Khác nhau giữa CNTB Mỹ và CNTB châu Âu

CNTB châu Âu và CNTB Mỹ vốn khác nhau. Ở Mỹ, bạo lực trong những va chạm giữa con người diễn ra trên bề mặt, công khai, giữa thanh thiên bạch nhật. Ở châu Âu, bạo lực được hình thức hóa, kết tinh cùng những phân tầng giai cấp đã được nhiều thế kỷ phong thánh; nó bị nội tâm hóa, ăn sâu vào cấu trúc xã hội, hay nói nôm na là đã “nướng chín” vào bên trong hệ thống.

CNTB Mỹ được xây dựng trên sự táo bạo, khả năng xoay xở, tinh thần hào phóng và cả sự phung phí. CNTB châu Âu được xây dựng trên một đam mê quyền lực duy nhất: tính hà tiện. Những khuôn mẫu ấy đến nay vẫn còn tồn tại, và chúng giải thích vì sao nước Mỹ đã thành công trong việc tạo ra một khu vực kinh tế rộng lớn, mới mẻ, thích ứng với những nhu cầu ngày càng trở nên rõ ràng khi nhân loại tiến gần hơn tới thế kỷ 21: khu vực của các đại học, viện nghiên cứu, phòng thí nghiệm, nơi hàng tỷ USD được rót vào.

Tây Âu, nơi giáo dục từ lâu vẫn là lãnh địa của tầng lớp tinh hoa hẹp, không tạo ra được điều gì tương tự. Sự phóng tay của tư bản tư nhân ở Mỹ khiến những bước khởi đầu trở nên khả thi; sang giai đoạn tiếp theo, tiền thuế của nhà nước cùng nhập cuộc. Còn ở châu Âu, sự hà tiện trong việc sử dụng vốn đã thực chất ngăn cản việc đặt nền móng cho khu vực mới này; và rất khó tin rằng ngân sách chính quyền có thể vượt qua được khoảng cách ngày càng rộng ấy.

shared via mr,