Liên minh chính trị Tưởng Giới Thạch - Tống Mỹ Linh
Với nhóm nhân vật kiểu Tưởng Giới Thạch – Tống Mỹ Linh, Bill – Hillary Clinton, Franklin – Eleanor Roosevelt, Mao – Giang Thanh, hay thậm chí Kennedy – Jackie, nếu viết theo hướng “tình yêu còn ở lại”, rất dễ rơi vào thứ cảm xúc rẻ tiền.
Đây không phải kiểu tình yêu dân thường sau bão giông. Đây là liên minh quyền lực: hôn nhân, dòng họ, truyền thông, tôn giáo, ngoại giao, tính chính danh, biểu tượng quốc gia. Tình cảm cá nhân có thể có, nhưng nó không phải trục chính. Trục chính là: quyền lực được kiến tạo, duy trì, trình diễn và sau cùng tàn phai như thế nào.
Với Tưởng – Tống, cái hay không nằm ở cảnh “bà cụ ôm kỷ vật khóc chồng”, mà nằm ở chỗ:
Tống Mỹ Linh không chỉ là vợ của Tưởng Giới Thạch; bà là một phần của kiến trúc quyền lực Quốc dân đảng. Bà nối Tưởng với gia tộc họ Tống, với giới tài phiệt Thượng Hải, với Kitô giáo, với Mỹ, với truyền thông phương Tây, và với thứ hình ảnh “Trung Hoa văn minh, hiện đại, chống cộng” mà Tưởng rất cần để tồn tại sau khi mất đại lục.
Cái kết của họ là:
Khi quyền lực không còn kiểm soát được lịch sử, nó lui về trú ẩn trong nghi lễ, ký ức, di vật và huyền thoại tự thân.
_____
Cha của Tống Mỹ Linh là Charlie Soong, tên Hán là Tống Gia Thụ / Tống Diệu Như; tên khai sinh thường ghi là Hàn Giáo Chuẩn. Ông xuất thân từ Hải Nam, không phải quý tộc truyền thống, nhưng sang Mỹ từ trẻ, được đào tạo trong môi trường Methodist, rồi về Thượng Hải làm nhà truyền giáo, sau đó chuyển sang kinh doanh xuất bản và công nghiệp. Britannica gọi ông là người sáng lập nền tảng quyền lực của gia tộc họ Tống.
Ông giàu theo kiểu tư sản Thượng Hải mới nổi, không phải giàu điền chủ cổ truyền. Nền tiền đầu tiên của Charlie Soong đến từ in ấn, đặc biệt là in Kinh Thánh tiếng Trung và tài liệu tôn giáo; sau đó gia đình mở rộng sang các hoạt động như quản lý nhà máy bột mì, nhập khẩu thiết bị sản xuất, và các mối làm ăn khác. Nói gọn: ông biến mạng lưới truyền giáo – Mỹ – Thượng Hải thành tiền, rồi biến tiền thành quan hệ chính trị.
Giàu đến mức ông đủ tiền cho cả 6 người con du học Mỹ — các con học ở Wesleyan, Wellesley, Vanderbilt, Harvard; riêng việc đầu tư giáo dục kiểu này đầu thế kỷ 20 đã là tầng lớp cực giàu và cực Tây hóa ở Trung Quốc. Duke ghi rõ ông được biết đến là người in truyền đơn chính trị và tài trợ cho cách mạng, đồng thời cho cả 6 con học ở Mỹ.
Một chi tiết rất “thượng lưu”: sau khi Tống Mỹ Linh học xong ở Wellesley và trở về Trung Quốc, bà phụ trách đại tư dinh của gia đình ở Thượng Hải, trong đó có 12 người hầu. Sách tiểu sử cũng ghi giới thân sĩ Thượng Hải khi ấy còn sốc vì Charlie Soong “phí tiền” cho con gái đi học ở Mỹ — nghĩa là nhà họ Tống không chỉ giàu, mà còn đi trước chuẩn thượng lưu truyền thống một bước: dùng giáo dục Mỹ để tạo vốn xã hội và vốn chính trị.
Về chính trị, Charlie Soong không chỉ là doanh nhân. Ông là bạn và người ủng hộ Tôn Dật Tiên; PBS ghi ông từng đồng tài trợ cho cách mạng Quốc dân đảng cùng Tôn Dật Tiên, và năm 1906 được bổ nhiệm làm thủ quỹ của Đồng minh hội, phụ trách tài chính cho phong trào cách mạng. Đây là điểm rất quan trọng: tiền của nhà họ Tống không đứng ngoài quyền lực; nó đi thẳng vào quyền lực.
Vì thế, xuất thân của Tống Mỹ Linh phải nhìn thế này: bà không chỉ là “tiểu thư nhà giàu”, bà là sản phẩm của tư sản Thượng Hải, Tin Lành Mỹ, giáo dục nữ thượng lưu, tài chính cách mạng, và mạng lưới Quốc dân đảng. Gia đình này sau đó kết nối với ba trục quyền lực lớn: Tống Ái Linh lấy H. H. Kung, nhà tài chính và quan chức cao cấp; Tống Khánh Linh lấy Tôn Dật Tiên; Tống Mỹ Linh lấy Tưởng Giới Thạch. Duke nhắc lại chính câu nói nổi tiếng về ba chị em họ Tống: một người yêu tiền, một người yêu quyền lực, một người yêu Trung Quốc.
Tống Mỹ Linh bước vào hôn nhân với Tưởng Giới Thạch không phải từ vị trí yếu mềm của một phụ nữ cần được che chở, mà từ vị trí người thừa kế một gia tộc đã có tiền, giáo dục Mỹ, mạng lưới tôn giáo, báo chí, tài chính và tính chính danh cách mạng.
Với Tưởng, cưới bà là cưới vào một cấu trúc quyền lực. Với bà, cưới Tưởng là bước thẳng vào trung tâm nhà nước Quốc dân đảng.
Tags: china



Post a Comment