video
Thư viện
Tài trợ
Apophenia là con dao hai lưỡi
01 Oct, 2026
Apophenia là khuynh hướng rất riêng của con người: nhìn thấy những mô thức hoặc mối liên hệ có ý nghĩa trong những dữ liệu, sự kiện hay vật thể ngẫu nhiên, không liên quan đến nhau.
Con người là những cỗ máy kể chuyện. Và một trong những việc ta làm là biến các sự kiện tình cờ xảy ra cùng lúc thành một điều gì đó lớn hơn sự trùng hợp.
Khi ta nhìn thấy gương mặt hay hình thù trong mây, apophenia làm ta mất thời gian dưới dạng pareidolia. Thực ra chẳng có con gấu bông nào trong đám mây ấy, cũng chẳng có khuôn mặt nào trong miếng sandwich phô mai nướng.
Mặt khác, khả năng nhận ra mô thức lại là điều thiết yếu khi ta cố hiểu một hệ thống. Các hệ thống chẳng qua là những “âm mưu” không ai điều phối: các cá nhân theo đuổi lợi ích của mình để phản ứng với một nền văn hóa, mà nền văn hóa ấy lại được định hình bởi chính các cá nhân đang theo đuổi lợi ích của họ.
Kỹ năng đáng rèn luyện là sự sáng suốt để phân biệt hai điều ấy. Khi cần, đó là những câu chuyện hữu ích. Khi chẳng có gì thật sự diễn ra, đó chỉ là nhiễu không tương quan.
shared via Seth's blog,
Tags: skill
Post a Comment