Journey in Life: japan
Showing posts with label japan. Show all posts
Showing posts with label japan. Show all posts

Wednesday, September 16, 2020

Thủ tướng bình dân

Yoshihide Suga - xuất thân từ một gia đình nông dân trồng dâu - trở thành thủ tướng nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới, trong bối cảnh dịch bệnh covid-19 tàn phá nền kinh tế nhật bản, đối mặt với sức ép ngày càng tăng từ china và bắc triều tiên, di sản chính sách đối ngoại cuốn theo trump đồng bóng...

dự là chỉ cầm quyền 2-3 năm, là mẫu người giải quyết vấn đề, chứ ko có tư tưởng/kim chỉ nam hành động, tầm nhìn cho nhật bản...
-----

While most leading Japanese lawmakers come from elite political families (gia tộc chính trị tinh hoa), Mr. Suga is the son of a strawberry (dâu tây) farmer (nông dân) and a schoolteacher (cô giáo) from the country’s rural north (nông thôn miền bắc). He is known more for expressionless (không biểu cảm) recitations (nhắc lại, thông báo) of government policy (chính sách của chính phủ) than flashes (lóe sáng, vụt sáng) of charisma (sức hấp dẫn/thu hút của chính khách). And at 71, he’s even older than Shinzo Abe, who suddenly announced in late August that he was resigning as prime minister because of ill health.

Yet on Monday, Mr. Suga, the longtime chief cabinet secretary (chánh văn phòng nội các) to Mr. Abe, was overwhelmingly elected as leader of the conservative (khuynh hướng bảo thủ) Liberal Democratic Party during a conclave at a luxury Tokyo hotel. The party has governed Japan for all but four years since World War II and controls Parliament, virtually assuring that Mr. Suga will be elected prime minister during a special session this week.

He will have to hit the ground running.

Mr. Suga will take office in the middle of a pandemic (đại dịch) that has devastated (tàn phá) Japan’s economy, effectively erasing (xóa bỏ, xóa sạch) years of growth (nhiều năm tăng trưởng) under Mr. Abe. Japan also is facing deepening pressure from China and North Korea. And it is losing a prime minister who built his foreign policy legacy partly on successful management of President Trump, the mercurial (hay thay đổi, không kiên định, đồng bóng) leader of Japan’s most important strategic ally (đồng minh chiến lược quan trọng nhất).

...Etsushi Tanifuji, a political science professor (giáo sư khoa học chính trị) at Waseda University, said that Suga does not have a grand vision (tầm nhìn lớn/vĩ đại) for Japan and is more of a problem-solver (giải quyết vấn đề), which worked for him as chief Cabinet secretary but could be problematic as prime minister.

"Some leaders have an ideology and they act with that as their guiding light. Suga is not that kind of politician."

Monday, September 14, 2020

Nhà nước pháp quyền và quốc gia thượng đẳng

shared from fb Trần Văn Thọ,
-----
“Quốc gia thượng đẳng” là một cụm từ mà các sĩ phu và lãnh đạo chính trị thời Minh Trị Duy tân thường dùng để làm mục tiêu đưa Nhật Bản trở thành một đất nước văn minh. Nhiều người thường nghĩ Nhật Bản từ cuối thế kỷ 19 đưa khẩu hiệu “theo kịp và vượt các nước tiên tiến phương Tây” bằng nỗ lực “phú quốc cường binh”, bằng phát triển kinh tế. Nhưng không phải chỉ có vậy mà hơn thế nữa. Họ luôn ý thức những tiêu chí về văn hóa, luật pháp và những giá trị phổ quát của một nước văn minh và cố gắng đạt cho được để được thế giới công nhận là một quốc gia thượng đẳng.

Dưới đây tôi sẽ kể hai câu chuyện. Chuyện thứ nhất cho thấy lãnh đạo thời Minh Trị đã quyết bảo vệ luật pháp mà họ đã ban hành, quyết theo tinh thần thượng tôn pháp luật để thế giới kinh nể. Chuyện thứ hai liên quan đến thái độ đổi xử với tù binh, tôn trọng các giá trị phổ quát được quy định trong Hiệp ước Hague.

Câu chuyện thượng tôn pháp luật: 

Cách mạng tháng 10 năm 1917 đã lật đổ đế chế Nga và Nicholas Đệ nhị (Tsar Nicholas II, 1868-1918) , ông vua cuối cùng của đế chế, bị tử hình. Đây là sự kiện lịch sử nổi tiếng. Nhưng Nicholas Đệ nhị khi còn là hoàng thái tử đã đi thăm Nhật Bản và bị ám sát hụt tại đây đã trở thành sự kiện ngoại giao quan trọng đe doạ tiền đồ của một nước Nhật mới ở giai đoạn đầu của quá trình cận đại hoá là câu chuyện ít người biết đến. 

Trong chuyến thăm chơi Nhật Bản, hoàng thái tử Nga đã bị ám sát hụt ngày 11/5/1891. Phạm nhân bị bắt. Rất may là hoàng thái tử chỉ bị thương nhẹ. Tuy nhiên đây là một sự xúc phạm nghiêm trọng đến một nước lớn và hùng mạnh vào thời đó. Dĩ nhiên là Nga rất tức giận và yêu cầu Nhật xử tử hình phạm nhân. Nhưng đối chiếu với lụật pháp của Nhật lúc đó (Điều 116 trong bộ luật hình pháp vừa mới ban hành năm 1882, mới 9 năm trước đó) thì tội phạm nầy mới bị tù chung thân chứ chưa đến mức phải tử hình.

Lãnh đạo Nhật phải đứng trước một sự lựa chọn khó khăn: Phải làm theo đòi hỏi của Nga hay là giữ vững tinh thần thượng tôn pháp luật, cương quyết bảo vệ uy quyền của cơ quan lập pháp. Làm theo yêu cầu của Nga là để giữ hoà hiếu với một nước Tây phương hùng mạnh (lúc đó Nga rất mạnh về quân sự, không ai trong và ngoài nước Nhật có thể tưởng tượng được rằng 13 năm sau đó một nước châu Á có thể chiến thắng một nước Tây phương lớn mạnh trong chiến tranh Nhật Nga), vì không khéo vấn đề nầy sẽ dẫn đến một cuộc xung đột quân sự trong thời đại mà nước lớn nào cũng tìm mọi cớ để xâm lấn nước yếu hơn, trong đó khả năng chiến thắng của Nhật là rất nhỏ. Nhưng theo chọn lựa đó thì Nhật sẽ phải hy sinh uy quyền của pháp luật nhà nước.

Đã có sự tranh luận sôi nổi trong chính phủ Nhật về sự chọn lựa giữa hai con đường. Phải nói thêm ở đây là các thành viên chính phủ thời đó ai cũng yêu nước, có tinh thần trách nhiệm trước dân tộc, sự chọn lựa nào cũng đứng trên lợi ích của dân tộc. Ito Hirobumi, Thủ tướng đầu tiên của Nhật, lúc đó là người đứng đầu Khu mật viện (cơ quan tư vấn tối cao của Thiên hoàng và chính phủ) và nhiều lãnh đạo khác chủ trương là Nhật nên làm theo yêu cầu của Nga. Người chủ trương sự lựa chọn ngược lại là Kojima Iken, Viện trưởng Đại thẩm viện (tương đương Bộ trưởng Tư pháp bây giờ). Kojima cho rằng Nhật phải cương quyết bảo lệ luật pháp của mình, nếu không thì còn ai sẽ xem Nhật là nước có chủ quyền và tinh thần thượng tôn pháp luật sẽ không bén rễ trong dân chúng, người Nhật sẽ dễ coi thường kỷ cương phép nước. 

Cuối cùng giới lãnh đạo thấy ý kiến của Kojima là đúng, đã quyết định tuân thủ pháp luật hiện hành là không xử tử hình phạm nhân. Thay vào đó họ đã làm bằng lòng Nga bằng cách yêu cầu Minh Trị thiên hoàng tự mình đến Kyoto, nơi nghỉ của hoàng thái tử Nga, để trực tiếp xin lỗi, đồng thời Bộ trưởng Nội vụ và Bộ truởng Ngoại giao đã từ chức để lãnh chịu trách nhiệm về sự kiện đáng tiếc đã xảy ra.

Như vậy Nhật đã chọn một giải pháp khôn ngoan nhất để vừa giữ vững luật pháp vừa tránh được xung đột với một nước đương hùng mạnh. Sự chọn lựa đó đã làm cho thể giới nể trọng một đất nước mới ở trong giai đoạn đầu của quá trình phát triển nhưng rất văn minh, biết tôn trọng những giá trị phổ biến của một xã hội hiện đại.

Cũng nhờ thái độ của Nhật trong sự kiện nầy mà các nước phương Tây đã phải đồng ý bãi bỏ hiệp ước bất bình đẳng mà họ ép Nhật phải ký trong các thập niên 1850 và 1860. Trong hiệp ước đó, Nhật mất chủ quyền trong nhiều lãnh vực như không có quyền tự trị về chính sách thuế quan, về việc xử người nước ngoài phạm tội tại đất nước mình, v.v.... Nhiều lần Nhật đã cố gắng thương lượng với phương Tây để bãi bỏ hiệp ước bất bình đẳng nầy nhưng lúc nào cũng bị Tây phương cho rằng Nhật còn quá non trẻ, chưa đủ khả năng của một nhà nước pháp trị. Thái độ của Nhật trong sự kiện trên đã làm cho Tây phương kính nể và chứng minh là Nhật hoàn toàn có tư cách của một nước có chủ quyền. Từ năm 1894 đến 1911, những hiệp ước bất bình đẳng với các nước phương Tây dần dần được bãi bỏ.

Đối xử tử tế với tù binh:

Sáng 11/5/2020 khi đọc báo tôi chú ý một chi tiết trên nhật báo Nhật Bản Kinh tế (Nikkei). Trong chiến tranh Nhật Nga (1904-1905), Nhật thắng trận, bắt 72.000 lính Nga làm tù binh. Số tù binh bị giữ tại 29 nơi trên khắp nước Nhật trước khi trao trả về nước họ. Gần đây tại Ivanovo, một địa phương ở phía tây nước Nga, Viện bảo tàng hương thôn cho biết họ nhận được 72 tấm ảnh từ cháu nội của một cựu tù binh trở về từ Nhật. Trong 72 tấm hình có 22 tấm chụp tại trại tù Hamadera gần Osaka. Những tấm ảnh nầy chụp chỗ ở trong trại tù, cảnh các y tá chắm sóc tù, có cả ảnh của tấm bia đá dựng gần khuôn viên trại tù để truy điệu những tù binh chết vì bị thương nặng. Hình ảnh Nhật Bản đối đãi tử tế với tù binh được giới nghiên cứu lịch sử cận đại chú ý. Sự kiện nầy được giải thích là Nhật đã tôn trọng Hiệp ước Hague, một hiệp ước quốc tế được ký kết năm 1899, trong đó các nước tham gia không được ngược đãi tù binh. Nhật Bản sau 40 năm Minh Trị Duy tân đã từng bước xây dựng một đất nước văn minh, tham gia bảo vệ các giá trị phổ quát của nhân loại.

Thượng tôn pháp luật và tôn trọng các giá trị phổ quát của nhân loại là điều kiện để trở thành một quốc gia thượng đẳng, một đất nước văn minh./.

Thursday, September 10, 2020

Chạy bộ không còn buồn

vì có thể "giải quyết nỗi buồn" ở toalet trong suốt (bên nhật) nhé... :)
-----
...the new architect-designed public toilets in a park in Tokyo’s Shibuya district. They are made of coloured glass (kính màu) that is transparent (trong suốt), but turns opaque (mờ đục) when the user locks (khóa) the stall (phòng nhỏ, buồng nhỏ). Why? So that users can inspect (kiểm tra) the stall for cleanliness (sạch sẽ), apparently, and check there is no one waiting for them inside. The concept (ý tưởng) is not new: a few London nightclubs have tried the same gimmick (mẹo quảng cáo, mánh lới quảng cáo). It is intriguing (hấp dẫn, gợi thích thú, kích thích sự tò mò), and in the context of public toilets, not as shocking as it seems.

Hard and opaque doors are relatively newfangled (mới, lạ) anyway. Throughout history, privacy (riêng tư, kín đáo) has been the exception not rule (là ngoại lệ, chứ ko phải là nguyên tắc). Wealthy Romans sat in communal toilets (vệ sinh công cộng) and exchanged gossip. In London, the 12th-century Longhouse public toilet had 64 seats for men and 64 for women, and no partitions (ko có vách ngăn). Even in the early 20th century, you could find family outhouses with a big hole and a little one, for companionable toileting. Privacy arrived along with the S-bend, a toilet improvement that removed smell (mostly), so the toilet could be taken inside the house. Now, the right to privacy seems as solid as the door.

Saturday, August 29, 2020

3 điều Thủ tướng Nhật Shinzo Abe thấy hối tiếc

- ko sửa được hiến pháp bị áp đặt bởi mỹ từ thế chiến ii,

- ko đòi lại được các hòn đảo đang tranh chấp mà nga và nhật cùng tuyên bố chủ quyền, để hai nước có thể ký hiệp ước hòa bình, chính thức chấm dứt cuộc chiến,

- ko đưa được các công dân nhật bản bị triều tiên bắt cóc (nhiều thập kỷ trước) về nước,
-----
...Since taking over at the end of 2012 as the sixth prime minister in five years, he had overseen Japan’s recovery (hồi phục) from a devastating (tàn phá) earthquake (động đất), tsunami (sóng thần) and nuclear disaster (thảm họa hạt nhân), restored (khôi phục) the country to a semblance of (sự trông giống cái gì; vẻ bề ngoài của cái gì) economic health, and curried favor with an unpredictable American president, Donald J. Trump.

Yet despite his long hold on power — it was his second stint as prime minister, having held the post from 2006 to 2007 — Mr. Abe fell short of his ultimate goal (mục tiêu tối thượng) of revising (sửa đổi) the pacifist Constitution installed by the United States after World War II. He was also unable to secure the return of contested islands (các hòn đảo đang bị tranh chấp) claimed by both Japan and Russia so that the two countries could sign a peace treaty (hiệp ước hòa bình) to officially end the war.

And in an often emotional news conference Friday evening, Mr. Abe expressed regret for a third unfulfilled ambition (tham vọng ko hoàn thành): securing the return of Japanese citizens kidnapped (bị bắt cóc) by North Korea decades ago.

Explaining his decision to step aside, Mr. Abe told reporters that he had suffered a relapse (tái phát) of the bowel disease that led him to resign after just a year during his first stint (sự hạn chế cung cấp; sự hạn chế cố gắng, sự không làm hết sức mình; phần việc) in office.

Chính sách kinh tế Abenomics chịu sức ép vì gian lận số liệu

từ 2004-2017, bộ lao động nhật bản chỉ khảo sát 1/3 các doanh nghiệp trong tổng số các tập đoàn lớn với trên 500 lao động (theo yêu cầu) cho dữ liệu về lương/thưởng cho công nhân, (bài tháng 1/2019)

bộ đã thừa nhận, khảo sát thiếu như vậy, đã ko tính đến 490 triệu yên lợi ích người lao động ko được chi trả cho 19,7 triệu người; sửa lỗi sai này, tính tổng ra là khoảng 79,5 tỷ yên...
-----

The labor ministry is required (được yêu cầu) to collect data (thu thập dữ liệu) from all companies with 500 or more employees for its Monthly Labor Survey. But from 2004 to 2017, it surveyed only about one-third of these large businesses in Tokyo. Because large companies typically pay more than smaller ones, the undercounting dragged down wage estimates  (ước tính tiền lương) across the country.

The ministry has acknowledged that the faulty survey data cost 19.7 million people about 53.7 billion yen ($490 million) in unpaid benefits. That, plus updates to the ministry's computer systems to correct the problem, will raise the cost of the foul-up to about 79.5 billion yen.

Wednesday, August 26, 2020

Cũng không hãi hùng lắm nhỉ

ở nhật bản, robot nhảy thay fan hâm mộ...
-----

Some of the robots wore Hawks caps and waved flags (vẫy cờ) supporting the team.

Fans on social media (mạng xã hội) had mixed reactions (cảm xúc lẫn lộn).

"I think this is like a dystopia," wrote one Twitter user.

Another called the performance "insanely beautiful (đẹp điên cuồng)."

Boosted by the supportive robots, the Hawks won 4-3 as they look to defend their 2019 NPB title.

The NPB season began three months late on June 19 due to the coronavirus pandemic (đại dịch) and currently no supporters (người hâm mộ) are allowed to attend games.

Tuesday, July 21, 2020

15 doanh nghiệp Nhật Bản chuyển nhà máy từ Trung Quốc sang Việt Nam

15 doanh nghiệp Nhật Bản chuyển nhà máy từ Trung Quốc sang Việt Nam

Tổ chức Xúc tiến Mậu dịch Nhật Bản (Jetro) vừa công bố sách 87 doanh nghiệp Nhật Bản được hỗ trợ chuyển hoạt động sản xuất ra khỏi Trung Quốc, trong đó 15 doanh nghiệp chuyển sang Việt Nam.

Trong số 15 doanh nghiệp chuyển sang Việt Nam, có 7 doanh nghiệp sản xuất vật tư y tế, có 5 doanh nghiệp lớn đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng cho các ngành sản xuất thiết bị điện tử và xe hơi.

Monday, July 20, 2020

Bình minh trên đỉnh Phú Sĩ

Kids, this is what Papa did in Japan: contemplating Sunrise on top of Mount Fuji :D


Friday, July 10, 2020

Về giường ngủ tiếp thôi

tập nặng sẽ giảm tuổi thọ, khoa học đã chứng minh :)

nghiên cứu dựa trên các diễn viên kịch kabuki của nhật bản,
-----
Maintaining a regular exercise schedule is usually among the first suggestions offered whenever anyone is looking to get in better shape and feel healthier. But, at what point does too much exercise become unhealthy? Perhaps it depends on how hard you push yourself. A surprising new study out of Japan concludes that daily strenuous activity might actually shorten, not prolong, one’s lifespan.

Researchers from the Tokyo Institute of Technology analyzed a group of Kabuki actors for this study. Kabuki is a classical Japanese performance art characterized by quick and constant movement. The study’s authors were shocked to see that Kabuki actors had shorter lifespans compared to people with more sedentary lifestyles.

So, while people who have jobs and occupations that require constant movement and activity may assume they’re keeping themselves healthy, that may not be the case after all.

Bài trước: Bớt căng

Thursday, June 25, 2020

Đừng "xuôi theo dòng nước"

đừng chỉ theo ý sếp, cần biết phản biện, bảo lưu quan điểm...
-----
sự khác biệt giữa 2 nhà máy điện hạt nhân Fukushima và Onagawa là chỉ một người mà thôi, Yanosuke Harai - phó chủ tịch Tohuku Electric (công ty xây dựng nhà máy onagawa), người đau đáu về trận sóng thần cách đây 1.000 năm làm chết rất nhiều người (ông biết điều này khi thăm một ngồi đền hồi còn nhỏ),

trong khi tepco (xây Fukushima) chỉ quan tâm đến hiệu quả nhất, ít chi phí nhất, quan tâm về an toàn duy nhất là động đất, ở Tohuku ông harai nhất quyết bảo vệ ý kiến cần xây dựng nhà máy sao cho chống chọi lại được sóng thần, mọi người đều cho là điên khùng, tốn tiền,

đến năm 2011, ông harai đã đúng...

ông Kiyoshi Korokawa - chủ tịch ủy ban điều tra thảm họa, nói rằng tai nạn ở nhà máy điện hạt nhân fukushima ko phải là thảm họa tự nhiên, mà là thảm họa nhân tạo hoàn toàn có thể, và đáng lẽ, được dự báo trước và tránh được.
-----
...35 miles away, the Onagawa nuclear power plant was to be built.

Similarly, it was built on a hard rock base next to the sea.

But the main difference between the two companies was a man named Yanosuke Harai.

He was Vice President of Tohuku Electric, he remembered a shrine (đền thần đạo) he visited as a child, dedicated to the people killed in a massive tsunami 1,000 years before.

So, because Harai was Vice President, he was able to insist that the site be moved inland to another site of solid rock 50 feet above sea level.

He also insisted a sea-wall be built 50 feet high, even though everyone insisted 30 feet was more than adequate.

And, because he knew that before a tsunami all the sea water recedes, he had emergency systems built to make sure there was always enough water for the cooling system.

Everyone thought it was a ridiculous concern, what a waste of money.

No one could understand his obsession with tsunami’s, any sane person would concentrate on earthquakes.

But, against all objections, Harai insisted and Onagawa was built to be tsunami-proof.



He blamed “the Japanese mind-set of obedience and reluctance to question authority.”

It’s good to register that.

Friday, June 5, 2020

Chỉ được cái nói đúng

thị trưởng osaka nói, để ngăn chặn lây lan của coronavirus, chỉ có đàn ông được đi chợ vì chị em đi... quá lâu :D
-----
The mayor of Osaka has come under fire (hứng chịu chỉ trích/"búa rìu dư luận") after saying women take longer than men while shopping as he tried to promote social distancing (giãn cách xã hội) to curb (kiềm chế) the spread (sự lây lan) of the coronavirus.

By Friday morning there were nearly 1,500 coronavirus cases in Osaka and the prefecture that surrounds it, making it the second hardest-hit after Tokyo.

Japan's government has declared (tuyên bố) a nationwide state of emergency (tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc) till at least May 6 in a bid to stop the spread of the coronavirus.

In Osaka, Mayor Ichiro Matsui has been appealing (kêu gọi) to people to take steps to reduce the risk of virus infections (trường hợp nhiễm bệnh), but his remarks (nhận xét) over gender shopping behaviour stirred controversy (gây tranh cãi).

Thursday, June 4, 2020

Cách ong mật bảo vệ tổ

đàn ong mật nhật bản chống lại cuộc tấn công của ong bắp cày bằng cách vây xung quanh và đốt cháy ong bắp cày ở nhiệt độ gần 47 độ c, trong một giờ...
-----
There is a war going on in nature – murderous (giết người; sát nhân; đầy sát khí; rất nghiêm khắc hoặc khó chịu) Asian hornets (ong bắp cày) are invading (tấn công, xâm lược) honeybee hives (tổ), and are decapitating (chém đầu, chặt đầu, xử trảm) the insects (côn trùng) and feeding the bodies to their young.

However, Japanese honeybees have developed a bizarre counter attack (cuộc phản công kỳ lạ) that cooks the predators to death.

More than 500 workers bees swarm around the hornets, trapping them in 'hot defensive bee balls'.


Monday, May 18, 2020

Trường học đóng cửa lâu quá

em mang bầu mất rồi, chuyện ở nhật bản...
-----
...Jikei Hospital in Kumamoto City, Kumamoto Prefecture, reports that it’s been seeing an increase in the number of junior high and high school students contacting its pregnancy consultation department. 

“With their schools closed because of the coronavirus, many students are staying at home,” says Jikei vice president Ken Hasuda. “For some of them, this presents opportunities for sexual activity, which in some cases is leading to unplanned pregnancies.”

At first, it seems like teens staying at home should be giving them fewer opportunities to have sex, since it’s pretty much unheard of for Japanese school kids to live under the same roof as their crush (người yêu thầm nhớ trộm) (which is one of many ways real-life Japan is different from anime). The scenario Hasuda seems to be describing, though, is one in which the kids, with no on-campus classes to attend or after-school extracurricular activities to take part in, are home all day while their parents are periodically out of the house in the morning or afternoon for work or errands. That creates windows for one teen to sneak over to another’s house, into their bed, and still have time to get back home before any parents notice they have a visitor or missing kid.

Bài trước: Buồn ghê

Tuesday, May 12, 2020

Cảnh sát Nhật làm thế nào để nghi can khai?

shared from fb Nguyễn Quốc Vương,
-----
Trong những lần đi dịch cho luật sư Nhật (luật sư chỉ định) bảo vệ cho nghi can người Việt bị tạm giữ, tạm giam, tôi rất tò mò muốn biết "cảnh sát Nhật làm thế nào để nghi can khai nhận tội mình đã gây ra".

Trái với tưởng tượng của tôi, đồn cảnh sát Nhật không có gì là uy nghiêm nghẹt thở cả. Ở Tokyo thì có cảnh sát cầm gậy gỗ đứng gác bên ngoài nhưng ở tỉnh, quận những nơi tôi đến thì không. Cửa mở như tòa thị chính, ai vào cũng được. Vào trong sảnh một tất cả các phòng thông nhau, ngay bên trái là phòng đồn trưởng, trước mặt là các ô cửa kính tiếp nhận đơn từ, giấy tờ đăng kí. Nhân viên ngồi đó có thể mặc đồ dân sự hoặc cảnh phục. Mỗi khi luật sư dẫn tôi vào, những cảnh sát ngồi gần cửa hoặc trực ban đều cúi đầu chào luật sư. Luật sư giới thiệu và chỉ cho họ xem huy hiệu trên ve áo. Họ cho vào luôn không kiểm tra giấy tờ gì của tôi cả. Lên tầng hai ra khỏi cầu thang sẽ là các phòng chức năng. Tôi tò mò liếc và đọc thì thấy ghi "Nơi đăng kí sử dụng súng", "ban hình sự"… À hóa ra ở Nhật cũng có một bộ phận thường là các hội phường săn được phép sử dụng súng khi có giấy phép đăng kí. Đến cuối hành lang là nơi tạm giữ, tạm giam. Làm thủ tục tại đây. Luật sư nếu vào lần đầu thì trình huy hiệu, lần thứ hai trở đi thì không cần vì người gác nhớ mặt luật sư (mà hầu như họ biết hết cả họ tên luật sư vì đã làm việc liên tục, nhiều lần trước đó).

Tất cả cảnh sát, nhân viên làm việc tại đây đều gọi luật sư là "sensei" (thầy/tiên sinh) hoặc theo công thúc "Tên+sensei" . Luật sư gọi nhân viên là "Keisatusan" (anh/ông cảnh sát) hoặc gọi theo chức vụ "Tên+chức vụ" (Trưởng phòng Tanaka/đồn trưởng Hitachi…) hoặc đơn giản gọi theo kiểu đời thường "Tên+san" (ít dùng). Phổ biến nhất là gọi "trống không" kiểu phiếm chỉ trong tiếng Nhật.

Đến đây, trực ban sẽ kiểm tra giấy tờ của tôi. Họ chỉ kiểm tra thẻ cư trú dành cho người nước ngoài và lật mặt sau xem có được phép lao động không (visa lưu học sinh cho phép tôi được lao động 28 tiếng/tuần trong phạm vi nghề nhất định. Các nghề không được làm là móc cống, phục vụ các dịch vụ nhạy cảm như trong sòng bạc, karaoke, mát xa, hầu rượu …).

Xem xong họ trả lại giấy tờ ngay.

Luật sư ghi giấy làm thủ tục gặp nghi can. Sau đó hai người (tôi và luật sư) sẽ vào phòng đợi. Một lát cảnh sát dẫn nghi can ra từ bên trong ra nói chuyện. Hai bên cách nhau một bức tường kính đục lỗ so le đảm bảo nghe thấy nhau, nhìn thấy nhau nhưng không thể đưa cho nhau vật gì. Buổi gặp là tự do, không có cảnh sát đứng trong phòng, không có đặt ghi âm, ghi hình. Riêng luật sư có thể ghi âm tùy thích. Tôi được phép mang điện thoại vào nhưng luật sư nhắc là không nên sử dụng.

Cuộc trò chuyện diễn ra thoải mái tùy theo sự nhiệt tình, cởi mở của nghi can. Luật sư hỏi tất cả những gì cần thiết và lắng nghe mọi thứ nghi can trình bày từ sức khỏe tới tình hình hỏi cung, lập luận kết tội của cảnh sát, các tình tiết phát sinh. Tôi vừa dịch vừa ghi chép khi thấy cần thiết. Trong lúc nghi can im lặng hay chưa ra, tôi và luật sư có thể trao đổi về một nội dung nào đó cần truyền đạt tới nghi can hoặc các nội dung khác.

Hầu hết khi mới bị bắt, các nghi can đều…không chịu khai. Toàn kêu là vô tội hoặc là khai nhỏ giọt vài vụ bé. Nhưng sau đó theo thời gian thì khai rất nhiều, hồ sơ dày cả gang. Tôi rất tò mò là làm thế nào mà cảnh sát Nhật giỏi thế khiến cho nghi can khai.

Họ có đánh đập, đe dọa hay có biện pháp nào đó gây sức ép để nghi can khai?

Hầu như các luật sư khi gặp nghi can đều hỏi về sức khỏe của nghi can, hỏi họ xem có ăn được, ngủ được không, sau đó hỏi có bị đe dọa, đánh đập, ngược đãi gì không và cuối cùng là hỏi có nguyện vọng, yêu cầu giúp đỡ gì không.

Trong tất cả các vụ tôi dịch trong hai năm (tôi không nhớ chính xác nhưng khá lớn) nghi can đều cho biết không bị ngược đãi, tra tấn.

Quá tò mò, có lần tôi can đảm mở miệng hỏi luật sư "liệu tôi có thể hỏi nghi can một câu có tính chất cá nhân không?". Luật sư đáp "tất nhiên là được". Tôi hỏi nghi can (một cậu trẻ ngoài 20 đã ăn cắp khoảng 20-30 vụ) : "Lúc đầu em không khai mà bây giờ khai và nhận hết. Cảnh sát Nhật đã làm gì để em khai?". Trong nhà giam mà cậu ta bật cười. Cậu ta kể cảnh sát chẳng làm gì hết. Hôm nào không muốn khai nói "Tôi không muốn nói" hay im lặng thì họ để cho ngồi một mình trong căn phòng đó suy nghĩ với lời dặn "khi nào muốn nói thì gọi". Ngày một, ngày hai, ngày ba…đều thế. Cứ suy nghĩ về việc đã làm và tương lai đi.

Và cậu ta thú nhận là "không ngủ được vì những gì mình làm cứ trở lại trong đầu như phim". Cuối cùng, khai ra cho…dễ ngủ. Và quả thật các nghi can đều "tâm sự" là khai xong nhẹ người ăn ngon, ngủ tốt.

Có một cậu sống ở Nhật ba năm nhưng không ăn được thức ăn Nhật nên toàn nấu món kiểu Việt Nam ăn hàng ngày. Khi ăn trộm bị bắt giữ, cậu ta không thể ăn được cơm nhà giam. Hỏi thì cậu ta bảo "cơm hộp kiểu Nhật nó quá ngọt em không ăn được". Vì không ăn, không ngủ được nên cậu ta bị choáng, ngất. Cảnh sát trại giam hoảng hồn, giữa đêm điệu luật sư và…tôi đến. Chính ông trưởng trại nói với tôi và luật sư lúc ở hành lang "Tội nghiệp. Bọn tôi cứ tưởng cậu ta bất mãn với chế độ giam nên tuyệt thực".

Ở Nhật bộ phận trại tạm giam, tạm giữ hình như thuộc Bộ tư pháp Nhật và chịu sự quản lý của bộ này chứ không thuộc bên Tổng cục cảnh sát. Đồng phục của họ thường là áo trắng hoặc xanh lơ. Họ rất sợ chuyện sức khỏe của nghi can có gì xấu. Vì thế có lần tôi nghe họ giải thích cho nghi can "Chúng tôi chỉ làm nhiệm vụ giữ các anh an toàn, không bỏ trốn để phục vụ điều tra. Có tội hay không là ở tòa án". Vì thế thái độ của họ rất vừa phải, đúng mực, lịch sự. Các bà mẹ đến thăm con ở đó tôi thấy họ gọi các bà mẹ ấy là "Okasan" (Mẹ). Họ hướng dẫn thăm nuôi rất lịch sự, cẩn thận và đúng luật.

Chẳng hạn theo gợi ý của tôi, một số nghi can có nhu cầu học tiếng Nhật và đọc sách tiếng Việt nên luật sư cùng tôi làm thủ tục cho gửi sách vào (bạn bè hoặc người yêu gửi). Các sách đó do viết bằng tiếng Việt nên sau khi nhân viên trại tam giam kiểm tra kĩ xem có kí hiệu gì không, có ghim sắt không thì đến lượt tôi đọc và xác nhận nó là sách không có gì nghi vấn, ám hiệu. Các ghim sắt được rút hết nếu muốn gửi vào, có lẽ là để đảm bảo an toàn. Sách gì cũng được hết kể cả kinh thánh…

Luật sư Nhật kể xưa kia ở Nhật cũng có tình trạng bức cung, nhục hình tràn lan nhưng sau đó nó bị hạn chế nghiêm ngặt. Ai vi phạm bị xử lý nặng theo luật và xã hội phán xét rất nghiêm khắc.

Điều này tôi hiểu vì có lần trên tivi tôi xem thấy có tin có cảnh sát mới ra trường ở Osaka khi hỏi cung một "kaishain" (nhân viên công ty) vì tình nghi anh ta nhặt được ví không trả lại người rơi đã dọa "Tôi sẽ gọi điện báo cho vợ anh, sếp anh, bố mẹ anh" đã bị anh nhân viên công ty này ghi âm. Đoạn ghi âm đó được chuyển cho báo. Dư luận nóng lên. Kết quả anh cảnh sát bị đuổi việc, sếp anh phải công khai họp báo xin lỗi vì hành vi trên là phạm luật và phạm vào đạo đức nghề.

Nói thế không phải là cảnh sát Nhật đều ngon lành. Chính các luật sư tôi dịch hỗ trợ đều bảo cảnh sát ở các tỉnh thì nhẹ nhàng chứ cảnh sát Tokyo và Osaka cực kì…hổ báo và nóng tính.

Và ở Nhật cũng có những án oan. Thậm chí có án oàn tàn khốc khi bị giam oan cả mấy chục năm.

Chính vì vậy mà giới luật sư ở Nhật có vai trò rất quan trọng. Cái cúi đầu hay bỏ mũ của cảnh sát khi chào luật sư ở trước của đồn có thể xem như là một biểu tượng.

Thursday, April 30, 2020

Buồn ghê

nhật bản cắt bỏ 100.000 bông hoa tulip để người dân ko tụ tập (sợ lây nhiễm virus corona)
-----
Japan cuts down 100,000 tulips to discourage (làm mất hết can đảm, làm chán nản, làm ngã lòng, làm nản lòng; can ngăn) people from gathering to admire them amid fears of spreading coronavirus

Typically, thousands of the bright flowers blanket fields in the city of Sakura, east of Tokyo, drawing tourists eager to glimpse (nhìn lướt qua, nhìn thoáng qua; thoáng thấy) them in full bloom (nở hoa, ra hoa; tuổi thanh xuân; thời kỳ rực rỡ, thời kỳ tươi đẹp nhất).

But as the country embraces social distancing measures (các biện pháp giãn cách xã hội) to wrestle (vật, đánh vật) the epidemic (bệnh dịch), officials decided to mow the beds so they would no longer be an attraction.

They also pulled the plug on (ngưng, ngừng) the annual tulip festival (lễ hội hoa tulip hằng năm) at the gardens of Sakura Furusato Hiroba.

Thursday, April 23, 2020

Chắc cũng hết hứng mua luôn á

nhân viên siêu thị dán yểm bùa ở kệ giấy vệ sinh để ngăn ăn cắp vặt...
-----

Panic buying has been rife amid the global spread of the coronavirus, with shoppers stockpiling goods like toilet paper, hand sanitizer (sát khuẩn tay) and canned food (thức ăn đóng hộp).

In Japan, those who couldn’t buy toilet paper have resorted to pilfering (chôm chỉa, ăn cắp vặt) supplies from public restrooms (phòng vệ sinh công cộng).

But one Japanese store has cursed its toilet rolls to prevent thefts.

Mink Itachibe, who works at a convenience store in Niigata prefecture, noticed people stealing between three to five rolls of toilet paper each day. She sketched an image that shows three eyes and several kanji characters and stuck it up in front of the toilet rolls.

Tuesday, March 24, 2020

Vì sao Mỹ kém xa Nhật Bản về toilet?

có thể là do "technology diffusion" (khuếch tán/truyền bá/phổ biến công nghệ), khoảng cách địa lý càng xa thì thiết bị/sáng chế mới càng khó được học theo và nhân rộng (dù thời hiện đại này, tốc độ lan truyền có nhanh hơn),

lý do chính là văn hóa, nhật bản rất chú trọng vệ sinh, mỹ không như vậy...
-----

...In the end, the biggest barrier (rào cản lớn nhất) to the toilet revolution (cuộc cách mạng) is probably (có lẽ) not distance but cultural mores (tục lệ/tập tục văn hóa). The Japanese, Strang says, highly prize bathing, hygiene (vệ sinh) and cleanliness (sạch sẽ). When I was in Tokyo and Sapporo, it was common to see Japanese people wearing masks (đeo khẩu trang) to prevent (ngăn chặn, ngăn cản) the spread of germs (lây lan vi trùng). When you go out to dinner there, you're often given a hot, moist towel (khăn ướt nóng) or wet wipe so your hands are clean before you eat. The streets and subways are spotless (không có đốm, không một vết nhơ; sạch sẽ, tinh tươm), and hand-sanitizing (sát khuẩn tay) dispensers (nhà bào chế, người pha chế thuốc theo đơn; lọ xịt) are everywhere. It felt much different from back home.

For the last five years, Strang says, Toto has been featuring its technological innovations at the Consumer Electronics Show, and they've made a splash. The company showcased products such as its glistening Neorest NX2 dual flush toilet. It's got the standard bidet, a dryer and a heated seat with temperature control. But it also has a "tornado flush system," a "bacteria-neutralizing ultraviolet light," a "titanium dioxide-fired toilet bowl," a remote control, a toilet seat that automatically opens and closes and an air deodorizer. It costs $17,300. Other Toto toilets and seats cost much less, but the lofty price of Japanese-style toilets are another reason that they might not be catching on.

Úp miệng vào áo lót phụ nữ

hat tip to Đỗ Ngọc Kiên,

Có lẽ là tin vui nhất trong ngày ở Nhật Bản.

Không cần tự lấy kéo cắt đôi và tự chế quai làm khẩu trang như khuyến nghị của một số người nữa. Công ty Atsumi Fashion Co. chuyên đồ underwear có trụ sở ở Toyama sẽ làm điều này cho bạn. Trước nhu cầu cấp bách của thị trường nội địa, công ty chuyển sang sản xuất khẩu trang từ áo lót phụ nữ. Hãy tự tin úp miệng mình vào, không còn sợ nước bọt bay xa.
-----

Atsumi Fashion Co., a sewing company based in Toyama Prefecture, is producing masks by repurposing women’s underwear. The company began utilizing the cloth lining from bras after an employee realized similar materials were being used in disposable masks.

“We hope we can contribute to society (đóng góp cho xã hội) as the mask shortage (thiếu hụt khẩu trang) continues,” said Hiroshi Hinata, the company’s sales manager (giám đốc bán hàng). “Even these masks can prevent the virus from spreading to others through coughing or sneezing.”

Employees are making masks after working hours at the company’s factory in Himi. They tried to devise new methods after the city called on local businesses to help provide masks for workers at City Hall, which only had 600 left.

Sunday, March 15, 2020

Không có khẩu trang, phải làm sao?

như một số anh chàng nhật bản, đeo 'quần lót nữ'...
-----
This is either ridiculously (lố bịch) smart or tragically (thảm họa) stupid.

With face masks (khẩu trang) that supposedly protect from coronavirus in short supply around the globe, some men in Japan are trying out another idea: Wearing women’s underwear over their faces instead.

Twitch streamer Cjaysan discovered that when, while visiting Japan, a couple of men walked up to him with newly purchased underwear covering their noses and mouths.

Though face masks have become a popular item in the wake of the fast-spreading virus, the World Health Organization (WHO) has said that it’s not necessary to wear one if you’re healthy (unless you’re taking care of somebody who might have the infection (nhiễm bệnh)) but to put one on if you are coughing (ho) or sneezing (hắt hơi).