Journey in Life: columnist
Showing posts with label columnist. Show all posts
Showing posts with label columnist. Show all posts

Monday, October 29, 2018

Vai trò của hệ thống hành chính quốc gia

[rất quan trọng đấy]

shared from fb Giang Le,
-----
Hôm nay vào hiệu sách thấy một quyển sách mới của Michael Lewis, The Fifth Risk, nghĩ chắc tác giả của Liar Poker và The Big Short này lại viết gì đó về cuộc khủng hoảng tài chính. Giở vài trang ra đọc hóa ra không phải, "the fifth risk" đối với nước Mỹ là ... Trump.

Lewis anti-Trump thì không lạ, nhưng quyển sách này thú vị ở chỗ nó viết về một khía cạnh rất nhàm chán của nhà nước nhưng lại rất quan trọng (nói theo tác giả là "you don't appreciate it until it stops working"). Đó là hệ thống hành chính của một quốc gia.

Mới chỉ lướt qua quyển sách nhưng không khó để thấy rất nhiều chi tiết sẽ làm các fan của Trump nóng mặt, vd trong lịch sử danh sách tỷ phú của Forbes chỉ có ba người bị phát hiện gian dối là Wilbur Ross và ... ai nữa thì bạn chịu khó đọc sách. Ở đây tôi muốn bàn về một điểm, từ quyển sách này và từ một vài lần tôi đã viết trước đây, là một quốc gia cần tách biệt hệ thống hành chính và hệ thống chính trị.

Hệ thống hành chính có thể coi là một dạng infrastructure đặc biệt của một quốc gia. Bất kể thể chế cộng sản hay tư bản, dân chủ hay độc tài, xã hội hiện đại luôn cần phải có một tầng lớp công chức điều phối các hoạt động kinh tế xã hội theo những khuôn khổ định trước, tương tự như các cảnh sát giao thông điều phối xe trên đường. Dù các đảng phái/lãnh tụ chính trị có thể đưa ra/thay đổi chính sách/luật lệ/qui định nhưng cuối cùng vẫn cần một hệ thống hành chính triển khai/giám sát.

Bất kể thể chế chính trị thế nào một quốc gia luôn cần một hệ thống hành chính trong sạch, chuyên nghiệp, hiệu quả. Những cuộc tranh luận về dân chủ hay độc tài có lợi hơn cho phát triển (kinh tế) dường như bỏ qua vai trò của hệ thống hành chính và/hoặc đánh đồng nó với hệ thống chính trị. Thực ra những quốc gia chậm phát triển luôn đi cùng với một hệ thống hành chính tham nhũng/quan liêu, ngược lại những quốc gia thành công luôn có một hệ thống hành chính lành mạnh...

cuốn sách rất hay The Fifth Risk, của Michael Lewis.

Wednesday, October 10, 2018

Tadashi Yanai đã nói gì?

shared from fb Sơn Đức Nguyễn,
-----
Ông chủ của Uniqlo nói thế này.

Làm việc không phải vì tiền
"Chưa bao giờ trong cuộc sống này tôi làm việc vì tiền cả. Tôi không bận tâm tới việc kiếm tiền. Bạn sẽ không có hy vọng nếu tiền là điều đang thúc đẩy bạn. Quá nhiều doanh nhân như vậy, với mục tiêu là đưa công ty của họ lên sàn chứng khoán và kiếm tiền. Nhưng tiền sẽ nhanh chóng mất đi. Bạn có thể kiếm được cả trăm tỷ yen? Nhưng rồi sao?”

Nghĩ hay làm?
"Việc của lãnh đạo chỉ là suy nghĩ chứ không phải những công việc nặng nhọc. Lãnh đạo phải là người nghĩ ra cách biến công ty thành nơi mà nhân viên cảm thấy rất quan trọng, xứng đáng để cống hiến. Tôi chắc đó là cách mà ông chủ Softbank Masayoshi Son cũng đang làm. Chúng tôi nghĩ trong suốt 24 giờ làm việc mỗi ngày".
Làm việc chăm chỉ thôi chưa đủ. "Nếu nỗ lực nhưng sai hướng, bạn sẽ mãi trong một vòng luẩn quẩn".

Thời gian làm việc
Không làm quên ăn quên nghỉ
Yanai luôn thức dậy vào lúc 5 giờ sáng và tới công ty vào đúng 6h45 phút. Yanai rời văn phòng vào lúc 3 hoặc 4 giờ chiều. Thậm chí ông đang lên kế hoạch sẽ rời văn phòng sớm hơn nữa trong tương lai.
Nguồn: cafebiz

Chia sẻ trên thật là thu hút. Nhưng đừng quên mấy điều sau.

Tôi làm việc không vì tiền.
Nếu bạn đang phải lo ăn từng bữa, nói câu này đồng nghĩa cuộc sống của bạn sẽ tiếp tục lo ăn các bữa tiếp theo.

Suy nghĩ quan trọng hơn hành động.
Vâng điều này chỉ đúng với những người đã hành động 1000 lần trước đó. Việc của lãnh đạo chỉ là suy nghĩ chứ không phải những công việc nặng nhọc. Nhưng chẳng ai thành lãnh đạo mà trước đó không trải qua đủ thứ việc cu li cả.

Rời văn phòng lúc 3h chiều.
Ok chúc buổi chiều vui vẻ. Xin nhớ rằng ông chủ Uniqlo rời văn phòng 3h chiều nhưng trí óc ông ta làm việc có thể đến 12h đêm.

Kết luận
Chân lý nhiều khi không phải nói cái gì, mà là ai nói.

Mr BrandSon


Saturday, May 5, 2018

Nguyễn Gia Kiểng đã nói gì?

shared via 5xu,
-----
...Kháng cách và Khai minh dẫn đến một phong trào xã hội có tên rất hấp dẫn trong tiếng Việt là phong trào Lãng mạn, hình thành sau Cách mạng tư sản Pháp. Lãng mạn không giới hạn trong nghệ thuật mà nó đi vào chính trị và thực hành chính trị ở Paris: Chủ nghĩa lãng mạn đã kết liễu nền quân chủ ở Pháp bằng cuộc cách mạng 1830; cũng là lúc nó đúc kết và cổ súy thành công một trụ cột mới của xã hội (bên cạnh dân chủ và cộng hòa): tự do cá nhân và quyền con người (nhân quyền).

Vào quãng 18xx này nước ta đang ở dưới thời Minh Mạng. Và khoảng 30 năm sau thì Pháp chiếm Nam Kỳ. Thật cũng có lý khi Nguyễn Gia Kiểng có nói một câu đại khái: người Pháp còng tay dân tộc Việt Nam và dẫn vào thế giới văn minh.

Tất nhiên cách làm đó đã thất bại. Lẽ ra người Pháp cần hiểu dân chúng ta vừa lười học vừa lười lao động, thích ăn may, mê đỏ đen, thiếu lý lẽ, thừa cảm tính, ít sáng tạo, nghèo ý tưởng, vậy mà lại thích cãi cọ và hiếu thắng, tính cách thường thì dát chết nhưng động đến quyền lợi cá nhân bé tí thì hung hăng đến kinh người.

Tuesday, April 17, 2018

Chuỗi bán lẻ lớn bậc nhất thế giới phá sản

shared from fb Long Phan,
-----
Chuỗi bán lẻ lớn bậc nhất thế giới phá sản

2008, lần đầu tiên mình đưa cậu con trai vào cửa hàng Toys R Us tại thành phố Melbourne. Một cửa hàng đồ chơi thật tuyệt, mang đầy tính văn hoá. Toys R Us đã tạo ra một cộng đồng cho trẻ nhỏ. Những con Barbie Doll có mã số và có cơ hội giao lưu với các Barbie Dolls khác. Còn gì hơn thế.

Vậy mà, chỉ cách đây vài tháng thôi, Toys R Us với hơn 1.000 cửa hàng của mình tại Mỹ và Canada, và xin bảo hộ phá sản, xoá đi một đế chế bán lẻ bắt đầu từ năm 1948 khi Charles Lazarus tiếp quản cửa hàng bán xe đạp từ cha của mình và chuyển đổi nó thành cửa hàng bán đồ chơi Toys R Us đầu tiên.

3 lý do chính dẫn đến sự sụp đổ của chuỗi bản lẻ đồ chơi đình đám này được giới phân tích chỉ ra (1) Thiếu chiến lược số hoá để cạnh tranh với Amazon, thậm chí với Walmart hay Target; (2) Chi quá nhiều tiền mở cửa hàng; (3) Mất cân đối vốn với những khoản vay lớn.

(1) Ở thời đại mà bất kỳ doanh nghiệp nào, nhất là bán lẻ, số hoá (digitalize) là việc sống còn để cạnh tranh thì Toys R Us đã không làm được. Mô hình kinh doanh bán lẻ mang tính truyền thống đã quá lỗi thời, cho dù họ cứ cố tự huyễn hoặc rằng doanh thu bán hàng qua chính website của họ là tốt. Nhưng thực tế có khi họ dùng thủ thuật kế toán để ghi nhận doanh thu trực tuyến nhiều hơn, mà nhiều khi nói dối nhiều quá nên chính bản thân họ tin doanh thu trực tuyến là có thật thì phải.

Một mô hình bán lẻ đa kênh Omni Channel là xu thế để có thể cạnh tranh được với Amazon, kẻ có lợi thế cạnh tranh hơn hẳn về khả năng tiếp cận khách hàng cũng như giảm giá thành tạo giá trị cho khách hàng. Kể cả đối với Walmart hay Target, những đối thủ bán đủ thứ, Toys R Us cũng không cạnh tranh nổi, do đồ chơi có bản quyền bây giờ thì bán đầy trong các siêu thị, không còn là văn hoá mua sắm đồ chơi như cách đây 10 năm nữa. Mình tưởng tượng một ngày nào đó mà điện thoại cũng bán đầy trong siêu thị thì như thế nào nhỉ, chắc là tương lai không xa. Toys R Us với hơn 1.000 cửa hàng của mình mà không làm nổi Omni Channel (đừng nhầm với Multi channel).

(2) Chi quá nhiều tiền mở cửa hàng. Toys R Us với hơn 800 cửa hàng riêng tại Mỹ, chi phí cho mỗi cửa hàng gia tăng, chi phí nhân viên cũng tăng, trong khi hiệu quả một cửa hàng thì giảm bởi cạnh tranh, bởi mô hình bán lẻ lỗi thời. Hiệu quả hoạt động của Toys bị giảm mạnh, và họ phải đặt kỳ vọng cực lớn vào các đợt giáng sinh. Mà kết quả kinh doanh trong đợt giáng sinh 2017 lại không được như kỳ vọng. Theo một số chuyên gia, thay vì đầu tư mở cửa hàng thì Toys nên đầu tư nhiều hơn vào mảng trực tuyến.

(3) Vay nợ quá lớn. Trước khi xin bảo hộ phá sản, cân đối tài chính của Toys cho thấy họ sẽ phải đối mặt với 400 triệu USD nợ vay ngắn hạn phải trả đầu năm 2018. Dự nợ vay lên đến 5 tỷ USD, chỉ riêng tiền lãi một năm cũng lên đến 500tr USD. Các cổ đông lớn nhất kiểm soát Toys R Us là Kohlberg Kravis Roberts and Bain Capital, Vornado Realty Trust đã mua lại Toys bằng giao dịch Leverage Buyout (thâu tóm bằng tiền vay) với giá trị lên đến 6 tỷ USD vào năm 2005.

Toys “R” Us là chuỗi bán lẻ mới nhất gia nhập đội ngũ những chuỗi bán lẻ bị phá sản gần đây, bao gồm Gymboree, Payless ShoeSource and rue21. Bởi họ không thành công trong xây dựng Omni channel, không cạnh tranh nổi với Amazon, còn ở châu Á là Alibaba group.

Một điểm rất quan trọng khác, Toys R Us đã trả thù lao gấp 3 lần cho lãnh đạo công ty ngay trong năm trước khi xin bảo hộ phá sản với kỳ vọng sẽ tạo động lực tăng trưởng doanh thu, đặc biệt là vào dịp giáng sinh vừa qua. Điều này có khi lại tạo một động cơ lớn để lãnh đạo công ty "cook" doanh số và lợi nhuận ngắn hạn thay vì giúp công ty phát triển về chất. Điều này liên tưởng đến các gói ESOP ở ta.
Một bài học lớn.

Giống ai ấy nhỉ mọi người?

Sunday, April 15, 2018

Học sinh tự tử vì áp lực học tập

-----
Ở Việt Nam chưa có số liệu thống kê chi tiết các trường hợp học sinh tự tử vì áp lực nên cũng khó nhận biết được nhiều hay ít. Nhưng theo số liệu thống kê tại Mỹ thì có trung bình 14 học sinh độ tuổi 14-19 tự tử hàng năm trên mỗi 100.000 dân. Có nghĩa là có khoảng 1.500 nam sinh và 500 nữ sinh tìm đến cái chết tại nước Mỹ mỗi năm. Còn tại Nhật Bản, nơi được coi là nơi có áp lực cao nhất thế giới thì tự tử là nguyên nhân tử vong cao nhất cho trẻ 10-19 tuổi. Hàng năm có khoảng 4600 bạn trẻ độ tuổi 10-24 được ghi nhận chết do tự tử, bên cạnh đó còn có 157.000 trường hợp tự gây thương tích. Đặc biệt ngày 1.9 hàng năm được coi là ngày đen tối khi có tới 130 bạn trẻ tìm đến cái chết. Đó là ngày bắt đầu năm học mới sau kỳ nghỉ hè tại Nhật Bản.

Tuy nhiên, khác với Việt Nam là mỗi khi có trẻ tự tử là xã hội lại lên án chương trình học nặng nề và đòi giảm tải thì các quốc gia nêu trên thường nghiên cứu và phân tích nguyên nhân. Các nguyên nhân chính được chỉ ra khá đa dạng: bạo lực học đường, bạo lực trên mạng xã hội, thay đổi tâm sinh lý lứa tuổi, gia đình, cảm giác cô đơn, bị cô lập, áp lực học tập và được coi chung vào một nguyên nhân đó là SỨC KHOẺ TÂM THẦN của trẻ.

Thực tế thì trong lịch sử loài người, chương trình học phổ thông chưa bao giờ giảm tải mà còn có xu hướng tăng nhanh. Trước đây đã có những tranh cãi khi đưa cả định luật hấp dẫn của Einstein vào phổ thông và phụ huynh ý kiến con tôi không phải là Einstein để hiểu những điều đó. Nhưng ngược lại với Việt Nam, chương trình phổ thông các nước không hề được giảm nhẹ mà có xu hướng ngày càng nặng hơn để nâng cao năng lực cạnh tranh. Không những vật lý của Einstein mà cả triết học và kinh tế học cũng đã được đưa xuống bậc phổ thông của đa số các nước.

Chính vì nhận định việc trẻ tự tử không phải chỉ bởi việc học hành nên các trường học quốc gia phát triển thường có cán bộ tư vấn tâm lý học đường. Đó là những chuyên gia tâm lý luôn sẵn sàng bên cạnh giúp các bạn trẻ vượt qua những vấp váp đầu đời.

Quay lại việc bảo vệ trẻ khỏi nguy cơ tự tử, sau đây là những lời khuyên của các nhà nghiên cứu. Các lời khuyên này dành cho các vị phụ huynh:

1. Tham gia tối đa các hoạt động của con: tham gia các sự kiện, các buổi biểu diễn và hoạt động khác. Nói chuyện với giáo viên nếu con bạn có biểu hiện đau khổ, điểm thấp hoặc bỏ tham gia câu lạc bộ hay hoạt động ngoại khoá.

2. Giữ liên lạc với bạn bè của con, trò chuyện với bạn bè của con theo cách chúng thấy thoải mái nhất như SMS, điện thoại, Facebook hay Facetime.

3. Nếu phụ huynh cảm thấy có vấn đề gì đó với con hoặc với bạn của con, đừng tọc mạch và gây hoang mang. Hãy cởi mở hỏi và lắng nghe cẩn thận, tránh trầm trọng hoá, khó chịu hay thiếu kiên nhẫn.

4. Động viên con bạn dành thời gian chăm sóc bản thân như đọc một cuốn sách hay, xem một bộ phim hay ngủ trưa hàng ngày. Đảm bảo sức khoẻ và dinh dưỡng cho con cả bữa ăn ở trường và ở nhà.

Bài trước: Khi con buồn chán

Monday, October 16, 2017

Sunday, October 15, 2017

Chào doanh nhân

share from Long Phan,
-----
CHÀO DOANH NHÂN

Người chịu được khổ giỏi nhất. Làm việc bất kể ngày đêm, ngày nghỉ ngày lễ. Tối về lên giường rồi mà còn buột miệng nói chuyện công ty với vợ. Sức khoẻ và tâm lý phải vô biên để còn xử lý đủ các mối quan hệ, khách hàng, đối tác, chính phủ, nhân viên, và cả gia đình. Hôm nay, văn phòng mình có mấy em bên Citi Bank đến chào thẻ tín dụng. Em ấy khẳng định một cách cực kỳ chắc chắn rằng anh không đủ điều kiện để làm thẻ. Lý do đơn giản là vì anh không có lương. Vậy còn gì khổ hơn khi làm thì như thế mà đến lương cũng không có, lại còn trách nhiệm đi lo lương nữa chứ.

Người chịu được nhục giỏi nhất. Từ mới khởi nghiệp đến tạm thành công, phải đi khắp nơi, làm khắp việc, gặp khắp người, đều trong tâm thế bị cái nhìn ngờ vực và có chút coi thường. Có thằng bạn cũ lâu năm mới gặp lại, nó cũng là chức to to, nhỡ may có đến chơi hoặc mời cafe thì nó lại tưởng chắc có việc gì nhờ vả đây. Có đồng nghiệp cũ làm ở công ty lớn, mới nhấc điện thoại gọi hỏi thăm thì đã bị nghĩ ngay là nhỡ có gì ảnh hưởng đến uy tín của nó. Đấy, vẫn phải làm, phải chiến, và như thế khả năng "mặt dày" cực kỳ quan trọng.

Người chịu bị đè giỏi nhất. Trên đe bởi các loại giấy phép con, điều kiện kinh doanh, các loại quy trình thủ tục. Dưới nhân viên nó ép cho bẹp ruột. Bên phải thì bị khách hàng ép. Bên trái là đối tác yêu cầu. Đằng trước là trách nhiệm xã hội. Đằng sau ép tới bởi gia đình và kỳ vọng của bạn bè. Nhiều khi chính trong trái tim của mỗi người lại bị kỳ vọng của chính bộ não ép xuống. Nói chung phải khoẻ cả tinh thần lẫn cơ bắp để không sợ bị đè.

Ấy vậy mà doanh nhân bây giờ sống chan hoà với nhân viên, trung thực với đối tác, tận tâm với khách hàng, gương mẫu với gia đình. Doanh nhân làm điều có ích cho xã hội. Doanh nhân góp phần cải cách thể chế để đất nước tốt đẹp hơn. Doanh nhân tạo việc làm, tạo môi trường sống, tạo môi trường làm việc ấm áp và niềm vui cho đội ngũ.

Phải nói rằng tôi cực kỳ nể phục và yêu mến các anh chị và các bạn đang là doanh nhân của tôi.

Chúc tất cả doanh nhân sự thành công, vững bền trong ý chí và sức khoẻ vô tận để tạo ra giá trị nhiều nhiều hơn nữa. 13/10/2017.

Sunday, September 24, 2017

BRT: thành công hay thất bại?

ảnh từ otofun.

ngay từ 2004, brt hà nội đã được chuyên gia ngân hàng thế giới tư vấn cùng thời với brt quảng châu (hoạt động 2/2010, sau 6 năm), hà nội là 12/2016 (sau 12 năm),

2 công ty của pháp và colombia trúng thầu dịch vụ thiết kế, trị giá 4,4 triệu usd,
4 công ty (trong đó có 2 của việt nam) trúng thầu giám sát thi công, trị giá 1,52 triệu usd,

ngân hàng thế giới phê duyệt tài trợ dự án 3/7/2007, trị giá gần 100 triệu usd, và thêm 10,5 triệu usd để nâng cao năng lực thể chế...
-----
The Hanoi BRT was in planning since late 2004, around the same time that Far East BRT experts began the planning and design of the Guangzhou BRT, which opened in February 2010. Hanoi's 14.5km, 23 station BRT corridor finally opened a dozen years after the planning started, on 31 December 2016.

In 2005, with World Bank funding, PADECO CO LTD (Japan) prepared a ten year plan for BRT development which established some key project parameters and made corridor recommendations. On 18 April 2008, EGIS BCEOM INTERNATIONAL SA (France) and ING INGENIERIA SA (Colombia) were awarded a US$4.4 million contract for design services. On 9 November 2012, WILBUR SMITH ASSOCIATES INC (United States), INTECH JSC (Vietnam), GETINSA INGENIERIA VIETNAM CO LTD (Vietnam) and GETINSA INGENIERIA SL (Spain) were awarded a US$1.52 million contract for construction supervision. MVA ASIA LTD, a SYSTRA SA (France) subsidiary, was heavily involved in the critical design stages of the project and also carried out an environmental assessment of the BRT project realignment in 2013.


The World Bank approved the project for funding on 3 July 2007 and the BRT project component cost was US$99.88 million, with a further $10.49 million for institutional capacity development.
-----
from comment:
BRT làn riêng là đúng rồi, cần dải phân cách cứng, và do CSGT không thi hành triệt để phạt thôi, ý tưởng là người dân thấy khổ sở vì tham gia giao thông bằng phương tiện cá nhân và chuyển sang đi BRT hết, đừng chửi quan chức ngu, xem lại trí của mình xem...

Sunday, September 10, 2017

Vì sao quảng bá y học cổ truyền của Tàu đáng lo ngại?

shared from Giang Le,
-----
...TQ tự hào về những thành tựu kinh tế/khoa học mà họ đạt được thì phải cảm ơn những nỗ lực Tây hóa của các thế hệ đi trước. Có điều có vẻ như họ, hay chính xác hơn Tập Cận Bình, đã tự mãn hơi sớm. Khi nền kinh tế đã đủ lớn để bắt đầu có tiếng nói trên chính trường quốc tế, Tập muốn quay về một số giá trị của văn minh Trung Hoa trước kia. Cổ súy Khổng giáo bằng các viện Khổng Tử từ mấy năm nay và đang bắt đầu quảng bá y học cổ truyền (Traditional Chinese Medicine - TCM) ra thế giới. Bên cạnh lý do kinh tế có lẽ Tập muốn chứng minh rằng nền văn minh Trung Hoa cũng có đóng góp một điều gì đó cho nhân loại trong thế kỷ 21.

Nhưng theo bài báo này một điểm đáng lo ngại với tham vọng như vậy Tập đang vô tình làm suy yếu đi hệ thống y tế của bản thân TQ khi cố gắng đưa TCM lên ngang hàng với Tây y. Buộc các bệnh viện phải sử dụng Đông y, phổ cập lực lượng thầy thuốc Đông y, quảng bá các loại thuốc Đông y sẽ ảnh hưởng đến chất lượng y tế cộng đồng và sức khỏe người dân. Về lâu dài đây là điều không tốt cho nền kinh tế mà chỉ để nâng một chút tự hào dân tộc. Điều đáng lo ngại là khi TCM được TQ tìm cách quảng bá ra thế giới, VN đã và sẽ là điểm đến đâu tiên. Các thể loại sừng Tê, Đông trùng Hạ thảo, Kim ngưu Hoàn hoàn... chưa biết hiệu quả đến đâu nhưng sẽ gây tốn kém rất lớn cho xã hội, gián tiếp ảnh hưởng đến hệ thống y tế VN.

Tôi không phản đối Đông y nhưng nghi ngờ rất nhiều điều "tai nghe" về hiệu quả của nó. Thôi thì kệ Tập muốn làm gì thì làm với TCM nhưng xin các bạn hãy cảnh giác đừng share những "bài thuốc" không rõ nguồn gốc và hiệu quả ra sao. Cá nhân tôi vẫn tin vào Tây y, lưu ý chế độ ăn uống và tập tành nữa là đủ cho sức khỏe.

Saturday, August 12, 2017

Vì sao điểm chuẩn ngành sư phạm thấp kỷ lục?

shared from Hải Trương,
-----
Trong bộ film nổi tiếng Annie Hall có đoạn thoại nói về chất lượng giáo viên Mỹ: "I remember the staff at our public school. We had a saying: Those who can't do, teach... and those who can't teach, teach gym. And those who couldn't do anything, I think, were assigned to our school".

Ở đâu đó, xã hội cuồng tiền bạc, không có niềm đam mê tri thức, chẳng lý gì để người giỏi chọn nghề sư phạm lương ít, nhọc nhằn, xã hội coi thường. Tư duy double talk một mặt kêu gào kẻ khác hy sinh và cống hiến vô điều kiện như Pavel cộng sản, một mặt đốt nhang thờ cúng các tỉ phú tư bản trong những giấc mơ lười biếng.

Thật ra kiếm tiền là công việc khá dễ dàng ở bất cứ xã hội nào. Do đó triệu phú đô la trên thế giới nhiều hơn tổng cộng cả lợn con và tiến sĩ vô dụng ở Việt Nam. Ngành sư phạm chỉ có thể khá lên khi người ta đặt tri thức trên hết...

Bài trước: Ngừng vô duyên

Saturday, June 17, 2017

Ngừng vô duyên

shared from fb Truong Anh Ngoc,
-----
Sau cái post về việc #ngungvoduyen vì những câu hỏi liên quan đến việc đẻ, mình có nhận được một message theo kiểu chỉ trích của một bác trung niên. Bác ấy viết, mình là con trai trưởng, không đẻ con trai để nối dõi là "chưa hoàn thành trách nhiệm với cha mẹ và tổ tiên". Mình trả lời: "Thưa chú, cháu không nghiện hút, chẳng nhậu nhẹt, không bê tha, không vượt đèn đỏ, chưa từng đi tù, nộp thuế đầy đủ, đi khắp đó đây để viết và truyền bá các tư tưởng về sống đẹp, về sự tử tế, liệu như thế có phải cảm thấy xấu hổ với cha mẹ và tổ tiên không ạ?".

Người đàn ông trả lời: "Theo quan điểm của tôi, nhà cậu vẫn phải đẻ thêm". Mình trả lời: "Đấy là quan điểm của chú, và cháu không cần chú sống hộ cháu, áp đặt quan điểm của chú cho cháu". Người đàn ông im lặng, và rồi sau đó không thấy trả lời nữa. Mình nghĩ nhiều người có tuổi khác mà tư tưởng không thoáng có lẽ cũng nghĩ như người đàn ông ấy, và họ có phản ứng ra với mình không thôi. Trong chuyện này, chẳng ai đúng ai sai, mà vấn đề nằm ở quan niệm và lối sống. Nhưng điều quan trọng là sự tôn trọng. Mình tôn trọng và không áp đặt quan điểm của mình lên họ, tại sao họ không tôn trọng sự lựa chọn chỉ đẻ một con (và là con gái của mình) và cứ áp đặt chuyện "trách nhiệm" lên mình?

Câu chuyện về "sự trầm cảm sau sinh" râm ran mấy hôm nay thực ra không mới. Vì sự trầm cảm có thể đến từ những áp lực vớ vẩn như mình đã trải qua trong những năm qua, trước vô vàn câu hỏi vô duyên và tọc mạch của bao người về chuyện đẻ hay không đẻ, có trách nhiệm với tổ tiên hay không. Mà những cặp vợ chồng trẻ thì chịu áp lực như thế vô cùng lớn, mà những người đặt ra bao câu hỏi vô duyên như thế không hiểu là họ đang vô tình khiến cuộc sống của những người ấy trở nên ngột ngạt. Mình quen một cô em đã cảm thấy không thể thở nổi sau khi sinh. Cô sống ở nhà chồng và đã chịu áp lực từ gia đình chồng xung quanh vô số chuyện, nhưng sau khi có con thì cuộc sống ấy thành địa ngục, vì người ta không để cho cô áp dụng những phương pháp dạy con mà cô muốn.

Đứa con trai do vợ chồng cô sinh ra, là cháu đích tôn, nhưng hoá ra nó giống như là sản phẩm "toàn dân", ai cũng muốn được hưởng sái, ai cũng muốn đưa ra những lời khuyên, có người nói trước mặt, có người nói sau lưng, có người nói tử tế và đàng hoàng, có người lại nói kháy, xỉa xói, tọc mạch. Những cuộc thăm viếng cháu trở thành nỗi khổ thực sự của người mẹ và người bố trẻ, vì họ ùa vào phòng, họ đòi bế, họ hôn hít và rồi họ đưa ti tỉ lời khuyên về việc nuôi dạy nọ kia và thậm chí người mẹ chồng ép cô phải theo, vì bà nói rằng, "tao đã nuôi dạy ba con nên người, nên tao dạy mày cách phải nuôi con". Những tháng ấy là những ngày vô cùng áp lực và trầm cảm của cặp vợ chồng trẻ. Và mình tin, đấy là câu chuyện của rất nhiều những đôi vợ chồng khác, phải sống dưới áp lực của "chủ nghĩa kinh nghiệm", của sự "quan tâm sâu sắc" mà trên thực tế là can thiệp thô bạo vào cuộc sống của người khác.

Những câu chuyện về trầm cảm trước sinh hay sau sinh nhiều lắm. Nó làm không ít người như phát điên. Và những kẻ đã gây ra áp lực ấy, hầu hết là người thân trong chính gia đình, có hiểu điều đó không?

Wednesday, February 1, 2017

Ta cần biết bao nhiêu về cuộc đời người khác

Tiến sĩ Đặng Hoàng Giang vừa có bài rất hay trên tờ vanhoanghean:
"Tất cả mọi người đều có ba cuộc sống: công cộng, riêng tư và bí mật"
~ Gabriel García Márquez
"Văn minh là quá trình tiến bộ hướng tới một xã hội của riêng tư. Toàn bộ sự tồn tại của người hoang dã xảy ra nơi công cộng, được thống trị bởi luật lệ của bộ lạc anh ta. Văn minh là quá trình giải phóng con người khỏi con người"
~ Ayn Rand

...Quyền riêng tư là gì? Vào cuối thế kỷ 19, Louis Brandeis, luật sư và sau này trở thành thẩm phán của Tòa án Tối cao Mỹ gọi quyền riêng tư là quyền "được để yên", và cho rằng nó một trong những tự do cần được bảo vệ nhất của một nền dân chủ. Ngày nay, khái niệm riêng tư thường bao gồm bốn khía cạnh: sự riêng tư của cơ thể, nhằm bảo vệ người ta trước những dạng can thiệp như khám người hay bị ép đo nồng độ thuốc kích thích; sự riêng tư của không gian sống, bảo vệ nó trước sự thâm nhập của nhà nước và các quyền lực khác (ví dụ khám nhà hay văn phòng); sự riêng tư của giao tiếp (thư tín, điện thoại, email v.v.) và cuối cùng là sự riêng tư của thông tin cá nhân (hồ sơ bệnh lý, thu nhập và tài sản, ảnh và các chi tiết đời tư).

Sự riêng tư của thông tin cá nhân là khía cạnh dễ bị tổn thương nhất. Nó có thể xảy ra qua một hành động vô ý thức, như khi một trường đại học đưa điểm thi của tất cả sinh viên lên trên mạng, hay tới từ một quan điểm sai lầm là bố mẹ có quyền lục lọi phòng và đọc nhật ký của con, hay từ bệnh thành tích khi giáo viên công bố xếp hạng học lực của lớp vào cuối học kỳ "để tạo động lực thi đua", hay vì "nghiệp vụ" khi báo chí đưa hình chụp giấy khai sinh của một cầu thủ bóng đá lên mạng.

Internet nâng mức độ trầm trọng lên gấp hàng triệu lần...

...EU không phải là những quốc gia duy nhất nhận ra sự lạnh lùng vô nhân đạo của công nghệ. Cuối năm 2015, một tòa án ở Nhật Bản yêu cầu Google gỡ tin về một người đàn ông cách đây ba năm bị phạt nửa triệu Yên (khoảng 70 triệu VND) vì những vi phạm liên quan tới sách báo khiêu dâm. Theo người phát ngôn của tòa, mỗi cá nhân cần có cơ hội để xây dựng lại cuộc đời mà không phải mang theo mãi mãi gánh nặng của quá khứ lỗi lầm của mình.

Quyền riêng tư, đó không những là quyền "được để yên", mà còn là quyền được quên. Nó là quyền được phủ tấm màn của sự im lặng lên trên quá khứ...

đọc toàn bộ bài gốc ở đây.

Wednesday, January 25, 2017

Tết văn minh, lành mạnh

shared from fb Truong Anh Ngoc (hơn 2k likes, và 520 shares),
-----
Một nghiên cứu của công ty nghiên cứu thị trường Fitch cho biết, năm qua, người Việt mình chi 9 tỉ USD cho rượu bia. Khoản tiền này gấp 3 lần chi cho y tế và 72 lần chi cho phát triển thể thao. Đấy là những con số hùng hồn và đáng buồn cho thấy chúng ta đã trở thành đất nước của rượu bia, và việc uống rồi chém của rất nhiều người đã trở thành môn thể thao đại chúng số 1 đất nước, thay vì tham gia thể thao thực sự. Fitch không nói chúng ta phải chi bao nhiêu nữa cho việc chữa trị các bệnh liên quan đến rượu hoặc các chi phí phát sinh khác và các nỗi đau của biết bao gia đình do các tai nạn giao thông mà rượu gây ra cho người thân của họ.

Mấy hôm rồi đi đường mình thấy khá nhiều người say. Họ xỉn sau khi dự liên hoan của cơ quan hoặc công ti. Cuối năm mà, chỗ nào cũng tổng kết, và tổng kết thì không thể thiếu rượu và bia. Thế là các anh ra ôm cột, ngồi dựa vào cửa hoặc ngã ra vỉa hè. Thấy cả các quý cô váy ngắn phải có bạn dìu. Và đi một vòng Hà Nội, quán nào quán ấy đông nghẹt, với âm thanh chủ đạo là những tiếng "1 2 3 dzô". Đấy là trước Tết, còn trong Tết thế nào và sau Tết ra sao mình cũng có thể hình dung ra. Cứ nhìn các con số liên quan đến TNGT, đến các cuộc đánh nhau vì rượu mà các báo đưa mới thấy giống các bảng tổng kết chiến tranh. Đấy cũng là điều khiến nhiều người không thích Tết, ghét Tết, đòi bỏ Tết hoặc cắt ngắn số ngày nghỉ lại. Với họ, Tết chẳng đem đến điều gì ngoài tốn kém, nhậu nhẹt và biết bao khổ ải chuyện bếp núc lên đầu phụ nữ.

Trong một post khá lâu rồi, mình có nói, sở dĩ rượu bia nhiều như thế một phần vì văn hoá lệch chuẩn. Nhiều người đàn ông đã lấy rượu làm thước đo cho độ đàn ông của mình và là tiêu biểu cho sự "chân thành". Sự biến tướng của văn hoá giao tiếp và kinh doanh càng khiến rượu trở thành một xúc tác nguy hiểm, mà sự sĩ diện hão của cánh đàn ông khiến họ không thể không nâng li. Khi bạn nâng cốc, hãy nghĩ đến gia đình mình, đến vợ con mình, đến bố mẹ mình. Trước khi bạn rót cho người khác, hãy nghĩ đến điều tương tự. Hậu quả có thể đến tức thì, khi bạn ra đường, hoặc sau đó nhiều năm, khi bạn vào viện. Thật nực cười khi không ít những người mang vòng hoa đến viếng bạn đôi khi lại chính là những người ngày xưa hoặc đơn giản là vừa xong ép bạn uống. Sự "vô tư" của họ, trong một phông văn hoá và lối sống quá thấp, đã giết bạn và dần giết họ.

9 tỉ USD có lẽ chưa phải con số cuối cùng, chỉ là tương đối thôi. Và mình nghĩ là sẽ còn lên nữa, khi cả đất nước này chìm trong rượu, rất nhiều rượu và các cuộc nhậu, chết ngay hoặc chết dần mòn trong u mê và đủ các loại bệnh tật. Trong khi thế giới đã lên Mặt Trăng và sắp Sao Hoả, nhiều người chúng ta vẫn nằm bò trong các toilet quán nhậu hoặc vỉa hè, nghĩ là mình đang thăng hoa.

Hãy đón Tết một cách văn minh và vui vẻ theo đúng nghĩa của nó...

Bài trước: Văn hoá an toàn

Thursday, September 29, 2016

Văn hoá an toàn

shared from fb anh Luong Hoai Nam,
-----
Hút thuốc lá trên máy bay đã bị cấm từ lâu, nhưng luật Mỹ và EU vẫn quy định phải lắp gạt tàn trên cửa buồng vệ sinh, ngay dưới các biển cấm hút thuốc lá. Nếu gạt tàn thuốc lá bị mất, máy bay chỉ được phép bay thiếu gạt tàn thuốc lá 3 ngày, sau đó phải dừng bay, chờ khi nào có gạt tàn thuốc lá mới được bay lại.

Có vô duyên không? Đã cấm hút thuốc lá, đã có biển cấm hút thuốc lá, sao lại còn lắp gạt tàn thuốc lá?

Không vô duyên đâu!

Các nhà quản lý chuyên nghiệp biết rằng, ngay cả khi đã cấm hút thuốc lá trên máy bay, vẫn có một số người vi phạm (cố tình hay vô ý).

Cái gạt tàn thuốc lá là dành cho những người vi phạm đó để họ gạt tàn và vứt mẩu thuốc lá đang cháy dở.

Nếu không có cái gạt tàn, khả năng rất lớn là những người vi phạm sẽ gạt tàn, vứt mẩu thuốc lá đang cháy dở vào thùng rác (chủ yếu là đựng khăn giấy lau tay sau sử dụng) và có thể gây hoả hoạn trên máy bay.

Khi một người thấm nhuần văn hoá an toàn, người đó sẽ làm mọi thứ cần thiết để tăng sự an toàn và tránh những rủi ro mất an toàn. An toàn là mục tiêu chứ không phải chuyện "đúng-sai".

Thà có cái gạt tàn thuốc lá cho người vi phạm còn hơn là quy trách nhiệm cho người vi phạm khi hoả hoạn đã xảy ra. Mà khi hoả hoạn đã xảy ra trên máy bay, người vi phạm (và nhiều người khác) đã chắc gì còn sống để quy trách nhiệm? Cấm hút thuốc lá nhưng vẫn lắp gạt tàn là vì tư duy như thế.
...
Khi tham gia giao thông ở Việt Nam, bạn đừng quan trọng hoá chuyện ai đúng - ai sai, phương tiện nào đúng - phương phương tiện nào sai, mà hãy chọn phương tiện và cách đi an toàn nhất cho bạn. Tính mạng của bạn là quan trọng nhất.

Bạn nghĩ mà xem: dù ai đó đi đúng, mà bị người khác, bị phương tiện khác húc chết, thì cái "sự đúng" đó còn có ý nghĩa gì với người đó không?

Tôi không tranh luận nữa, chỉ muốn nói: "Your choice - Your life", thế thôi.

Tuesday, July 26, 2016

Trường hợp Ấn Độ

Trường hợp Ấn Độ là một trường hợp có thể đưa ra để làm hậu thuẫn cho thái độ cố gắng bảo vệ các giá trị tiêu chuẩn cũ. Sau thời gian thống trị của đế quốc, các giá trị tiêu huẩn cũ của Ấn Độ có vẻ, chẳng những còn đủ sinh lực để hấp dẫn quần chúng, lại còn có vẻ sáng chói ra khắp hoàn cầu, mang các thần-thể-tính của văn minh Ấn Độ để đối chọi lại với tính cách kỹ thuật vật chất của văn minh âu Mỹ.

Các nghi vấn nói trên, có thể giải đáp bằng các nhận xét dưới đây:
– Nếu năm trăm năm là một thời gian chưa đủ dài để chứng minh rằng thái độ tiếp đón các kỹ thuật ngoại lai là thích hợp nhất, chúng ta có thể tìm trong lịch sử, những thời đại có những biến cố như thời đại của chúng ta, và lấy phản ứng của các quốc gia lúc bấy giờ, làm tài liệu nghiên cứu để soi tỏ thêm vấn đề.

Trong lịch sử, thời đại đế quốc La Mã hưng thịnh và chinh phục các quốc gia trong cái thế giới được biết lúc bấy giờ, là một thời đại có nhiều biến cố có thể so sánh được với những biến cố của thời đại hiện nay. Cũng có một nước mạnh, thuộc một nền văn minh tiến bộ, đi chinh phục những nước kém về kỹ thuật, thuộc một nền văn minh đã suy nhược. Cũng có những quốc gia, nhất định không theo mới, và, cuốn mình lại, sống cô lập và chết mòn để bảo vệ các giá trị tiêu chuẩn truyền thống. Cũng có những quốc gia, mở cửa đón tiếp các kỹ thuật mới, và, thực hiện công cuộc phát triển dân tộc, để sống ăn nhịp với các cường quốc. Lịch sử là một bài học. Bài học của lịch sử Hy Lạp - La Mã mà chúng ta dẫn chứng đây lại xác nhận rằng thái độ của các nước tiếp nhận kỹ thuật của kẻ địch là đúng.

– Trường hợp của Ấn Độ là một trường hợp khác thường khiến cho chúng ta nhận định sai lầm về thực tế. Ông Gandhi là người đã chủ trương mạnh mẽ nhất thái độ bảo vệ các giá trị tiêu chuẩn cũ và triệt để bài xích văn minh Tây phương. ông cực đoan đến nỗi hô hào đồng bào của ông, không nên mặc áo bằng vải dệt ở các xưởng ở Anh quốc hay dệt ở Ấn Độ, trong các xưởng của người Anh nhập cảng từ Anh quốc, mà chỉ nên mặc bằng vải tự tay mình dệt lấy.

Sức mạnh tinh thần của ông Gandhi rất phi thường và ông đã tỏ ra nhìn thấy vấn đề một cách sâu sắc, do đó ông đã khắc phục được sự trọng vọng của nhân loại. Và ngày nay, sự thất bại của ông bộc lộ rõ rệt ở chỗ các đệ tử trung thành của ông đang xây dựng cho Ấn Độ một bộ máy quốc gia theo kiểu Tây phương và các đồng bào của ông đang nỗ lực Tây phương hóa.

Những cuộc tranh đấu anh dũng và uy tín cá nhân sáng lạng của ông Gandhi, hợp với sự ca tụng, chính của người Tây phương, đối với thần thể tính của triết lý án Độ, cả, trước và sau, thời kỳ bị đế quốc thống trị, làm cho một số đông có cảm tưởng rằng thái độ bảo vệ các giá trị tiêu chuẩn cũ có thể thích hợp hơn thái độ đón tiếp các kỹ thuật mới của Tây phương. Và, văn minh Ấn Độ, xây dựng trên nền triết lý tôn trọng thần thể tính được xem như có thể đối phó một cách đắc thắng với nền văn minh thường được gọi là kỹ thuật và vật chất của Tây phương. Nhưng một cuộc phân tích tỉ mỉ và một sự đối chiếu với thực tế không xác nhận cảm tưởng trên.

Người Tây phương ca tụng thần thể tính của triết lý Ấn Độ cũng như ca tụng bất cứ sáng tạo nào của nhân loại có một giá trị thật là cao cả. Và thái độ khách quan, khoa học, và tìm hiểu đó là một trong các bí quyết thành công của văn minh Tây phương. Cho nên sự ca tụng của người Tây phương đối với triết lý Ấn Độ không có nghĩa là triết lý của Tây phương khiếm khuyết thần thể tính. Và sự kiện thần thể tính của triết lý Ấn Độ đạt đến chỗ cao siêu và hấp dẫn lý trí thuần túy, lại không có nghĩa là triết lý Ấn Độ có thể thiết thực giải quyết các thực tế đời sống cho nhân loại, mục đích cuối cùng của mọi hệ thống triết lý.

Lý do của tình trạng đó ở chỗ, khi phải lựa chọn một trong hai quan điểm căn bản cho các hệ thống triết lý: nhận sự sống hay là không nhận sự sống, thì triết lý Ấn Độ đã chọn quan điểm không nhận sự sống. Theo quan điểm ấy, cho sự sống ở cuộc đời này là không có thực và nhân loại cần tìm và đạt cho được sự sống ở một nơi ngoài thế gian này, chúng ta không phán đoán xem quan điểm đó đúng hay là không đúng. Chúng ta chỉ nhận xét rằng, ngay lúc khởi điểm, quan điểm ấy đã tự mâu thuẫn với mình bới vì, sự sống của nhân loại, nghĩa là sự phát triển hay suy vong của các nền văn minh trên thế giới, cũng như sự sống hằng ngày của mỗi người, là một sự kiện mà không ai có thể phủ nhận được. Tìm cách giải quyết các vấn đề đặt ra bởi sự sống, bằng cách phủ nhận sự sống thì đương nhiên các vấn đề đặt ra bởi sự sống không còn nữa. Nhưng như thế thì hóa ra không giải quyết gì cả.

Chính vì chỗ đó mà triết lý Ấn Độ, mặc dù đã đạt đến một mức độ cao siêu mà ít khi tư tưởng của nhân loại đã với tới được lại không thể giải đáp được các vấn đề của nhân loại cũng như đã không giải đáp được các vấn đề của dân tộc Ấn.

Sau một thời gian biến hóa lâu dài, triết lý của Tây phương, ngày nay xây dựng trên căn bản thiết thực nhận sự sống, đã tẩy xuất được mâu thuẫn nguyên khởi giữa hệ thống tư tưởng và thực tế của đời sống, mà các triết lý không nhận sự sống đều mắc phải, nên đã thổi vào nền văn minh của Tây phương một sinh lực chưa từng thấy trong lịch sử của nhân loại Và chính sinh lực đó đã bảo đảm cho người Tây phương ưu thế mà họ vẫn giữ đến ngày nay. Các sự kiện trên càng rõ rệt hơn nữa, nếu chúng ta nhớ lại rằng, đã có một thời, triết lý Tây phương cũng đã lấy sự không nhận sự sống làm căn bản, và lúc bấy giờ nền văn minh của họ cũng đã trầm lặng thay vì chói sáng và chinh phục như ngày hôm nay. Chỉ từ khi nền triết lý của Tây phương thoát khỏi sự tự kiềm hãm mình trong một quan điểm trừu tượng của lý trí, để mạnh bạo đụng đầu vào thực tế của đời sống, thì văn minh của Tây phương mới phát triển như chúng ta thấy ngày nay.

Nếu phải dùng một hình ảnh để cho lý luận được nhận thức dễ dàng hơn, thì chúng ta có thể nói rằng triết lý của Tây phương đã có lúc, một mình, lên đến và sống say mê trong không khí cao siêu của đỉnh núi thần thể tính. Nhưng triết lý đó lại đủ khách quan và can đảm để nhận thấy rằng nhiều vấn đề của nhân loại không giải quyết được từ trên đỉnh núi đó, và, nếu các vấn đề của nhân loại không giải quyết được thì triết lý đã thất bại trong nhiệm vụ của mình.

Vì vậy cho nên triết lý Tây phương đã mạnh bạo từ bỏ không khí cao siêu và thoát tục của đỉnh núi, vùi mình xuống đống lầy của thực tế, sống với nhân loại để tìm cách giải quyết các vấn đề của sự sống. Triết lý của Tây phương đang thành công, và hiện nay nó đang cùng nhân loại leo lên triền của một ngọn núi khác. Nhưng mặc dù đang thành công, triết lý Tây phương lại đầy cái khiêm tốn của những người đã đụng chạm với thực tế và đang cố gắng đi lên.

Trái lại, triết lý của Ấn Độ vẫn còn say mê với không khí cao siêu và thoát tục của đỉnh núi thần thể tính, không rứt nổi mình ra khỏi không khí trong và thoát khỏi đó, nên chưa ý thức rằng, từ trên đỉnh núi đó, các vấn đề mà đời sống đặt ra cho dân tộc Ấn không giải quyết được. Ngày nay, khi đụng đầu với triết lý Tây phương và mặc dù, hay, chính là vì, bị dồn vào thế yếu, triết lý Ấn Độ vẫn còn trù trừ, chưa cương quyết lội xuống bùn lầy của thực tế vì sợ mất tính chất cao siêu và thoát tục của mình. Vì tính chất cao siêu và thoát tục là lý do hãnh diện của những người chưa có vật lộn với thực tế.

Nói một cách khác nữa, và dùng một hình ảnh thô sơ, thì triết lý Tây phương có thái độ của các vị Bồ Tát và triết lý Ấn Độ có thái độ của người nhập Niết Bàn.

Vì những lý do trên đây mà, mặc dầu cái bề ngoài có vẻ trái ngược với luật chung, ngày nay xã hội Ấn Độ, cũng như xã hội của tất cả quốc gia đã bị đế quốc thống trị, cùng lâm vào một hoàn cảnh trầm trọng, như chúng ta thấy trên đây. Và các biện pháp mà các nhà lãnh đạo Ấn Độ cần áp dụng cũng là những biện pháp cần thiết cho các quốc gia đồng hoàn cảnh. Và công cuộc phát triển dân tộc Ấn Độ mà chính phủ Nehru và chính phủ kế tiếp đang theo đuổi hàm một sự thú nhận rõ rệt rằng Ấn Độ mặc dù có Gandhi và mặc dù có một triết lý cổ truyền cao siêu, vẫn phải đương đầu với các vấn đề thiết thực và vật chất của các quốc gia chậm tiến.

(Trích: Chính Đề Việt Nam - Tùng Phong 1960)

Vì sao Ấn Độ kém phát triển?

phát huy 'trí tuệ tập thể' của Cộng đồng đọc sách Omega. #omegaci.
-----
Nguyễn Cảnh Bình: Xin lỗi mọi người nếu nói gì không đúng & hỏi hơi ngu một tí nhé, liên quan đến Ấn độ.

Tôi đọc sách nhiều, đại khái từ xa xưa, tư duy/kiến thức của người Ấn, như Bà la môn, là cực kỳ thông tuệ.. Rồi Ấn là thuộc địa của Anh, nói tiếng Anh, chính trị rất tự do, đa đảng, dân chủ, rồi Phật học/Thiền/Yoga...đều xuất phát từ Ấn Độ, vậy mà vì sao Ấn lại tệ hại hoặc ít ra là kém như hiện nay, tôi qua Ấn, thấy xã hội lộn xộn, bẩn thỉu, tình trạng tham nhũng/áp bức/đè nén/giai cấp...khắp nơi...

Tóm lại, câu hỏi là người Ấn có nhiều thứ thông minh & điều kiện vậy sao mãi k phát triển, nguyên nhân căn bản là gì?

Bài trước: Mặt trái của FDI

Saturday, May 7, 2016

Mặt trái của FDI

shared from Huỳnh Phước Sang.
-----
Môi Trường ư, thật sự nó đau đớn thế này!

Hàng ngày, thế giới thải ra biết bao nhiêu rác, phế liệu, nước xả thải...! Mà theo tiêu chuẩn Môi Trường ở các nước tiên tiến, thì Rác Thải nói chung đó phải được xử lý cho sạch với môi trường, chứ không được vứt bỏ! Và điều đó rất tốn kém!

Và để giảm chi phí xử lý đó, họ tìm cách thải sang những nước nghèo mà vấn đề Môi Trường còn lỏng lẻo như nước ta! Họ núp bóng các hình thức phế liệu, tái chế, thậm chí họ ngưng sử dụng khi chưa hư để chúng ta mua đồ second hand về sử dụng coi như vứt rác dùm họ!

Chưa kể những hoá chất chất thải độc hại còn được nhập sang dưới hình thức một loại nguyên liệu cho dây chuyền sản xuất gì đấy, chế phân bón, sắt thép hay chất nano vũ trụ gì gì có trời mà biết, nhưng thật ra chỉ là sự hợp thức hoá việc xả đổ rác hoá chất vào nước ta mà thôi!

Mà ai cũng biết rằng trình độ Hải Quan Việt Nam thì yếu, đã thế làm việc cũng kém, các cơ quan quản lý thì lỏng lẻo, thì rất có khả năng những Nhà Máy được đầu tư xây dựng ở Việt Nam chả mang mục đích sản xuất kiếm lời gì sất, mà đang là bức bình phong để xử lý rác thải, chất xã độc hại từ nước ngoài vào dưới cái tên gọi "nguyên liệu" cho quy trình sản xuất ấy mà thôi!

Và như vậy thì đương nhiên môi trường chúng ra sẽ tan hoang, con người sẽ ung thư..., và lại phải nhập thuốc chữa từ những nước giàu đấy để mua lại mạng sống! Nghèo lại càng nghèo nếu ngu!

Vậy đó, chả có nước Giàu nào tốt cả các bạn ạ, đừng mong chờ vào họ sẽ giúp ta, nếu Dân Tộc ta không khôn ra, không tốt với nhau, không tự giúp mình thì chúng ta ngày càng tệ đi mà thôi! Ngưng chửi rủa nhau đi, lo mà đoàn kết yêu thương nhau, cùng nhau sửa mình cho khôn lên, nếu muốn đời con cháu bớt chết vì ung thư bệnh tật!

Sunday, March 27, 2016

Đô thị hiện đại phải rất khác một thị trấn

shared from Tony Buổi Sáng.
-----
Ở Sài Gòn, chỉ có khu vực đường Lê Duẩn trước Lãnh sự quán Hoa Kỳ là không bị tình trạng xe máy leo lên lề, người đi bộ ở đây thong dong cầm túi xách, nghe ĐT mà không sợ bị giật. Vì đơn giản có một hệ thống các trụ chặn bảo vệ vỉa hè (xem hình).

Trụ chặn này vô cùng vô cùng phổ biến ở đô thị các nước, bảo vệ người đi đường, du khách khỏi bị cướp giật. Khoảng cách các trụ khoảng 30cm để xe gắn máy không thể len lỏi vào. Trụ bố trí ở 2 đầu vìa hè và dọc theo đường xe chạy, để tránh xe lạc tay lái leo lên lề, một nguy cơ hoàn toàn có thể xảy ra.

Các khu vực như trường học, bệnh viện nhi đồng có lượng học sinh đi lại đông, người ta còn làm cả rào chắn kiên cố cao cả mét. Có khu vực người ta còn lắp mái kính để chắn mưa.

Người đi bộ và đi phương tiện công cộng là đối tượng ƯU TIÊN NHẤT của một đô thị. Đường sát vỉa hè luôn là đường dành riêng cho xe buýt, sơn màu khác và có dòng chữ Bus Only (xem hình).

Phương tiện cá nhân chỉ dành cho người có rất nhiều tiền và vô cùng bất tiện, giao thông đô thị phải hạn chế phương tiện cá nhân bằng cách luôn gây khó dễ ở mức cao nhất cho người ta nản, ví dụ tiền lưu thông vào nội đô, chi phí đậu xe cao ngất 3-5 USD/h, phải đỗ xe hơi xe máy ở một điểm tập trung rồi đi bộ lại, các parking lot này cách nhau 1-2km có một bãi đỗ. Đô thị nào có trên 2 triệu dân cũng thế cả, đỗ xe ở New York, Seoul, Băng Cốc, Manila hay thậm chí Rangon cũng thế. Tiền này lấy bù vào tiền vé xe buýt, tàu điện, chăm sóc vỉa hè, cây xanh....Ai muốn tự do thoải mái cá nhân thì phải bỏ tiền ra.

Mọi công viên trong nội đô đều được cải tạo phía dưới có 2-3 tầng hầm làm bãi đậu xe, trên vẫn là cây xanh bóng mát.

P/S: Không thành phố nào có chi phí đậu xe hơi rẻ như Sài Gòn, đậu trước khách sạn New World (công viên 23/9) chỗ vạch thu phí mỗi lần chỉ có 5000 đồng, tội gì chả đậu cả ngày cho sướng. Xe máy thì vô cùng thoải mái, uống quán cà phê nào thì đậu xe trước quán, có người coi giùm. Xe máy đậu kín mít vỉa hè, buộc người đi bộ phải xuống lòng đường. Trong khi vỉa hè, là nơi dành cho người đi bộ, không phải parking lot. Sân trường cũng vậy, là nơi vui chơi của học sinh sinh viên lúc tan học, không phải là bãi giữ xe.

Các trường học trong nội đô ở Băng Cốc, Jakarta, Manila, Quảng Châu...ở bậc tiểu học, trung học, nhà trường phải bố trí xe buýt đưa đón học sinh. Từng địa bàn sẽ bố trí một chỗ đưa/đón, thường là UBND phường hoặc nhà văn hóa hoặc công viên,, chung cư hoặc chỗ nào đó rộng rãi. Phụ huynh có thể đến đó đón về, hoặc ký với nhà trường đón/trả con về tận nhà (sở làm) với chi phí cao hơn.

Đô thị hiện đại phải rất khác một thị trấn hay thành phố nhỏ ít dân ngày xưa. Khác về tư duy quản lý lẫn tư duy của mỗi cư dân đô thị.

Thursday, March 24, 2016

Nước Việt như cái ĐẦM LẦY

shared from Dang Than,
-----
Nước Việt như cái ĐẦM LẦY. Cứ nhìn đó sẽ thấy mọi thứ hiện lên: địa chính trị, địa văn hóa, cho chí thiên văn, nhân học.

Vua chúa của đầm lầy không có tên sư tử, hổ, gấu, chim ưng.

Tại sao "The Lion King" không thể xớ rớ tới đầm lầy? Đơn giản, chúa sơn lâm uy dũng có một kẻ thù ghê tởm: ruồi muỗi. Bậc "hùng vương" ấy có thể tát chết mọi loài, nhưng bất lực trước bọn nhí nhố đê tiện, vo ve quấy rầy không mệt mỏi những kẻ bốc mùi máu tươi. Nanh vuốt của bậc đại đế có như vũ khí hột nhân cũng chả thể làm gì được bọn ruồi muỗi, vốn nhiều như vãi trấu xứ đầm lầy. Nhỡ sa chân tới, thì chỉ độ canh giờ là sư tử có thể chết vì ngứa ngáy hết chịu nổi. Cổ nhân truyền: "Đau, mấy cũng chịu được, nhưng ngứa thì không ai chịu nổi đâu."

Chim ưng, đại bàng kia cũng chung số phận hẩm hiu nơi đây. Muốn oai dũng, ưng phải có núi cao rừng thẳm, tầm bay ngút ngát. Chứ sa thân đầm lầy, bậc hùng điểu nếu không chết vì đói thì cũng chết vì mắc kẹt trong mớ "lằng nhằng dây điện", thum thủm triền miên.

Cư dân đầm lầy có nhiều bò sát. Cho nên, bậc đại vương nơi đây ắt hẳn là "cá sấu" - nổi tiếng ngu xuẩn, hèn hạ, lười nhác, chỉ biết đớp, lưu danh thiên cổ với vũ khí "nước mắt". Chưa bao giờ ở đầm lầy có ông vua nào được nhắc đến như kẻ "có học", hay được coi là "đẹp".

Dưới các triều vua cá sấu, còn những kẻ nào đáng kể?

Bọn có tiếng nói nhất, oang oang to mồm nhất, ắt là lũ chão chuộc, ễnh ương. Bao nhiêu loài thanh quý không có tên nơi đây, chả ai từng nghe tiếng phượng hoàng.

Còn lại toàn là dun, dế, chim, thú dặt dẹo. Vàng răng, thối mồm.

Những đặc tính ấy, tiếc thay, bọn mọt sách và lũ cuồng tín từ trong nước ra hải ngoại, (dẫu có lờ mờ biết) ắt đều không hiểu.