Journey in Life: 09/29/16

Thursday, September 29, 2016

Văn hoá an toàn

shared from fb anh Luong Hoai Nam,
-----
Hút thuốc lá trên máy bay đã bị cấm từ lâu, nhưng luật Mỹ và EU vẫn quy định phải lắp gạt tàn trên cửa buồng vệ sinh, ngay dưới các biển cấm hút thuốc lá. Nếu gạt tàn thuốc lá bị mất, máy bay chỉ được phép bay thiếu gạt tàn thuốc lá 3 ngày, sau đó phải dừng bay, chờ khi nào có gạt tàn thuốc lá mới được bay lại.

Có vô duyên không? Đã cấm hút thuốc lá, đã có biển cấm hút thuốc lá, sao lại còn lắp gạt tàn thuốc lá?

Không vô duyên đâu!

Các nhà quản lý chuyên nghiệp biết rằng, ngay cả khi đã cấm hút thuốc lá trên máy bay, vẫn có một số người vi phạm (cố tình hay vô ý).

Cái gạt tàn thuốc lá là dành cho những người vi phạm đó để họ gạt tàn và vứt mẩu thuốc lá đang cháy dở.

Nếu không có cái gạt tàn, khả năng rất lớn là những người vi phạm sẽ gạt tàn, vứt mẩu thuốc lá đang cháy dở vào thùng rác (chủ yếu là đựng khăn giấy lau tay sau sử dụng) và có thể gây hoả hoạn trên máy bay.

Khi một người thấm nhuần văn hoá an toàn, người đó sẽ làm mọi thứ cần thiết để tăng sự an toàn và tránh những rủi ro mất an toàn. An toàn là mục tiêu chứ không phải chuyện "đúng-sai".

Thà có cái gạt tàn thuốc lá cho người vi phạm còn hơn là quy trách nhiệm cho người vi phạm khi hoả hoạn đã xảy ra. Mà khi hoả hoạn đã xảy ra trên máy bay, người vi phạm (và nhiều người khác) đã chắc gì còn sống để quy trách nhiệm? Cấm hút thuốc lá nhưng vẫn lắp gạt tàn là vì tư duy như thế.
...
Khi tham gia giao thông ở Việt Nam, bạn đừng quan trọng hoá chuyện ai đúng - ai sai, phương tiện nào đúng - phương phương tiện nào sai, mà hãy chọn phương tiện và cách đi an toàn nhất cho bạn. Tính mạng của bạn là quan trọng nhất.

Bạn nghĩ mà xem: dù ai đó đi đúng, mà bị người khác, bị phương tiện khác húc chết, thì cái "sự đúng" đó còn có ý nghĩa gì với người đó không?

Tôi không tranh luận nữa, chỉ muốn nói: "Your choice - Your life", thế thôi.

Người Đến Trước Cất Bước Cho Người Đến Sau

Nỗi ám ảnh xuyên Thái Bình Dương: “Phong cách Portland” được đóng chai và xuất khẩu

Photo courtesy LotsaSmiles Photography.

Nhật Bản suy ngẫm về ý nghĩa thực sự của Portland.

Lanette Fidrych biết rằng người dân ở Portland, Oregon, bị ám ảnh với hình ảnh tấm thảm được trải tại sân bay của thành phố. Giới hippy chộp mua ngay mọi thứ được trang trí với kiểu hoa văn có từ những năm 1980 này, từ miếng lót chuột máy tính cho đến đồ lót. Nhưng cô không ngờ rằng kiểu hoa văn trên thảm này cũng nổi tiếng không kém ở Nhật Bản. Khi xuống đến sân bay ở Tokyo và mang theo một chai nước có in hoa văn như vậy, cô đã được một nhóm người lạ nhận ra hoa văn đặc biệt của loại thảm đó giữ lại, hỏi có phải cô đến từ Portland. Nghe cô nói đúng vậy, họ liền kể ra một danh sách các nhà hàng ở Portland họ muốn đến nhất hay các loại bia ở Oregon mà họ thích nhất.

Ở Mỹ, Portland là từ ngắn gọn chỉ những trào lưu không kiểm soát. Ở Nhật Bản, nó chỉ đơn giản là xu hướng thời trang. Cô Fidrych là người sáng lập của Cycle Dog, một công ty chuyên bán phụ kiện cho chó nuôi như: vòng cổ, dây dắt và các vật trang trí khác làm từ phụ tùng xe đạp tái chế (dây đeo trang trí ở cổ đều có gắn kèm dụng cụ mở chai). Cô đang ở Tokyo để tham gia hội chợ "Portland Popup" năm thứ ba, nơi người dân Tokyo có thể mua hàng hóa từ Portland và tìm hiểu về cách sống ở đó. Bài phát biểu năm nay bao gồm "Các doanh nhân khởi nghiệp sáng tạo ở Portland" và "Tokyo có thể học được gì từ Portland". Yokohama và Osaka cũng tổ chức các sự kiện tương tự hằng năm. Những sản phẩm của Cycle Dog bán chạy ở những sự kiện như thế này, cô Fidrych nói.

Oshuushu, một trang blog nổi tiếng của Nhật, chỉ chuyên viết về các loại bia từ Oregon. Quán bar PDX mới mở cửa chưa đầy một năm tại quận Shibuya thời thượng của Tokyo (PDX là mã sân bay của Portland). Quán chỉ phục vụ bia của Oregon và có một hình vuông nhỏ với họa tiết của tấm thảm nổi tiếng được treo trên tường. Nhiều quán ăn ở Portland, thay vì mở rộng ở Mỹ, đã quyết định "nhảy qua" Thái Bình Dương để tới Nhật. Blue Star Donuts, nhà hàng chuyên phục vụ các món sang trọng với những cái tên như Blueberry Bourbon Basil và Cointreau Creme Brulee, sẽ sớm có bảy cửa hàng ở Nhật Bản so với sáu ở Mỹ.

Teruo Kurosaki, tác giả của một cuốn sách hướng dẫn viết bằng tiếng Nhật về Portland, "Portland đích thực: Lời mách nhỏ cho những người sáng tạo", cho biết Nhật Bản quan tâm tới Portland không chỉ vì các dụng cụ độc đáo tiện lợi của nó hay những món ăn sốt dẻo, mà còn vì "tầm nhìn tương lai" của thành phố này — một sự kết hợp của mỗi cá nhân, mỗi doanh nghiệp với môi trường xanh. Đối với những người chán nản nền kinh tế cũ và văn hóa thủ cựu của Nhật Bản, hình ảnh các bạn trẻ sáng tạo, biến những miếng săm cũ thành vòng đeo cổ cho cún cưng rồi sau đó tưng bừng khai trương một quán bia ở địa phương, có một nét quyến rũ tuyệt vời.

Các nhà lãnh đạo của Nhật Bản thậm chí cũng đã bắt tay vào hành động. Thị trưởng của một số thành phố nhỏ, nơi đối mặt với nguy cơ bị xóa sổ nếu không thể thuyết phục những người trẻ tuổi ở lại thay vì di chuyển đến Tokyo hoặc Osaka, đã được tham quan Portland để tìm kiếm các ý tưởng. Mitsuhiro Yamazaki, người làm việc trong cơ quan lập kế hoạch và phát triển của Portland, đã được mời đến để “rắc chút phép màu” của Portland lên mảnh đất Aridagawa, một thị trấn đang ngày càng thu hẹp của Nhật Bản, một phần bằng cách thiết kế lại một nhà trẻ ở nông thôn nhằm giữ chân những người phụ nữ trẻ. Nhưng ông vẫn chưa lựa chọn được họa tiết nào cho tấm thảm.

Minh Thu
The Economist

Món khoái khẩu của người Nhật Bản: cá ngừ vây xanh nuôi từ trứng

Photo courtesy Stewart Butterfield.

Nuôi trong trại là niềm hy vọng mong manh mới hé cho loài cá được người Nhật Bản rất ưa chuộng này.

Phòng thí nghiệm Thủy sản của Đại học Kindai có thể không phải là cái tên hay đối với một nhà hàng, nhưng các thực khách không hề bận lòng. Vào các ngày trong tuần, họ xếp hàng ở Ginza, khu mua sắm hào nhoáng xa hoa tại Tokyo, để nếm thử món cá. Các thực khách hài lòng với chất lượng của món sashimi, bao gồm các lát cá ngừ vây xanh mọng nước ngon ngọt, một trong những loài được đánh giá cao nhất trong tất cả loài cá. Nhưng cá ngừ tại nhà hàng này không giống cá ở những nơi khác ở một khía cạnh quan trọng: nó không được đánh bắt trong tự nhiên mà là được nuôi.

Người Nhật gọi cá ngừ vây xanh là "vua của các loài cá". Họ tiêu thụ khoảng 40.000 tấn cá này một năm — 80% tổng sản lượng đánh bắt trên toàn cầu. Nhu cầu cũng đang tăng lên nhanh chóng ở những nơi khác. Tuy nhiên, trữ lượng cá ngừ vây xanh Thái Bình Dương đã giảm tới 97% so với mức đỉnh điểm vào đầu những năm 1960, theo một báo cáo mới đây của Ủy ban Khoa học quốc tế, một nhóm các chuyên gia đến từ các nước khác nhau. (Nhật Bản tranh cãi về kết quả báo cáo của tổ chức này.) Theo Ủy ban này, ở một số nơi, lượng cá đánh bắt ở mức cao gấp ba lần mức bền vững.

Năm ngoái, Nhật Bản đã đồng ý cắt giảm một nửa sản lượng khai thác cá ngừ vây xanh non (cá quá nhỏ để sinh sản) ở phía bắc Thái Bình Dương, nhưng phản đối các biện pháp nghiêm ngặt hơn, bao gồm cả lệnh cấm hoàn toàn việc đánh bắt cá ngừ vây xanh được Mỹ và các nước khác ủng hộ. Chính phủ Nhật Bản không đảm bảo sẽ thực hiện những biện pháp theo như yêu cầu trừ khi trữ lượng cá giảm trong ba năm liên tiếp, một mức mà hầu hết các nhà bảo tồn cho là quá cao.

Nuôi trong trại có thể là một lối thoát cho tình cảnh bế tắc này. Nhưng cá ngừ vây xanh lại khó sinh sản trong điều kiện nuôi nhốt. Ở đại dương, nó có thể bơi lang thang hàng ngàn dặm và to lớn đến hơn 400kg. Loài cá này rất nhạy cảm với ánh sáng, nhiệt độ và tiếng ồn. Những cố gắng ban đầu đã thất bại, nhưng Đại học Kindai vẫn tiếp tục kiên trì nghiên cứu dù khoản trợ cấp từ chính phủ đã hết từ đầu những năm 1970. Năm 2002, lấy vốn từ việc bán các loài cá khác, đại học này đã thành công khi lần đầu tiên nuôi cá ngừ trưởng thành từ trứng, chứ không chỉ đơn giản là vỗ béo những con cá non bắt ngoài đại dương. Giờ đây, các đầu bếp ở Ginza có thể bắt cá ngừ với cần câu bằng điện trong bể nuôi của trường đại học như ý mình muốn.

Tuy nhiên, chỉ 1% cá ngừ vây xanh trong bể nuôi của trường đại học sống sót đến tuổi trưởng thành. "Chúng tôi hy vọng cải thiện điều này nhưng sẽ mất thời gian," Shukei Masuma, Giám đốc Viện Nghiên cứu Nuôi trồng thủy sản của Đại học Kindai dự đoán. Tệ hơn nữa, cá ngừ ngốn rất nhiều cá thu tự nhiên và mực. Các nhà khoa học đã thử cho chúng ăn đậu nành và một số thứ khác. Một công ty ở phía tây nam Nhật Bản cho biết trong tháng này họ đã thử cho cá ngừ ăn bột cá, nhưng cách này tốn kém và cá chậm phát triển. Sử dụng cá tự nhiên làm thức ăn cho cá ngừ vây xanh khiến việc nuôi cá không bền vững, ông Atsushi Ishii của Đại học Tohoku nói. Ông coi việc nuôi trồng thủy sản là một sự xao nhãng khỏi nhiệm vụ hóc búa là quản lý nghề cá đúng cách.

Cuộc tranh luận này đang dần tác động đến nhận thức của công chúng. Năm 2014, các phương tiện truyền thông liên tục đưa tin về quyết định của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế về việc đưa cá ngừ vây xanh vào "sách đỏ" các loài bị đe dọa tuyệt chủng. Xã luận trên các báo đã bắt đầu chỉ trích lập trường của chính phủ. Nhà hàng của đại học Kindai được yêu thích cũng cho thấy rằng người tiêu dùng đang dần nhận thức được vấn đề. Nhưng cuối cùng, ông Naotoshi Yamamoto của Đại học Nagasaki cho rằng, họ có thể chỉ cần ăn cá ít hơn là được.

Minh Thu
The Economist