Journey in Life: columnist
Showing posts with label columnist. Show all posts
Showing posts with label columnist. Show all posts

Friday, May 3, 2019

Uống rượu bia thì không lái xe

shared from fb Archivu TD.
-----
Việt Nam và Nhật Bản là hai trong ba nước tiêu thụ bia hàng đầu châu Á cùng Trung Quốc đất nước có hơn 1 tỷ dân.

Tuy nhiên, cách xử lý vi phạm sử dụng bia rượu khi lái xe của Nhật và Việt Nam hoàn toàn khác nhau. Mức phạt cao nhất cho người SAY RƯỢU LÁI XE Ô TÔ, 0.4mg/1 lít khí thở, là 18 triệu đồng (khoảng gần 90,000 Yên).

Còn ở Nhật, đất nước của whisky Hibiki trứ danh, sake thần thánh, bia Asahi hay Kirin lại có những quy định vô cùng khắt khe khi xử phạt lái xe có dùng bia rượu.

Dù trong luật có nhắc đến con số 0,03 nồng độ cồn trong máu nhưng thực tế thì cảnh sát sẽ không bao giờ khoan nhượng cho việc lái xe uống rượu/bia. Chỉ một lon bia và lái xe, coi như xác định ngồi tù. Nếu nồng độ cồn là 0.15mg/1 lít khí thở khi lái xe sẽ bị phạt 3 năm tù "có việc làm", nộp phạt 50 vạn yên và tước bằng lái.

Nhưng đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Hình phạt tương tự nếu lái xe từ chối thử nồng độ cồn khi được yêu cầu. Nếu bạn là người ngồi cùng xe với lái xe có dùng rượu/bia vi phạm thì hình phạt cũng là 3 năm tù và/hoặc phạt tiền 50 vạn yên. Chưa hết, còn người bán rượu/bia cho lái xe vi phạm thì sao? Hình phạt tương tự như trên: 3 năm tù và nộp phạt.

Giao xe cho người say rượu lái thì hình phạt là 5 năm từ và nộp phạt 100 vạn yên (khoảng 200 triệu VND). Hình phạt tương tự nếu lái xe có nồng độ cồn trong máu lớn hơn 0.03. Thậm chí cảnh sát có thể chặn và kiểm tra người đi xe đạp nếu nghi ngờ có sử dụng rượu bia.

Sẽ không có chuyện nom rất "phản cảm", hay cảnh sát không bao giờ "than khó khi xử lý tài xế say rượu" đâu! Mạng người ở đây là vô giá!

Bản thân tôi cũng đã từng bị chặn, dù không bao giờ lái xe sau khi uống bia, tại một ngã tư rất nhiều quán nhậu ở Kyoto. Cảnh sát hôm đó lập chốt chặn từng xe, yêu cầu kiểm tra hơi thở sau đó mới cho đi tiếp.

Để ứng phó với nhưng quy định khắt khe như nói ở trên thì người Nhật đã cho ra đời một loại đồ uống, bán khá chạy, dành cho người lái xe thích uống bia rượu, đó là bia không cồn.

Tuy nhiên, khi bạn lái xe mà vẫn nhất định uống rượu bia như bình thường có được không? Tất nhiên là được, kể cả bạn uống say, khi đó sẽ có dịch vụ đặc biệt. Chỉ một cuộc gọi sẽ có người đến quán bar và lái xe của bạn đưa bạn về nhà an toàn.

Qua đó chúng ta sẽ hiểu người Nhật sống vì tập thể và có trách nhiệm với mạng người tuyệt đối với nhau như thế nào!? Và cũng hiểu tại sao ở Nhật không bao giờ có chuyện lái xe sau khi sử dụng rượu bia. Vì UỐNG RƯỢU LÁI XE LÀ TỘI ÁC NGHIÊM TRỌNG có thể gây ra những tai nạn thảm khốc.

Mong rằng người Việt mình sẽ thay đổi cách nghĩ.

Bài trước: Cuộc chiến sữa

Wednesday, April 17, 2019

Cuộc chiến sữa

share from fb Dương Quốc Chính,
-----
Mấy hôm nay, thấy mấy KOLs (tổ ngàn likes chuyên lùa bò đỏ) đồng loạt lên tiếng bênh vực Vinamilk đập báo Giáo dục VN. Vì báo này có tới 40 bài báo đánh Vinamilk do Vinamilk "tự ý" (theo báo GDVN) bổ sung 14 vi chất vào sữa học đường. Kiểu này chắc đang có chiến dịch định hướng dư luận của Vinamilk, vì anh em tinhbong mà hạ phím là phải có tiền.

Về chương trình sữa học đường thì nhà mình phản đối ngay từ đầu vì mấy lý do.

Về mặt cá nhân, mình không muốn con mình thành chuột bạch để thí nghiệm các loại "dưỡng chất" có trong sữa học đường. Nếu thấy cần, mình sẽ tự mua các vi chất này dưới dạng thực phẩm chức năng hoặc vitamin, đã được chứng minh về hiệu quả, cho con uống, vì nó không quá đắt. Trường tuyên truyền nhiều quá nên mình phải ghi chú trong giấy là "Con tôi bị dị ứng với sữa"! Điều này cũng tương tự với bữa trưa cho HS bán trú, phụ huynh có kiểm soát được chất lượng đâu?

Về mặt xã hội, chương trình sữa học đường là 1 chính sách điển hình XHCN, tàn dư của cơ chế bao cấp. Chính quyền muốn HS cả nước uống chung 1 loại sữa, với lý do là nó tốt cho sự phát triển của HS. Hẳn anh em còn nhớ, đảng ta từng "thuyết phục" nông dân cả nước cùng vào HTX, vì sẽ tốt hơn cho sản xuất nông nghiệp. Về lý thuyết thì đúng là tốt thật! Nhưng thực tế mọi người đều biết rồi. Can cớ gì, cả triệu đứa HS khác nhau, sức khỏe khác nhau, có đứa thừa chất, còn phải ăn kiêng, có đứa suy dinh dưỡng độ 1, độ 2...lại phải uống cùng 1 loại sữa do đấu thầu mà có? Có ai lo cho sự phát triển của HS hơn chính bố mẹ chúng, tại sao chính quyền lại phải lo hộ?

Về mặt kinh tế, Vinamilk cho là họ "vì sức khỏe HS" mà chấp nhận bổ sung vi chất, tăng chất lượng sữa mà không tăng giá bán! Với gói thầu hơn 3000 tỷ có doanh nghiệp nào "ngu" thế không? Có ai bắt họ phải làm từ thiện thế đâu?

Chương trình này làm méo mó thị trường tự do kinh doanh sữa. Bởi vì sữa học đường sẽ chiếm đa số thị phần, do HS bán trú ở trường cả ngày, uống sữa ở trường là đủ, không uống thêm sữa ngoài nữa. Nếu nhà nước cho đấu thầu thịt bò, gà, lợn để cung cấp cho toàn dân, với lý do đó là loại thịt đặc biệt, có bổ sung vi chất, tốt cho sức khỏe, toàn dân chỉ ăn những loại thịt qua đấu thầu đó thôi. Khi đó thị trường thực phẩm sẽ ra sao?

Chương trình này cũng tạo ra sự bất công bằng. Do nhà nước lấy tiền ngân sách bù giá sữa, tức là móc túi người dân không có con tham gia chương trình. Nếu lá lành đùm lá rách thì tạm chấp nhận, nhưng chương trình này áp dụng cho HN, nơi mà có rất ít hộ nghèo, đa số dân thừa sức mua mỗi ngày 4 hộp sữa cho 2 con với giá thị trường. Nếu chương trình này chỉ áp dụng cho vùng sâu vùng xa, hộ nghèo, thậm chí miễn phí sữa, ngân sách bù vào, thì mình cũng chấp nhận.

Nếu bạn có tư duy kinh tế của cánh hữu thì bạn thừa hiểu điều này. Tiếc rằng đa số dân VN vẫn có tư tưởng CS nên cứ thấy cái gì tỏ ra là từ thiện, vì mọi người, là nhao nhao ủng hộ. Những chương trình kiểu này thường được mị dân là vì đa số dân, nhưng bản chất là nó vì những quan chức chính quyền có liên quan và nó tạo điều kiện cho sự cấu kết giữa doanh nghiệp cá mập với chính quyền. Bóng ma cơ chế bao cấp vẫn lởn vởn đâu đây.

Về việc Vinamilk gửi đơn cho Bộ trưởng CA Tô Lâm

Động thái này của Vinamilk cho thấy họ có tư duy pháp lý quá tệ. Việc gửi đơn lên Bộ CA giống trẻ trâu đánh nhau với bạn thì đi mách chú công an, bố tao là công an bắn chết bố mày là thầy giáo.

Điều đó cho thấy Vinamilk muốn dằn mặt báo GDVN bằng quan hệ, dựa trên vai vế và quy mô doanh nghiệp đối với nền kinh tế, hơn là để làm rõ đúng sai. Không có cơ quan nhận đơn nào có trách nhiệm xử lý vụ này, đây giống như bần nông khiếu kiện vượt cấp.

Lẽ ra, Vinamilk cần gửi công văn đến cơ quan chủ quản của báo GDVN đề nghị làm rõ các nội dung "bôi nhọ" doanh nghiệp. Nếu báo sai thì cần đính chính và xin lỗi, đấy là muốn xử êm. Còn muốn dùng pháp luật thì Vinamilk cứ làm đơn kiện báo GDVN ra tòa, đề nghị bồi thường thiệt hại. Tòa sẽ là cơ quan phân xử.

Sau khi đọc 1 số bài về vụ này trên báo GDVN thì mình thấy Vinamilk chỉ dám dọa ma chứ kiện thì không ăn thua. Bởi vì báo GDVN cho là Vinamilk tự ý bổ sung vi chất (đúng thế) ngoài cam kết khi đấu thầu.

Vinamilk đang lờ tịt đi không nói về sữa của mình có đúng là sữa tươi thật hay không?! Bởi vì nếu thực là sữa tươi thì cũng chả cần bổ sung vi chất làm gì. Nếu lôi vụ này ra tòa, khéo Vinamilk còn chết hơn! Có lẽ vậy nên họ chọn cách dùng anh em tinhbong để định hướng dư luận.

Mình không dám chắc bên nào sai nên mình ủng hộ 2 bên lôi nhau ra tòa. Mình dự là không có phiên tòa nào cả!


Friday, March 22, 2019

Marketing Sợ hãi

shared from Long Phan,
-----
Nước tương không độc tố, hạt nêm không bột ngọt, hay nước mắm không Asen. Đấy được coi là những "chiêu" marketing dựa trên sự sợ hãi của người tiêu dùng.

Giờ đây "Marketing Sợ Hãi" được Ba Vàng nâng lên tầm đẳng cấp thực sự. Sự sợ hãi về tâm linh này lớn hơn gấp triệu lần sự sợ hãi về tiêu dùng sản phẩm hữu hình, bởi lẽ khi đó con người ta không biết bám víu vào đâu, và ngoài tầm kiểm soát của họ, nhất là trong một xã hội thừa sự bất định.

Sư thầy chùa Ba Vàng xuất thân từ giảng viên Đại học Kinh tế Quốc dân, hiện là Phó chủ tịch Hội kinh tế môi trường. Ê kíp Marketing đa kênh của thầy thật là vi diệu, và thật lòng là đáng ngưỡng mộ với tư cách của một người làm nghề marketing.

Từ việc Tạo ra sản phẩm Sợ hãi, cho đến áp dụng triệt để chiêu marketing sợ hãi bằng những hình ảnh quái đản được lan truyền đa kênh. Thầy sử dụng Live stream như một công cụ truyền thông chống lại khủng hoảng. Thầy tuyên bố "ai dám bảo là không có thần phật quỷ ma". Đấy, một chiêu gây sợ hãi nữa để chống lại các cơ quan chức năng chăng? Theo cái kiểu ai dám động vào ta?

Khoảng 1500 năm trước, khi Phật giáo Ấn độ truyền vào Tây Tạng, Phật giáo bị pha trộn với Đạo Bon đã tồn tại lâu đời tại đây và bị biến thể. Nhà sư có thể lấy vợ sinh con. Nhà sư không lo chuyện tu hành mà lo chuyện đi cúng tế, giải ma, trừ tà, reo rắc những câu chuyện thần bí mang tính mê tín dị đoan.

Đến thế kỷ thứ 10, để chống lại sự suy vọng của đạo Phật ở Tây tạng, một dòng truyền thừa phái vũ vàng (Geluk) do ngài đại sư Tsongkhapa thiết lập nhằm mục tiêu chấn hưng Phật giáo chính thống. Đây là dòng của Đức Dalai Lama bây giờ, người được coi là lãnh tụ Phật giáo thế giới, rất được Phương Tây nể trọng và tham vấn. Theo đó, người theo đạo Phật lấy lòng từ bi làm trọng, lấy luật nhân quả để giáo huấn con người hướng thiện, các sư lấy sự phổ độ chúng sinh làm mục đích để mỗi người đều có cơ hội trở thành Phật, là Phật trong tâm.

Mình mượn câu chuyện của anh bạn Hoàng Trần Hữu để minh hoạ thêm về lòng trắc ẩn và từ bi. Cách đây 2000 năm, Gia cát Khổng Minh đi qua sông Lư Thuỷ, và thấy người dân Nam Man ở đây mỗi khi gặp sóng to gió lớn, thiên tai tàn phá thì đều dâng 49 đầu người để tế thần linh, đó gọi là "Man Đầu". Động lòng trắc ẩn, đức Khổng Minh mới thay thế đầu người bằng bánh, và sau phiên âm chệch thành "Màn Thầu".

1000 - 2000 năm trước, thế giới quan đã đổi mới tư duy đến vậy, mà xứ An Nam ta giờ nhao nhao quay trở lại thời mông muội.

Dẫu biết luật nhân quả là triết lý chính của đạo Phật, nhưng ở Ba Vàng luật nhân quả bị lợi dụng, bị diễn dịch sai để trục lợi. Luật nhân quả hướng con người tới lòng từ bi. Vậy mà ở đó họ reo rắc nỗi sợ hãi vào hàng chục ngàn người bằng những luận điệu vô căn cứ. Vậy là tạo nghiệp chứ đâu có từ bi phổ độ chúng sinh. Nhân và quả có nghĩa là con người có thể thay đổi số phận của mình bằng những hành động gieo nhân hàng ngày chứ không phải là cái gì cũng đổ cho kiếp trước, cái gì cũng tại vong. Nhân quả ở đâu, từ bi ở đâu khi mang những cái chết của các anh hùng liệt sỹ, của những nạn nhân xấu số ra giải thích rằng đó là nghiệp kiếp trước. Đó không phải là luật nhân quả của đạo Phật.

Nhìn cái cách thầy đi giữa hai hàng đệ tử oai phong lẫm liệt, nhìn cái cách thu tiền to để giải vong oán của thầy, nhìn cách xây chùa to lớn hoành tráng thì cũng thể hiểu năng lực rất tốt một giảng viên đại học kinh tế. Nhưng có lẽ sẽ không thấy được sự tu hành của thầy, mà không có sự tu hành thì thầy sao có năng lực giải oán được đây?

Thôi, để học Khổng Minh 2000 năm trước, mỗi lần giải oán, người dân lại thay tiền triệu bằng 10 cái bánh bao được không thầy?

Để em thử chiêu marketing sợ hãi với thầy xem có hiệu quả không nhé. Thay vì tạo sự từ bi, tâm thanh thản cho chúng sinh, thì thầy reo sự sợ hãi, sự bất an và thiệt hại kinh tế rất lớn cho hàng chục ngàn người, nếu thầy tin vào luật nhân quả thì nghiệp thầy lớn lắm, biết đâu sau này phải xuống địa ngục đấy.

Thầy có sợ không?

Dù sao thì ở ta giờ đã có những lớp người trí thức, có những người theo Phật giáo chính thống, và thực sự hiểu biết.

Share đi cho bớt mông muội,

Saturday, March 2, 2019

Xã hội tự do

shared from fb Nguyen Duc Thanh,
-----
BUÔN THẦN BÁN THÁNH: SAO CỨ PHẢI NGẠC NHIÊN HAY TỎ RA GIẬN DỮ???

Vấn đề là vì sao phải đến Bái Đính để lễ Phật? (Trong bài này tôi chỉ dùng Bái Đính như một ví dụ.)

Là một người nghiên cứu Phật giáo từ thời biết suy tư, tôi chưa bao giờ thấy việc buôn thần bán thánh là một vấn nạn. Đó đơn thuần là giao dịch giữa hai kẻ vô minh. Xã hội tồn tại mại dâm, tín dụng đen hay các thị trường của đủ thứ ba lăng nhăng, thì vì sao lại không có buôn thần bán thánh?

Vấn đề là bạn có muốn tham gia vào giao dịch đó hay không. Nếu bạn muốn cầu Phật để năm tới giàu có hơn, bớt đen đủi hơn, hay có thể khiến đối thủ của bạn thân bại danh liệt, thì sao lại trách những người sẵn sàng cung ứng dịch vụ ấy cho bạn. 150k để cả năm may mắn ư!!! Sự may mắn của bạn rẻ rúng vậy sao? Ông sư thầy nói không hề sai.

Bái Đính tôi đã ghé một lần và tôi hiểu là tôi sẽ không bao giờ quay lại đó nữa. Đó là một lựa chọn cá nhân. Còn bằng cách nào đó, Bái Đính vẫn kéo được khách tới thì đó là việc của họ, và của khách.

Tôi chỉ phản đối việc dùng thuế của toàn dân để xây đường chạy vào Bái Đính, dùng hệ thống truyền thông tiêu tiền ngân sách để quảng bá cho cái resort ấy, dùng đất công trao cho cơ sở ấy.

Đường vào Bái Đính, hơn bao giờ hết, nên là đường tư nhân xây, tự bỏ vốn mua đất làm đường, tự xây đường và tự thu phí. Hãy lập BOT thật to và thu với bất cứ mức giá nào để thu hồi vốn con đường đó. Đất của Bái Đính cũng nên là đất mua lại của dân, đền bù đầy đủ. Tiền xây chùa cũng do người chủ trì bỏ ra hoặc bất cứ cổ đông nào muốn tham gia, dù dưới tư cách một thí chủ tín tâm.

Và các giao dịch tín ngưỡng cứ thế diễn ra một cách tự do. Sao phải bận tâm?

Cuối cùng, nếu Giáo hội Phật giáo đủ can đảm và thông tuệ, như Đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni, thì chỉ cần ra một tuyên bố: cái tôn giáo và triết thuyết mà Bái Đính đang giao dịch, không phải là Phật Giáo. Còn là cái gì thì mỗi người tự định nghĩa, hết sức tự do.

Saturday, February 23, 2019

Tiền nhiều để làm gì?

khi bạn tôi nói về chạy bộ, shared from Long Phan,
-----
#TiềnNhiềuĐểLàmGì? Để "tèo"

"Tèo" ở đây nhiều nghĩa, nhưng nghĩa gần nhất là "khó khăn" là "phá sản". Bởi theo thống kê, doanh nghiệp khi còn "ít tiền" thì làm ăn hiệu quả, không "tèo", đến khi có nhiều tiền mới là lúc tiềm ẩn nguy cơ "tèo".

Ở ta, câu chuyện của Taxi Mai Linh là một điển hình khi có tiền thì "tèo". Vào những năm 2000s, Mai Linh là một hình mẫu đáng ngưỡng mộ khi cựu chiến binh Hồ Huy đã đưa một công ty tư nhân lớn mạnh, vươn ra toàn quốc. Thời đó mà vào SG công tác thì chỉ đi taxi màu xanh Mai Linh, cho dù đó là Mai Linh xịn hay Mai Linh nhượng quyền, hay Mai Linh hợp tác xã. Taxi "dù" cũng sơn màu xanh giả dạng, logo làm hình quả núi để gây nhầm lẫn với chữ "M" của Mai Linh.

Kinh doanh Taxi kiếm nhiều tiền. Mai Linh bắt đầu tính "ăn xổi" đầu tư vào thị trường hot Bất động sản. Nhưng vấn đề là "người tính không bằng trời tính", BĐS thì cần rất rất nhiều tiền, Mai Linh vay thêm tiền để đầu tư, mà lại toàn vay ngắn hạn lãi cao, vay cá nhân. Thị trường BĐS bất chợt đóng băng do khủng hoảng kinh tế, do thắt chặt tín dụng. Chu kỳ đầu tư BĐS dài trong khi vay tiền thời hạn ngắn, chủ nợ thì đòi cả gốc lẫn lãi cao.

Đã thế, hoạ vô đơn chí, do không tập trung chiến lược, dòng tiền yếu, thị phần taxi đã bị Vinasun chiếm mất. Mai Linh tỉnh ngộ thì đã muộn, lâm vào tình trạng kiệt quệ. Vậy tiền ít có khi lại hay, tập trung làm taxi thì giờ đấu được cả Grab chứ chẳng chơi. Mai Linh là điển hình yếu chiến lược, yếu con người, có tí tiền đã thích "ở thì". Thế thì thà ít tiền còn hơn.

Câu chuyện "có tiền nhiều mà không biết cách tiêu" thứ hai là Thuỷ sản Hùng Vương (HVG). Từng là một doanh nghiệp dẫn đầu ngành thuỷ sản, HVG trở nên tự mãn, đầu tư dàn trải, lấn sân sang BĐS, để rồi mà thị trường thuỷ sản tốt như năm vừa rồi HVG cũng vẫn lao đao. Nhiều năm qua HVG phải bán đi những tài sản tốt nhất của mình.

ĐHCĐ vừa diễn ra, Dương Ngọc Minh, Chủ tịch HVG cố gắng "mạnh miệng" tuyên bố doanh thu HVG sẽ trở về mốc 20K tỷ năm tới, phụ thuộc vào các yếu tố abc, xyz. HVG cũng nổi tiếng với nhiều năm liền BCTC cook loạn xị ngậu, năm nào cũng bị kiểm toán điều chỉnh giảm cả ngàn tỷ doanh thu. Vấn đề của HVG giờ là đội ngũ rệu rạo, dòng máu tài chính quá yếu, chất lượng tài sản kém, vậy làm thế nào để trở lại đúng quỹ đạo là cả một thách thức.

Câu chuyện thứ ba, tất nhiên cũng phải nhớ đến Bầu Đức. HAG là câu chuyện của "vay dễ". Tức là có nguồn tiền dễ, nên tiền tiêu cũng dễ. Thất bại chiến lược của HAG thì nhiều năm qua không cần phải nhắc lại nữa. Thuật ngữ "chiến lược quả mít" rất đúng với case này, tức là có quá nhiều mũi nhọn.

Tất nhiên những bài học như thế này thì không thể kể hết. Doanh nghiệp chỉ thường chết trên đỉnh vinh quang. Có tiền, là lúc yếu nhất của doanh nghiệp, nếu chủ doanh nghiệp không hiểu được rằng sự yếu kém trong chiến lược, năng lực quản trị, cấu trúc tài chính yếu, mà mang tiền đi tiêu loạn xạ thì kết cục sẽ thấy rất rõ và sẽ đến rất nhanh.

Anh Vũ có bảo chị Thảo "cô thích tiền thì tôi cho tiền", có khi anh ấy hiểu có nhiều tiền mà đốt thì chị Thảo chắc đốt nhanh lắm, lại còn vay thêm tiền để mà đốt ấy chứ. Làm doanh nghiệp mà đốt tiền không hiệu quả thì thà không có tiền đốt còn hơn, khi đó còn căn cơ, làm gì cũng tính tính toán toán cho nó tử tế, hiệu quả lại cao.

Cứ không có tiền, ngủ ngon, chạy đều như mình cho nó AQ sung sướng.

Monday, October 29, 2018

Vai trò của hệ thống hành chính quốc gia

[rất quan trọng đấy]

shared from fb Giang Le,
-----
Hôm nay vào hiệu sách thấy một quyển sách mới của Michael Lewis, The Fifth Risk, nghĩ chắc tác giả của Liar Poker và The Big Short này lại viết gì đó về cuộc khủng hoảng tài chính. Giở vài trang ra đọc hóa ra không phải, "the fifth risk" đối với nước Mỹ là ... Trump.

Lewis anti-Trump thì không lạ, nhưng quyển sách này thú vị ở chỗ nó viết về một khía cạnh rất nhàm chán của nhà nước nhưng lại rất quan trọng (nói theo tác giả là "you don't appreciate it until it stops working"). Đó là hệ thống hành chính của một quốc gia.

Mới chỉ lướt qua quyển sách nhưng không khó để thấy rất nhiều chi tiết sẽ làm các fan của Trump nóng mặt, vd trong lịch sử danh sách tỷ phú của Forbes chỉ có ba người bị phát hiện gian dối là Wilbur Ross và ... ai nữa thì bạn chịu khó đọc sách. Ở đây tôi muốn bàn về một điểm, từ quyển sách này và từ một vài lần tôi đã viết trước đây, là một quốc gia cần tách biệt hệ thống hành chính và hệ thống chính trị.

Hệ thống hành chính có thể coi là một dạng infrastructure đặc biệt của một quốc gia. Bất kể thể chế cộng sản hay tư bản, dân chủ hay độc tài, xã hội hiện đại luôn cần phải có một tầng lớp công chức điều phối các hoạt động kinh tế xã hội theo những khuôn khổ định trước, tương tự như các cảnh sát giao thông điều phối xe trên đường. Dù các đảng phái/lãnh tụ chính trị có thể đưa ra/thay đổi chính sách/luật lệ/qui định nhưng cuối cùng vẫn cần một hệ thống hành chính triển khai/giám sát.

Bất kể thể chế chính trị thế nào một quốc gia luôn cần một hệ thống hành chính trong sạch, chuyên nghiệp, hiệu quả. Những cuộc tranh luận về dân chủ hay độc tài có lợi hơn cho phát triển (kinh tế) dường như bỏ qua vai trò của hệ thống hành chính và/hoặc đánh đồng nó với hệ thống chính trị. Thực ra những quốc gia chậm phát triển luôn đi cùng với một hệ thống hành chính tham nhũng/quan liêu, ngược lại những quốc gia thành công luôn có một hệ thống hành chính lành mạnh...

cuốn sách rất hay The Fifth Risk, của Michael Lewis.

Wednesday, October 10, 2018

Tadashi Yanai đã nói gì?

shared from fb Sơn Đức Nguyễn,
-----
Ông chủ của Uniqlo nói thế này.

Làm việc không phải vì tiền
"Chưa bao giờ trong cuộc sống này tôi làm việc vì tiền cả. Tôi không bận tâm tới việc kiếm tiền. Bạn sẽ không có hy vọng nếu tiền là điều đang thúc đẩy bạn. Quá nhiều doanh nhân như vậy, với mục tiêu là đưa công ty của họ lên sàn chứng khoán và kiếm tiền. Nhưng tiền sẽ nhanh chóng mất đi. Bạn có thể kiếm được cả trăm tỷ yen? Nhưng rồi sao?”

Nghĩ hay làm?
"Việc của lãnh đạo chỉ là suy nghĩ chứ không phải những công việc nặng nhọc. Lãnh đạo phải là người nghĩ ra cách biến công ty thành nơi mà nhân viên cảm thấy rất quan trọng, xứng đáng để cống hiến. Tôi chắc đó là cách mà ông chủ Softbank Masayoshi Son cũng đang làm. Chúng tôi nghĩ trong suốt 24 giờ làm việc mỗi ngày".
Làm việc chăm chỉ thôi chưa đủ. "Nếu nỗ lực nhưng sai hướng, bạn sẽ mãi trong một vòng luẩn quẩn".

Thời gian làm việc
Không làm quên ăn quên nghỉ
Yanai luôn thức dậy vào lúc 5 giờ sáng và tới công ty vào đúng 6h45 phút. Yanai rời văn phòng vào lúc 3 hoặc 4 giờ chiều. Thậm chí ông đang lên kế hoạch sẽ rời văn phòng sớm hơn nữa trong tương lai.
Nguồn: cafebiz

Chia sẻ trên thật là thu hút. Nhưng đừng quên mấy điều sau.

Tôi làm việc không vì tiền.
Nếu bạn đang phải lo ăn từng bữa, nói câu này đồng nghĩa cuộc sống của bạn sẽ tiếp tục lo ăn các bữa tiếp theo.

Suy nghĩ quan trọng hơn hành động.
Vâng điều này chỉ đúng với những người đã hành động 1000 lần trước đó. Việc của lãnh đạo chỉ là suy nghĩ chứ không phải những công việc nặng nhọc. Nhưng chẳng ai thành lãnh đạo mà trước đó không trải qua đủ thứ việc cu li cả.

Rời văn phòng lúc 3h chiều.
Ok chúc buổi chiều vui vẻ. Xin nhớ rằng ông chủ Uniqlo rời văn phòng 3h chiều nhưng trí óc ông ta làm việc có thể đến 12h đêm.

Kết luận
Chân lý nhiều khi không phải nói cái gì, mà là ai nói.

Mr BrandSon


Saturday, May 5, 2018

Nguyễn Gia Kiểng đã nói gì?

shared via 5xu,
-----
...Kháng cách và Khai minh dẫn đến một phong trào xã hội có tên rất hấp dẫn trong tiếng Việt là phong trào Lãng mạn, hình thành sau Cách mạng tư sản Pháp. Lãng mạn không giới hạn trong nghệ thuật mà nó đi vào chính trị và thực hành chính trị ở Paris: Chủ nghĩa lãng mạn đã kết liễu nền quân chủ ở Pháp bằng cuộc cách mạng 1830; cũng là lúc nó đúc kết và cổ súy thành công một trụ cột mới của xã hội (bên cạnh dân chủ và cộng hòa): tự do cá nhân và quyền con người (nhân quyền).

Vào quãng 18xx này nước ta đang ở dưới thời Minh Mạng. Và khoảng 30 năm sau thì Pháp chiếm Nam Kỳ. Thật cũng có lý khi Nguyễn Gia Kiểng có nói một câu đại khái: người Pháp còng tay dân tộc Việt Nam và dẫn vào thế giới văn minh.

Tất nhiên cách làm đó đã thất bại. Lẽ ra người Pháp cần hiểu dân chúng ta vừa lười học vừa lười lao động, thích ăn may, mê đỏ đen, thiếu lý lẽ, thừa cảm tính, ít sáng tạo, nghèo ý tưởng, vậy mà lại thích cãi cọ và hiếu thắng, tính cách thường thì dát chết nhưng động đến quyền lợi cá nhân bé tí thì hung hăng đến kinh người.

Tuesday, April 17, 2018

Chuỗi bán lẻ lớn bậc nhất thế giới phá sản

shared from fb Long Phan,
-----
Chuỗi bán lẻ lớn bậc nhất thế giới phá sản

2008, lần đầu tiên mình đưa cậu con trai vào cửa hàng Toys R Us tại thành phố Melbourne. Một cửa hàng đồ chơi thật tuyệt, mang đầy tính văn hoá. Toys R Us đã tạo ra một cộng đồng cho trẻ nhỏ. Những con Barbie Doll có mã số và có cơ hội giao lưu với các Barbie Dolls khác. Còn gì hơn thế.

Vậy mà, chỉ cách đây vài tháng thôi, Toys R Us với hơn 1.000 cửa hàng của mình tại Mỹ và Canada, và xin bảo hộ phá sản, xoá đi một đế chế bán lẻ bắt đầu từ năm 1948 khi Charles Lazarus tiếp quản cửa hàng bán xe đạp từ cha của mình và chuyển đổi nó thành cửa hàng bán đồ chơi Toys R Us đầu tiên.

3 lý do chính dẫn đến sự sụp đổ của chuỗi bản lẻ đồ chơi đình đám này được giới phân tích chỉ ra (1) Thiếu chiến lược số hoá để cạnh tranh với Amazon, thậm chí với Walmart hay Target; (2) Chi quá nhiều tiền mở cửa hàng; (3) Mất cân đối vốn với những khoản vay lớn.

(1) Ở thời đại mà bất kỳ doanh nghiệp nào, nhất là bán lẻ, số hoá (digitalize) là việc sống còn để cạnh tranh thì Toys R Us đã không làm được. Mô hình kinh doanh bán lẻ mang tính truyền thống đã quá lỗi thời, cho dù họ cứ cố tự huyễn hoặc rằng doanh thu bán hàng qua chính website của họ là tốt. Nhưng thực tế có khi họ dùng thủ thuật kế toán để ghi nhận doanh thu trực tuyến nhiều hơn, mà nhiều khi nói dối nhiều quá nên chính bản thân họ tin doanh thu trực tuyến là có thật thì phải.

Một mô hình bán lẻ đa kênh Omni Channel là xu thế để có thể cạnh tranh được với Amazon, kẻ có lợi thế cạnh tranh hơn hẳn về khả năng tiếp cận khách hàng cũng như giảm giá thành tạo giá trị cho khách hàng. Kể cả đối với Walmart hay Target, những đối thủ bán đủ thứ, Toys R Us cũng không cạnh tranh nổi, do đồ chơi có bản quyền bây giờ thì bán đầy trong các siêu thị, không còn là văn hoá mua sắm đồ chơi như cách đây 10 năm nữa. Mình tưởng tượng một ngày nào đó mà điện thoại cũng bán đầy trong siêu thị thì như thế nào nhỉ, chắc là tương lai không xa. Toys R Us với hơn 1.000 cửa hàng của mình mà không làm nổi Omni Channel (đừng nhầm với Multi channel).

(2) Chi quá nhiều tiền mở cửa hàng. Toys R Us với hơn 800 cửa hàng riêng tại Mỹ, chi phí cho mỗi cửa hàng gia tăng, chi phí nhân viên cũng tăng, trong khi hiệu quả một cửa hàng thì giảm bởi cạnh tranh, bởi mô hình bán lẻ lỗi thời. Hiệu quả hoạt động của Toys bị giảm mạnh, và họ phải đặt kỳ vọng cực lớn vào các đợt giáng sinh. Mà kết quả kinh doanh trong đợt giáng sinh 2017 lại không được như kỳ vọng. Theo một số chuyên gia, thay vì đầu tư mở cửa hàng thì Toys nên đầu tư nhiều hơn vào mảng trực tuyến.

(3) Vay nợ quá lớn. Trước khi xin bảo hộ phá sản, cân đối tài chính của Toys cho thấy họ sẽ phải đối mặt với 400 triệu USD nợ vay ngắn hạn phải trả đầu năm 2018. Dự nợ vay lên đến 5 tỷ USD, chỉ riêng tiền lãi một năm cũng lên đến 500tr USD. Các cổ đông lớn nhất kiểm soát Toys R Us là Kohlberg Kravis Roberts and Bain Capital, Vornado Realty Trust đã mua lại Toys bằng giao dịch Leverage Buyout (thâu tóm bằng tiền vay) với giá trị lên đến 6 tỷ USD vào năm 2005.

Toys “R” Us là chuỗi bán lẻ mới nhất gia nhập đội ngũ những chuỗi bán lẻ bị phá sản gần đây, bao gồm Gymboree, Payless ShoeSource and rue21. Bởi họ không thành công trong xây dựng Omni channel, không cạnh tranh nổi với Amazon, còn ở châu Á là Alibaba group.

Một điểm rất quan trọng khác, Toys R Us đã trả thù lao gấp 3 lần cho lãnh đạo công ty ngay trong năm trước khi xin bảo hộ phá sản với kỳ vọng sẽ tạo động lực tăng trưởng doanh thu, đặc biệt là vào dịp giáng sinh vừa qua. Điều này có khi lại tạo một động cơ lớn để lãnh đạo công ty "cook" doanh số và lợi nhuận ngắn hạn thay vì giúp công ty phát triển về chất. Điều này liên tưởng đến các gói ESOP ở ta.
Một bài học lớn.

Giống ai ấy nhỉ mọi người?

Sunday, April 15, 2018

Học sinh tự tử vì áp lực học tập

-----
Ở Việt Nam chưa có số liệu thống kê chi tiết các trường hợp học sinh tự tử vì áp lực nên cũng khó nhận biết được nhiều hay ít. Nhưng theo số liệu thống kê tại Mỹ thì có trung bình 14 học sinh độ tuổi 14-19 tự tử hàng năm trên mỗi 100.000 dân. Có nghĩa là có khoảng 1.500 nam sinh và 500 nữ sinh tìm đến cái chết tại nước Mỹ mỗi năm. Còn tại Nhật Bản, nơi được coi là nơi có áp lực cao nhất thế giới thì tự tử là nguyên nhân tử vong cao nhất cho trẻ 10-19 tuổi. Hàng năm có khoảng 4600 bạn trẻ độ tuổi 10-24 được ghi nhận chết do tự tử, bên cạnh đó còn có 157.000 trường hợp tự gây thương tích. Đặc biệt ngày 1.9 hàng năm được coi là ngày đen tối khi có tới 130 bạn trẻ tìm đến cái chết. Đó là ngày bắt đầu năm học mới sau kỳ nghỉ hè tại Nhật Bản.

Tuy nhiên, khác với Việt Nam là mỗi khi có trẻ tự tử là xã hội lại lên án chương trình học nặng nề và đòi giảm tải thì các quốc gia nêu trên thường nghiên cứu và phân tích nguyên nhân. Các nguyên nhân chính được chỉ ra khá đa dạng: bạo lực học đường, bạo lực trên mạng xã hội, thay đổi tâm sinh lý lứa tuổi, gia đình, cảm giác cô đơn, bị cô lập, áp lực học tập và được coi chung vào một nguyên nhân đó là SỨC KHOẺ TÂM THẦN của trẻ.

Thực tế thì trong lịch sử loài người, chương trình học phổ thông chưa bao giờ giảm tải mà còn có xu hướng tăng nhanh. Trước đây đã có những tranh cãi khi đưa cả định luật hấp dẫn của Einstein vào phổ thông và phụ huynh ý kiến con tôi không phải là Einstein để hiểu những điều đó. Nhưng ngược lại với Việt Nam, chương trình phổ thông các nước không hề được giảm nhẹ mà có xu hướng ngày càng nặng hơn để nâng cao năng lực cạnh tranh. Không những vật lý của Einstein mà cả triết học và kinh tế học cũng đã được đưa xuống bậc phổ thông của đa số các nước.

Chính vì nhận định việc trẻ tự tử không phải chỉ bởi việc học hành nên các trường học quốc gia phát triển thường có cán bộ tư vấn tâm lý học đường. Đó là những chuyên gia tâm lý luôn sẵn sàng bên cạnh giúp các bạn trẻ vượt qua những vấp váp đầu đời.

Quay lại việc bảo vệ trẻ khỏi nguy cơ tự tử, sau đây là những lời khuyên của các nhà nghiên cứu. Các lời khuyên này dành cho các vị phụ huynh:

1. Tham gia tối đa các hoạt động của con: tham gia các sự kiện, các buổi biểu diễn và hoạt động khác. Nói chuyện với giáo viên nếu con bạn có biểu hiện đau khổ, điểm thấp hoặc bỏ tham gia câu lạc bộ hay hoạt động ngoại khoá.

2. Giữ liên lạc với bạn bè của con, trò chuyện với bạn bè của con theo cách chúng thấy thoải mái nhất như SMS, điện thoại, Facebook hay Facetime.

3. Nếu phụ huynh cảm thấy có vấn đề gì đó với con hoặc với bạn của con, đừng tọc mạch và gây hoang mang. Hãy cởi mở hỏi và lắng nghe cẩn thận, tránh trầm trọng hoá, khó chịu hay thiếu kiên nhẫn.

4. Động viên con bạn dành thời gian chăm sóc bản thân như đọc một cuốn sách hay, xem một bộ phim hay ngủ trưa hàng ngày. Đảm bảo sức khoẻ và dinh dưỡng cho con cả bữa ăn ở trường và ở nhà.

Bài trước: Khi con buồn chán

Monday, October 16, 2017

Sunday, October 15, 2017

Chào doanh nhân

share from Long Phan,
-----
CHÀO DOANH NHÂN

Người chịu được khổ giỏi nhất. Làm việc bất kể ngày đêm, ngày nghỉ ngày lễ. Tối về lên giường rồi mà còn buột miệng nói chuyện công ty với vợ. Sức khoẻ và tâm lý phải vô biên để còn xử lý đủ các mối quan hệ, khách hàng, đối tác, chính phủ, nhân viên, và cả gia đình. Hôm nay, văn phòng mình có mấy em bên Citi Bank đến chào thẻ tín dụng. Em ấy khẳng định một cách cực kỳ chắc chắn rằng anh không đủ điều kiện để làm thẻ. Lý do đơn giản là vì anh không có lương. Vậy còn gì khổ hơn khi làm thì như thế mà đến lương cũng không có, lại còn trách nhiệm đi lo lương nữa chứ.

Người chịu được nhục giỏi nhất. Từ mới khởi nghiệp đến tạm thành công, phải đi khắp nơi, làm khắp việc, gặp khắp người, đều trong tâm thế bị cái nhìn ngờ vực và có chút coi thường. Có thằng bạn cũ lâu năm mới gặp lại, nó cũng là chức to to, nhỡ may có đến chơi hoặc mời cafe thì nó lại tưởng chắc có việc gì nhờ vả đây. Có đồng nghiệp cũ làm ở công ty lớn, mới nhấc điện thoại gọi hỏi thăm thì đã bị nghĩ ngay là nhỡ có gì ảnh hưởng đến uy tín của nó. Đấy, vẫn phải làm, phải chiến, và như thế khả năng "mặt dày" cực kỳ quan trọng.

Người chịu bị đè giỏi nhất. Trên đe bởi các loại giấy phép con, điều kiện kinh doanh, các loại quy trình thủ tục. Dưới nhân viên nó ép cho bẹp ruột. Bên phải thì bị khách hàng ép. Bên trái là đối tác yêu cầu. Đằng trước là trách nhiệm xã hội. Đằng sau ép tới bởi gia đình và kỳ vọng của bạn bè. Nhiều khi chính trong trái tim của mỗi người lại bị kỳ vọng của chính bộ não ép xuống. Nói chung phải khoẻ cả tinh thần lẫn cơ bắp để không sợ bị đè.

Ấy vậy mà doanh nhân bây giờ sống chan hoà với nhân viên, trung thực với đối tác, tận tâm với khách hàng, gương mẫu với gia đình. Doanh nhân làm điều có ích cho xã hội. Doanh nhân góp phần cải cách thể chế để đất nước tốt đẹp hơn. Doanh nhân tạo việc làm, tạo môi trường sống, tạo môi trường làm việc ấm áp và niềm vui cho đội ngũ.

Phải nói rằng tôi cực kỳ nể phục và yêu mến các anh chị và các bạn đang là doanh nhân của tôi.

Chúc tất cả doanh nhân sự thành công, vững bền trong ý chí và sức khoẻ vô tận để tạo ra giá trị nhiều nhiều hơn nữa. 13/10/2017.

Sunday, September 24, 2017

BRT: thành công hay thất bại?

ảnh từ otofun.

ngay từ 2004, brt hà nội đã được chuyên gia ngân hàng thế giới tư vấn cùng thời với brt quảng châu (hoạt động 2/2010, sau 6 năm), hà nội là 12/2016 (sau 12 năm),

2 công ty của pháp và colombia trúng thầu dịch vụ thiết kế, trị giá 4,4 triệu usd,
4 công ty (trong đó có 2 của việt nam) trúng thầu giám sát thi công, trị giá 1,52 triệu usd,

ngân hàng thế giới phê duyệt tài trợ dự án 3/7/2007, trị giá gần 100 triệu usd, và thêm 10,5 triệu usd để nâng cao năng lực thể chế...
-----
The Hanoi BRT was in planning since late 2004, around the same time that Far East BRT experts began the planning and design of the Guangzhou BRT, which opened in February 2010. Hanoi's 14.5km, 23 station BRT corridor finally opened a dozen years after the planning started, on 31 December 2016.

In 2005, with World Bank funding, PADECO CO LTD (Japan) prepared a ten year plan for BRT development which established some key project parameters and made corridor recommendations. On 18 April 2008, EGIS BCEOM INTERNATIONAL SA (France) and ING INGENIERIA SA (Colombia) were awarded a US$4.4 million contract for design services. On 9 November 2012, WILBUR SMITH ASSOCIATES INC (United States), INTECH JSC (Vietnam), GETINSA INGENIERIA VIETNAM CO LTD (Vietnam) and GETINSA INGENIERIA SL (Spain) were awarded a US$1.52 million contract for construction supervision. MVA ASIA LTD, a SYSTRA SA (France) subsidiary, was heavily involved in the critical design stages of the project and also carried out an environmental assessment of the BRT project realignment in 2013.


The World Bank approved the project for funding on 3 July 2007 and the BRT project component cost was US$99.88 million, with a further $10.49 million for institutional capacity development.
-----
from comment:
BRT làn riêng là đúng rồi, cần dải phân cách cứng, và do CSGT không thi hành triệt để phạt thôi, ý tưởng là người dân thấy khổ sở vì tham gia giao thông bằng phương tiện cá nhân và chuyển sang đi BRT hết, đừng chửi quan chức ngu, xem lại trí của mình xem...

Sunday, September 10, 2017

Vì sao quảng bá y học cổ truyền của Tàu đáng lo ngại?

shared from Giang Le,
-----
...TQ tự hào về những thành tựu kinh tế/khoa học mà họ đạt được thì phải cảm ơn những nỗ lực Tây hóa của các thế hệ đi trước. Có điều có vẻ như họ, hay chính xác hơn Tập Cận Bình, đã tự mãn hơi sớm. Khi nền kinh tế đã đủ lớn để bắt đầu có tiếng nói trên chính trường quốc tế, Tập muốn quay về một số giá trị của văn minh Trung Hoa trước kia. Cổ súy Khổng giáo bằng các viện Khổng Tử từ mấy năm nay và đang bắt đầu quảng bá y học cổ truyền (Traditional Chinese Medicine - TCM) ra thế giới. Bên cạnh lý do kinh tế có lẽ Tập muốn chứng minh rằng nền văn minh Trung Hoa cũng có đóng góp một điều gì đó cho nhân loại trong thế kỷ 21.

Nhưng theo bài báo này một điểm đáng lo ngại với tham vọng như vậy Tập đang vô tình làm suy yếu đi hệ thống y tế của bản thân TQ khi cố gắng đưa TCM lên ngang hàng với Tây y. Buộc các bệnh viện phải sử dụng Đông y, phổ cập lực lượng thầy thuốc Đông y, quảng bá các loại thuốc Đông y sẽ ảnh hưởng đến chất lượng y tế cộng đồng và sức khỏe người dân. Về lâu dài đây là điều không tốt cho nền kinh tế mà chỉ để nâng một chút tự hào dân tộc. Điều đáng lo ngại là khi TCM được TQ tìm cách quảng bá ra thế giới, VN đã và sẽ là điểm đến đâu tiên. Các thể loại sừng Tê, Đông trùng Hạ thảo, Kim ngưu Hoàn hoàn... chưa biết hiệu quả đến đâu nhưng sẽ gây tốn kém rất lớn cho xã hội, gián tiếp ảnh hưởng đến hệ thống y tế VN.

Tôi không phản đối Đông y nhưng nghi ngờ rất nhiều điều "tai nghe" về hiệu quả của nó. Thôi thì kệ Tập muốn làm gì thì làm với TCM nhưng xin các bạn hãy cảnh giác đừng share những "bài thuốc" không rõ nguồn gốc và hiệu quả ra sao. Cá nhân tôi vẫn tin vào Tây y, lưu ý chế độ ăn uống và tập tành nữa là đủ cho sức khỏe.

Saturday, August 12, 2017

Vì sao điểm chuẩn ngành sư phạm thấp kỷ lục?

shared from Hải Trương,
-----
Trong bộ film nổi tiếng Annie Hall có đoạn thoại nói về chất lượng giáo viên Mỹ: "I remember the staff at our public school. We had a saying: Those who can't do, teach... and those who can't teach, teach gym. And those who couldn't do anything, I think, were assigned to our school".

Ở đâu đó, xã hội cuồng tiền bạc, không có niềm đam mê tri thức, chẳng lý gì để người giỏi chọn nghề sư phạm lương ít, nhọc nhằn, xã hội coi thường. Tư duy double talk một mặt kêu gào kẻ khác hy sinh và cống hiến vô điều kiện như Pavel cộng sản, một mặt đốt nhang thờ cúng các tỉ phú tư bản trong những giấc mơ lười biếng.

Thật ra kiếm tiền là công việc khá dễ dàng ở bất cứ xã hội nào. Do đó triệu phú đô la trên thế giới nhiều hơn tổng cộng cả lợn con và tiến sĩ vô dụng ở Việt Nam. Ngành sư phạm chỉ có thể khá lên khi người ta đặt tri thức trên hết...

Bài trước: Ngừng vô duyên

Saturday, June 17, 2017

Ngừng vô duyên

shared from fb Truong Anh Ngoc,
-----
Sau cái post về việc #ngungvoduyen vì những câu hỏi liên quan đến việc đẻ, mình có nhận được một message theo kiểu chỉ trích của một bác trung niên. Bác ấy viết, mình là con trai trưởng, không đẻ con trai để nối dõi là "chưa hoàn thành trách nhiệm với cha mẹ và tổ tiên". Mình trả lời: "Thưa chú, cháu không nghiện hút, chẳng nhậu nhẹt, không bê tha, không vượt đèn đỏ, chưa từng đi tù, nộp thuế đầy đủ, đi khắp đó đây để viết và truyền bá các tư tưởng về sống đẹp, về sự tử tế, liệu như thế có phải cảm thấy xấu hổ với cha mẹ và tổ tiên không ạ?".

Người đàn ông trả lời: "Theo quan điểm của tôi, nhà cậu vẫn phải đẻ thêm". Mình trả lời: "Đấy là quan điểm của chú, và cháu không cần chú sống hộ cháu, áp đặt quan điểm của chú cho cháu". Người đàn ông im lặng, và rồi sau đó không thấy trả lời nữa. Mình nghĩ nhiều người có tuổi khác mà tư tưởng không thoáng có lẽ cũng nghĩ như người đàn ông ấy, và họ có phản ứng ra với mình không thôi. Trong chuyện này, chẳng ai đúng ai sai, mà vấn đề nằm ở quan niệm và lối sống. Nhưng điều quan trọng là sự tôn trọng. Mình tôn trọng và không áp đặt quan điểm của mình lên họ, tại sao họ không tôn trọng sự lựa chọn chỉ đẻ một con (và là con gái của mình) và cứ áp đặt chuyện "trách nhiệm" lên mình?

Câu chuyện về "sự trầm cảm sau sinh" râm ran mấy hôm nay thực ra không mới. Vì sự trầm cảm có thể đến từ những áp lực vớ vẩn như mình đã trải qua trong những năm qua, trước vô vàn câu hỏi vô duyên và tọc mạch của bao người về chuyện đẻ hay không đẻ, có trách nhiệm với tổ tiên hay không. Mà những cặp vợ chồng trẻ thì chịu áp lực như thế vô cùng lớn, mà những người đặt ra bao câu hỏi vô duyên như thế không hiểu là họ đang vô tình khiến cuộc sống của những người ấy trở nên ngột ngạt. Mình quen một cô em đã cảm thấy không thể thở nổi sau khi sinh. Cô sống ở nhà chồng và đã chịu áp lực từ gia đình chồng xung quanh vô số chuyện, nhưng sau khi có con thì cuộc sống ấy thành địa ngục, vì người ta không để cho cô áp dụng những phương pháp dạy con mà cô muốn.

Đứa con trai do vợ chồng cô sinh ra, là cháu đích tôn, nhưng hoá ra nó giống như là sản phẩm "toàn dân", ai cũng muốn được hưởng sái, ai cũng muốn đưa ra những lời khuyên, có người nói trước mặt, có người nói sau lưng, có người nói tử tế và đàng hoàng, có người lại nói kháy, xỉa xói, tọc mạch. Những cuộc thăm viếng cháu trở thành nỗi khổ thực sự của người mẹ và người bố trẻ, vì họ ùa vào phòng, họ đòi bế, họ hôn hít và rồi họ đưa ti tỉ lời khuyên về việc nuôi dạy nọ kia và thậm chí người mẹ chồng ép cô phải theo, vì bà nói rằng, "tao đã nuôi dạy ba con nên người, nên tao dạy mày cách phải nuôi con". Những tháng ấy là những ngày vô cùng áp lực và trầm cảm của cặp vợ chồng trẻ. Và mình tin, đấy là câu chuyện của rất nhiều những đôi vợ chồng khác, phải sống dưới áp lực của "chủ nghĩa kinh nghiệm", của sự "quan tâm sâu sắc" mà trên thực tế là can thiệp thô bạo vào cuộc sống của người khác.

Những câu chuyện về trầm cảm trước sinh hay sau sinh nhiều lắm. Nó làm không ít người như phát điên. Và những kẻ đã gây ra áp lực ấy, hầu hết là người thân trong chính gia đình, có hiểu điều đó không?

Wednesday, February 1, 2017

Ta cần biết bao nhiêu về cuộc đời người khác

Tiến sĩ Đặng Hoàng Giang vừa có bài rất hay trên tờ vanhoanghean:
"Tất cả mọi người đều có ba cuộc sống: công cộng, riêng tư và bí mật"
~ Gabriel García Márquez
"Văn minh là quá trình tiến bộ hướng tới một xã hội của riêng tư. Toàn bộ sự tồn tại của người hoang dã xảy ra nơi công cộng, được thống trị bởi luật lệ của bộ lạc anh ta. Văn minh là quá trình giải phóng con người khỏi con người"
~ Ayn Rand

...Quyền riêng tư là gì? Vào cuối thế kỷ 19, Louis Brandeis, luật sư và sau này trở thành thẩm phán của Tòa án Tối cao Mỹ gọi quyền riêng tư là quyền "được để yên", và cho rằng nó một trong những tự do cần được bảo vệ nhất của một nền dân chủ. Ngày nay, khái niệm riêng tư thường bao gồm bốn khía cạnh: sự riêng tư của cơ thể, nhằm bảo vệ người ta trước những dạng can thiệp như khám người hay bị ép đo nồng độ thuốc kích thích; sự riêng tư của không gian sống, bảo vệ nó trước sự thâm nhập của nhà nước và các quyền lực khác (ví dụ khám nhà hay văn phòng); sự riêng tư của giao tiếp (thư tín, điện thoại, email v.v.) và cuối cùng là sự riêng tư của thông tin cá nhân (hồ sơ bệnh lý, thu nhập và tài sản, ảnh và các chi tiết đời tư).

Sự riêng tư của thông tin cá nhân là khía cạnh dễ bị tổn thương nhất. Nó có thể xảy ra qua một hành động vô ý thức, như khi một trường đại học đưa điểm thi của tất cả sinh viên lên trên mạng, hay tới từ một quan điểm sai lầm là bố mẹ có quyền lục lọi phòng và đọc nhật ký của con, hay từ bệnh thành tích khi giáo viên công bố xếp hạng học lực của lớp vào cuối học kỳ "để tạo động lực thi đua", hay vì "nghiệp vụ" khi báo chí đưa hình chụp giấy khai sinh của một cầu thủ bóng đá lên mạng.

Internet nâng mức độ trầm trọng lên gấp hàng triệu lần...

...EU không phải là những quốc gia duy nhất nhận ra sự lạnh lùng vô nhân đạo của công nghệ. Cuối năm 2015, một tòa án ở Nhật Bản yêu cầu Google gỡ tin về một người đàn ông cách đây ba năm bị phạt nửa triệu Yên (khoảng 70 triệu VND) vì những vi phạm liên quan tới sách báo khiêu dâm. Theo người phát ngôn của tòa, mỗi cá nhân cần có cơ hội để xây dựng lại cuộc đời mà không phải mang theo mãi mãi gánh nặng của quá khứ lỗi lầm của mình.

Quyền riêng tư, đó không những là quyền "được để yên", mà còn là quyền được quên. Nó là quyền được phủ tấm màn của sự im lặng lên trên quá khứ...

đọc toàn bộ bài gốc ở đây.

Wednesday, January 25, 2017

Tết văn minh, lành mạnh

shared from fb Truong Anh Ngoc (hơn 2k likes, và 520 shares),
-----
Một nghiên cứu của công ty nghiên cứu thị trường Fitch cho biết, năm qua, người Việt mình chi 9 tỉ USD cho rượu bia. Khoản tiền này gấp 3 lần chi cho y tế và 72 lần chi cho phát triển thể thao. Đấy là những con số hùng hồn và đáng buồn cho thấy chúng ta đã trở thành đất nước của rượu bia, và việc uống rồi chém của rất nhiều người đã trở thành môn thể thao đại chúng số 1 đất nước, thay vì tham gia thể thao thực sự. Fitch không nói chúng ta phải chi bao nhiêu nữa cho việc chữa trị các bệnh liên quan đến rượu hoặc các chi phí phát sinh khác và các nỗi đau của biết bao gia đình do các tai nạn giao thông mà rượu gây ra cho người thân của họ.

Mấy hôm rồi đi đường mình thấy khá nhiều người say. Họ xỉn sau khi dự liên hoan của cơ quan hoặc công ti. Cuối năm mà, chỗ nào cũng tổng kết, và tổng kết thì không thể thiếu rượu và bia. Thế là các anh ra ôm cột, ngồi dựa vào cửa hoặc ngã ra vỉa hè. Thấy cả các quý cô váy ngắn phải có bạn dìu. Và đi một vòng Hà Nội, quán nào quán ấy đông nghẹt, với âm thanh chủ đạo là những tiếng "1 2 3 dzô". Đấy là trước Tết, còn trong Tết thế nào và sau Tết ra sao mình cũng có thể hình dung ra. Cứ nhìn các con số liên quan đến TNGT, đến các cuộc đánh nhau vì rượu mà các báo đưa mới thấy giống các bảng tổng kết chiến tranh. Đấy cũng là điều khiến nhiều người không thích Tết, ghét Tết, đòi bỏ Tết hoặc cắt ngắn số ngày nghỉ lại. Với họ, Tết chẳng đem đến điều gì ngoài tốn kém, nhậu nhẹt và biết bao khổ ải chuyện bếp núc lên đầu phụ nữ.

Trong một post khá lâu rồi, mình có nói, sở dĩ rượu bia nhiều như thế một phần vì văn hoá lệch chuẩn. Nhiều người đàn ông đã lấy rượu làm thước đo cho độ đàn ông của mình và là tiêu biểu cho sự "chân thành". Sự biến tướng của văn hoá giao tiếp và kinh doanh càng khiến rượu trở thành một xúc tác nguy hiểm, mà sự sĩ diện hão của cánh đàn ông khiến họ không thể không nâng li. Khi bạn nâng cốc, hãy nghĩ đến gia đình mình, đến vợ con mình, đến bố mẹ mình. Trước khi bạn rót cho người khác, hãy nghĩ đến điều tương tự. Hậu quả có thể đến tức thì, khi bạn ra đường, hoặc sau đó nhiều năm, khi bạn vào viện. Thật nực cười khi không ít những người mang vòng hoa đến viếng bạn đôi khi lại chính là những người ngày xưa hoặc đơn giản là vừa xong ép bạn uống. Sự "vô tư" của họ, trong một phông văn hoá và lối sống quá thấp, đã giết bạn và dần giết họ.

9 tỉ USD có lẽ chưa phải con số cuối cùng, chỉ là tương đối thôi. Và mình nghĩ là sẽ còn lên nữa, khi cả đất nước này chìm trong rượu, rất nhiều rượu và các cuộc nhậu, chết ngay hoặc chết dần mòn trong u mê và đủ các loại bệnh tật. Trong khi thế giới đã lên Mặt Trăng và sắp Sao Hoả, nhiều người chúng ta vẫn nằm bò trong các toilet quán nhậu hoặc vỉa hè, nghĩ là mình đang thăng hoa.

Hãy đón Tết một cách văn minh và vui vẻ theo đúng nghĩa của nó...

Bài trước: Văn hoá an toàn

Thursday, September 29, 2016

Văn hoá an toàn

shared from fb anh Luong Hoai Nam,
-----
Hút thuốc lá trên máy bay đã bị cấm từ lâu, nhưng luật Mỹ và EU vẫn quy định phải lắp gạt tàn trên cửa buồng vệ sinh, ngay dưới các biển cấm hút thuốc lá. Nếu gạt tàn thuốc lá bị mất, máy bay chỉ được phép bay thiếu gạt tàn thuốc lá 3 ngày, sau đó phải dừng bay, chờ khi nào có gạt tàn thuốc lá mới được bay lại.

Có vô duyên không? Đã cấm hút thuốc lá, đã có biển cấm hút thuốc lá, sao lại còn lắp gạt tàn thuốc lá?

Không vô duyên đâu!

Các nhà quản lý chuyên nghiệp biết rằng, ngay cả khi đã cấm hút thuốc lá trên máy bay, vẫn có một số người vi phạm (cố tình hay vô ý).

Cái gạt tàn thuốc lá là dành cho những người vi phạm đó để họ gạt tàn và vứt mẩu thuốc lá đang cháy dở.

Nếu không có cái gạt tàn, khả năng rất lớn là những người vi phạm sẽ gạt tàn, vứt mẩu thuốc lá đang cháy dở vào thùng rác (chủ yếu là đựng khăn giấy lau tay sau sử dụng) và có thể gây hoả hoạn trên máy bay.

Khi một người thấm nhuần văn hoá an toàn, người đó sẽ làm mọi thứ cần thiết để tăng sự an toàn và tránh những rủi ro mất an toàn. An toàn là mục tiêu chứ không phải chuyện "đúng-sai".

Thà có cái gạt tàn thuốc lá cho người vi phạm còn hơn là quy trách nhiệm cho người vi phạm khi hoả hoạn đã xảy ra. Mà khi hoả hoạn đã xảy ra trên máy bay, người vi phạm (và nhiều người khác) đã chắc gì còn sống để quy trách nhiệm? Cấm hút thuốc lá nhưng vẫn lắp gạt tàn là vì tư duy như thế.
...
Khi tham gia giao thông ở Việt Nam, bạn đừng quan trọng hoá chuyện ai đúng - ai sai, phương tiện nào đúng - phương phương tiện nào sai, mà hãy chọn phương tiện và cách đi an toàn nhất cho bạn. Tính mạng của bạn là quan trọng nhất.

Bạn nghĩ mà xem: dù ai đó đi đúng, mà bị người khác, bị phương tiện khác húc chết, thì cái "sự đúng" đó còn có ý nghĩa gì với người đó không?

Tôi không tranh luận nữa, chỉ muốn nói: "Your choice - Your life", thế thôi.