẻ ngu tối, vô liêm sỉ.

Vì vậy, khi ở trong lãnh địa, dù có bị những người thuộc đẳng cấp trên coi thường, miệt thị thế nào, tôi vẫn không bao giờ có thể đổ sự giận dữ đó xuống người khác hoặc làm người khác phải hổ nhục. Chẳng hạn, tôi thuộc hàng võ sĩ cấp thấp, nên trước những võ sĩ thuộc hàng cao hơn, tôi phải cúi mình. Nhưng nói về thứ tự, dưới tôi lại còn biết bao nhiêu người nữa, nên tôi có thể khinh miệt họ như đã bị người khác khinh miệt, như là thanh toán nhau bằng cách bắn kẻ thù của Edo ở Nagasaki vậy. Nhưng tôi không thể làm như thế. Không những là không thể, mà ngược lại với những người thuộc đẳng cấp dưới, tôi còn đối xử với thái độ hết sức nhã nhặn.

... Tất nhiên, với những người thuộc đẳng cấp trên tôi có muốn cũng không thể ra oai với họ, nên cố tránh không động chạm và không quan hệ, một mình tu đạo để giữ lấy sự tĩnh tâm.

P. 287-291 - Vương chính Duy Tân - Phúc ông tự truyện

Bài trước: Đồng đôla rẻ

Đồng đôla rẻ

Quan sát Mạc phủ, tôi thấy họ hoàn toàn là những người theo cổ phong, không hề nghĩ đến việc mở mang đất nước hay chủ nghĩa tự do. Chẳng hạn, gần đây có một doanh nhân của Mạc phủ là ông Mitsui Hachiroemon. Ông không chỉ phải nghe Mạc phủ mà thói thường là phải lo cả những việc riêng cho viên chức của Mạc phủ nữa. Bỏi vậy, chẳng hạn trong chuyến đi Mỹ lần này, nhận từ Mạc phủ 1 Bu tiền bạc thì đi Mỹ phải đổi tiền đó ra đồng đôla. Nhưng đó đúng là lúc giá cả thị trường của đồng đôla thay đổi từng ngày, việc đổi tiền rất phiền toái. Thế nên, viên chức trong đoàn gọi người của ông Mitsui đến nhà nghỉ ở Yokohama, hỏi han về thời giá đồng đôla và bảo: "À, ra thế. Đồng đôla bây giờ đắt lên. Nhưng ông Mitsui chắc phải có đôla đã mua vào từ khi còn rẻ trước kia. Ta muốn đổi 1 Bu lấy đồng đôla rẻ ấy!". Người của ông Mitsui nghe thấy vậy, nhưng vẫn phải phủ phục: "Con hiểu rồi ạ. Con sẽ đổi đồng đôla rẻ ấy cho ông!" và đem tiền đôla đến đổi với giá rẻ là bao nhiêu đó.

Tôi đứng bên chứng kiến cảnh đó và nghĩ: "Nói mà không biết nghĩ! Đổi tiền mà bảo là tiền người ta mua từ lúc còn rẻ. Lấy chứng cớ đâu mà nói như thế? Đắt rẻ thì cũng là do thị trường ngày hôm đó quyết định, ngang nhiên bắt người ta phải làm khác đi mà không hề biết xẩu hổ. Thế mà cuộc đời những kẻ đó không phải chịu nhục nhã, vẫn đường đường là đấng võ sĩ, quân tử thì thật là ngạc nhiên! Hơn nữa, người của ông Mitsui không phải là không biết tính toán. Biết rõ ràng mà thản nhiên chịu thiệt, không nói năng gì. Đó không phải là tội của con người, mà là thời cuộc bắt người ta phải làm như thế. Thật là tồi tệ! Chính phủ như thế thì không thể khá lên được!".

P. 276 - Đi Mỹ lần hai - Phúc ông tự truyện

Bị dụ dỗ ở lại Nga

Có một hôm, nhân viên phục vụ đến chỗ tôi bảo đi cùng họ có việc và dẫn đến một gian phòng. Họ bảo có chuyện chỉ nói riêng với mình tôi rằng: "Lần này ông được theo đoàn sứ tiết đi, nhưng sau khi trở về Nhật ông định làm gì? Tất nhiên là chúng tôi không biết được. Thế ông có phải là người giàu có không?". Tôi trả lời rằng: "Không, tôi không phải là người giàu có gì, mà chỉ là người làm cho Mạc phủ. Làm được việc thì nhận lương bổng. Nói chung là chuyện cơm áo thì không phải lo". Họ mới bảo: "Tình hình nước Nhật thế nào chúng tôi không rõ, nhưng suy cho cùng, Nhật Bản chỉ là một tiểu quốc. Ở một nước nhỏ như vậy, không có việc gì đáng cho một người đàn ông làm cả. Tốt hơn là thay đổi suy nghĩ đi, xem có ở lại nước Nga này được không?". Tôi trả lời rằng: "Tôi đến đây là để tháp tùng đại sứ, nên không thể tự tiện mà tính chuyện về hay ở được!".

Thấy tôi trả lời thẳng thắn như vậy, thì họ bảo: "Chuyện đó đơn giản. Chỉ cần ông đồng ý ngay bây giờ và giữ kín đáo chuyện là chúng tôi cũng sẽ giữ cho ông thôi. Dù thế nào, đoàn sứ giả cũng sẽ không ở đây lâu nữa. Chắc sắp về đến nơi. Mà họ về là coi như xong chuyện. Ông cứ ở đây và thành người Nga luôn đi. Ở Nga này có rất nhiều người nước ngoài đến ở. Nhiều nhất là người Phổ. Ngoài ra còn có người Anh, người Hà Lan. Bởi vậy, nếu người Nhật ở lại cũng không phải là chuyện gì lạ cả. Ông cũng ở lại đi. Nếu ông quyết định ở lại, sẽ có rất nhiều công việc thoải mái dành cho ông. Chuyện cơm áo thường ngày, tất nhiên không phải lo. Ông sẽ trở thành một người giàu có. Thôi, ông ở lại đi!".

Họ thuyết phục ra chiều nghiêm chỉnh, chứ không phải chỉ là chuyện bông đùa bình thường, lại đưa hẳn vào một căn phòng và nói chuyện hết sức nghiêm túc. Nhưng khi đó, tôi không có việc gì cần thiết phải ở lại và cũng không có ý ở lại, nên trả lời với họ qua loa cho xong. Sau đó, họ còn thuyết phục thêm hai, ba lần như thế nữa, nhưng tất nhiên không thể đi đến đâu.

Qua lần ấy, tôi mới nhận ra rằng, Nga là nước có phong tục, tập quán rất khác so với các nước châu Âu khác. Chắc chắn là như thế! Chẳng hạn trong chuyến đi này, tôi có dừng chân tại Anh, Pháp một thời gian, trước đó có đi Mỹ, cứ gặp ai đó là họ lại bảo muốn đi Nhật. Mà có nhiều người như thế. Họ hỏi ở Nhật có việc gì làm không, xem thế nào dẫn họ sang đó. Có người bàn đến cả chuyện sẽ sang Nhật bằng đường nào, chứ không ai giữ chúng tôi ở lại cả. Khi đến Nga, lần đầu tiên tôi được người ta rủ ở lại. Ngẫm ra đó không đơn thuần là việc liên quan đến chuyện buôn bán, kinh tế gì, mà chắc chắn bao hàm cả mục đích chính trị, ngoại giao. Đúng là đất nước khó hiểu! Tôi nghĩ, đằng sau sự rủ rê ở lại là có ý sâu xa.

Tuy nhiên, tôi không thể đem chuyện đó mà kể với những người cùng đi rằng tôi đã bị ngỏ lời như thế, sợ rằng nói ra sẽ nảy sinh sự nghi hoặc của mọi người về mình, nên không hề hé miệng. Cả khi về đến Nhật, tôi cũng im lặng, không nói với ai khác. Rất có thể không chỉ mình tôi bị lôi kéo, mà cả những người đồng hành khác cũng bị như vậy, nhưng có lẽ họ cũng nghĩ như tôi và lặng im không nói ra. Ấn tượng của tôi về nước Nga trong chuyến đi ấy là một nước Nga đầy mưu đồ và khó hiểu.

P. 230 - Chu du châu Âu - Phúc ông tự truyện


Tặng hoa thay cho lời cảm ơn vì món quà tặng bằng tiền

Một lần, thuyền trưởng McDougal ở cảng hải quân Mare, Ireland ngỏ ý muốn xem đồng tiền của Nhật. Thuyền trưởng của chúng tôi dường như trước đó đã chuẩn bị cho việc này. Ông có mang rất nhiều tiền kim cổ, nên sắp từ đồng xu thời Keicho đến tiền giấy thời Manen để gửi tặng cho thuyền trưởng McDougal. Thế nhưng gương mặt thuyền trưởng McDougal không hề thấy vẻ hớn hở như khi người ta nhận được tiền. Ông điềm đạm nói cảm ơn về việc gửi quà cho ông ngày hôm trước và sáng hôm sau vợ ông mang hoa đến tặng thay cho lời cảm ơn.

Tôi chứng kiến tuần tự việc đó mà không khỏi thầm cảm động. Tôi rất muốn mình được trở nên như vậy. Sao mà trái tim người ta lại cao thượng, có thể vượt qua những ham muốn về vật chất đến thế! Khấp khởi mừng khi nhận được tiền bạc là điều quá ư thấp hèn. Tôi rất muốn trở thành người cao thượng như thuyền trưởng McDougal và đã vô cùng cảm động khi chứng kiến sự việc đó.

P. 202 - Lần đầu đi Mỹ - Phúc ông tự truyện


Popular Now