Journey in Life: 08/20/15

Thursday, August 20, 2015

"A dark crime" nghĩa là gì?

Photo courtesy Kemm Ell Zee.

'A dark crime' có từ dark là ghê tởm, nham hiểm và từ crime là tội phạm, tội ác; vì thế cụm từ này nghĩa là một tội ác ghê tởm.

Ví dụ
Sex trade survivor sheds light on dark crime.

It is part dark crime drama with equal part intelligent detective (trinh thám) story.

The yet-untitled film is a dark crime drama set in the northern hinterland (vùng sâu vùng xa).

The clerk in the store recommended Fargo, a perversely (sai lầm bất công, oan, ngược lời chứng) dark crime story that had played to generally enthusiastic reviews.

Phạm Hạnh

Không nhất thiết phải sờ vào điện 220 volt mới biết điện giật chết người

shared from Hoang Tung, hat tip to đức nguyễn.
-----
Một trong những bài viết hay nhất về start-up.

Vừa có thực tiễn vừa có học thuật. Có trải nghiệm và có đúc kết. Rất đồng cảm về một số ý kết luận trong bài viết này.

Tác giả bài viết là anh Hoàng Tùng - chủ thương hiệu Pizza Home. Thanks Hoàng Tùng.

Bài viết có tựa đề: Không nhất thiết phải sờ vào điện 220 volt để biết rằng điện giật có hại
-----
Tôi là người thích kinh doanh và trải qua nhiều thất bại trong kinh doanh. Người ta thường nói: “Thất bại là mẹ của thành công”. Câu nói này không sai nhưng cũng không đúng. Bởi tôi đã chứng kiến rất nhiều người khởi nghiệp sau khi vấp ngã đã không thể gượng nổi dậy để đi tiếp.

Mỗi lần thất bại trong việc kinh doanh riêng, chúng ta sẽ mất đi rất nhiều nguồn lực.

- Về thời gian: chúng ta cống hiến rất nhiều thời gian cho doanh nghiệp của mình nhưng không có kết quả. Và bạn biết rồi đó, thời gian là thứ cực kỳ quý giá bởi khi càng nhiều tuổi, nhiệt huyết khởi nghiệp của cá nhân thường có xu hướng giảm dần.

- Về tiền bạc: không thất bại nào trong kinh doanh riêng không gắn liền với mất mát về tài chính. Ít nhất, bạn đã mất tiền đầu tư cơ sở vật chất cho doanh nghiệp và để rồi đến lúc thất bại, bạn sẽ rất may mắn nếu tình trạng tài chính của bạn là con số 0. Trên thực tế, rất nhiều bạn bè của tôi sau khi thất bại đã phải bắt đầu với con số âm, tôi cũng không phải ngoại lệ. Và trong thời buổi kinh tế hiện nay, đồng tiền kiếm được là vô cùng quý giá.

- Về tâm lý: đây là mất mát vô hình nhưng lớn nhất. Khi khởi nghiệp, chúng ta đầy khát khao, đam mê, hoài bão để rồi khi đối diện với thất bại, chúng ta sẽ phải đối diên với hàng loạt câu hỏi: “Tôi thật kém cỏi”, “Tôi thật vô dụng” v.v... và chưa kể là những ánh mắt của bạn bè, người thân luôn xoáy vào bạn. Những câu nói dè bỉu: “Tao đã bảo rồi mà...” sẽ luôn khiến bạn cảm thấy dằn vặt. Chính rào cản về mặt tâm lý mới là điều kinh khủng nhất, là yếu tố tôi chứng kiến nhiều bạn bè của mình sau khi vấp ngã đã không thể một lần nữa phá rào để khởi nghiệp lại.

Trong khi rất nhiều sách vở đề cao sự thất bại thì hãy cẩn thận, tốt hơn hết là tránh được thất bại mà vẫn gặt hái được thành công, đó mới là điều tốt nhất. Nếu bạn yêu thích thất bại, tốt hơn cả là bạn nên có nhiều tiền, nhiều thời gian và có thần kinh thép.

Sở dĩ tôi nói vậy vì mỗi lần khởi nghiệp thất bại, tôi thường phải mất từ 1 đến 2 năm mới có thể hồi phục lại được và tiếp tục khởi nghiệp trở lại. Sau này, khi nhìn lại, tôi mới thấy rằng có nhiều thất bại của mình diễn ra một cách rất ngu xuẩn. Thực tế, những thất bại này hoàn toàn có thể tránh được.

Trải nghiệm thất bại sau đó thành công là điều tốt. Nhưng tốt hơn cả là quan sát, học hỏi để tránh khỏi thất bại cần thiết. Chúng ta không nhất thiết phải sờ vào điện 220 volt để biết rằng điện giật có hại. Những thất bại cũng vậy, có nhiều thất bại trong lĩnh vực khởi nghiệp được lập đi lập lại và nếu quan sát một cách kỹ càng, học hỏi một cách chân thành, chúng ta sẽ tránh được thất bại và điều này sẽ giúp chúng ta tiết kiệm được những nguồn lực khổng lồ về mặt thời gian cũng như tiền bạc.
Tôi đã rất nhiều lần thất bại nhưng tôi xin kể với bạn 3 câu chuyện tôi đã thất bại khi khởi nghiệp, và những thất bại đó đã cho tôi những bài học gì. Mong các bạn tránh được những thất bại mà tôi đã vấp phải.

Khởi nghiệp 1
Tôi vốn học Đại học Ngoại ngữ (nay là Đại học Hà Nội). Từ thời sinh viên, tôi và các bạn bè cũng lớp đã có những hợp đồng dịch. Mức giá tiền khi đó là 50.000 đ/trang. Điều đáng nói: Định nghĩa của 1 trang giấy ở đây có mức độ co giãn rất lớn khi mà các công ty dịch đưa cho chúng tôi những tờ giấy A4 nhưng căn lề ra sát dòng, font chữ không bao giờ là 12 mà chỉ là 10, đặc biệt, không bao giờ xuống dòng.

Sau khi ra trường, dù đã có công việc chính thức nhưng ngoài giờ, tôi vẫn nhận dịch, những hợp đồng dịch tốt hơn: nghĩa là ít chữ hơn và tiền nhiều hơn. Đôi khi, một mình không đủ thời gian dịch, chúng tôi chia sẻ lại cho bạn bè và cùng nhau dịch.

Đến một thời điểm, tôi ngồi cùng hai người bạn và nói: “Chúng ta nên thành lập một công ty về dịch thuật. Quay lại trường tìm những bạn sinh viên tốt. Chia sẻ những bản dịch cho mọi người. Sinh viên sẽ được chúng ta đối xử tốt hơn. Chúng ta cũng sẽ thả sức nhận nhiều hợp đồng dịch lớn và kiếm nhiều tiền hơn”.

Và thế là chúng tôi bắt tay vào thành lập một Trung tâm Dịch thuật, hì hụi thiết kế logo, làm web, in card v.v... với những viễn cảnh tươi sáng.

Trung tâm lay lắt được vài tháng thì dừng hoạt động.

Nguyên nhân: Chẳng ai trong số chúng tôi quyết định nghỉ việc để về làm toàn thời gian cho công việc kinh doanh của mình cả. Bởi công việc hiện tại của ba đứa đều ổn định, thu nhập tốt và khi bắt tay vào thực hiện dự án dịch thuật, không ai có đủ thời gian để chạy hai công việc cùng một lúc.

Bài học: Sau này, tôi gặp gỡ nhiều bạn bè, chứng kiến nhiều start up và cũng được bạn bè rủ tham gia vào những start up khác nhau. Câu hỏi đầu tiên tôi luôn đặt ra là: “Ai sẽ quyết định làm toàn thời gian, sống chết cho dự án này”.

Nếu mọi người đều chỉ tham gia với tư cách bán thời gian, tôi sẽ dừng việc hợp tác ngay lập tức, cho dù là đội hình đó có kinh nghiệm đến mấy, có bằng cấp cao đến mấy. Bởi khi khởi nghiệp, công việc tư duy rất nhiều nhưng công việc chân tay còn nhiều hơn gấp bội. Bạn cần phải có người xắn tay vào làm việc cật lực, toàn tâm, toàn ý, may ra thành công mới mỉm cười với bạn.

Khởi nghiệp 2
Một người bạn tôi rất nể trọng trong lĩnh vực công nghệ rủ tôi khởi nghiệp. Đó là thời điểm năm 2008 khi làn sóng thương mại điện tử còn khá mới mẻ. Lĩnh vực gì: “ERP: phần mềm quản trị doanh nghiệp”, người bạn tôi nói “Đây là lĩnh vực của tương lai. Doanh nghiệp sẽ quản trị toàn bộ nhân sự, kế toán v.v... trên nền tảng ERP”.

Khi đó, tôi đã đọc quá nhiều sách về Bill Gates, Steve Jobs, Micheal Dell và bị ám ảnh bởi những thương vụ khởi nghiệp tỷ đô ở thung lũng Silicon hoa lệ và nhanh chóng bị người bạn thuyết phục với lời khẳng định của người bạn: “Phần mềm này ở nước ngoài có giá lên đến hàng chục ngàn đô. Tao có thể làm được chỉ với vài chục triệu”.

Giấc mơ làm giàu bùng cháy để rồi tắt ngấm sau... chưa đầy 1 năm.

Nguyên nhân: Người bạn tôi vật lộn mãi nhưng không thể nào làm ra được sản phẩm demo. Trong khi đó, chi phí nuôi nhân viên kỹ thuật, nhân viên bán hàng, tiền thuê nhà v.v... hàng tháng rất lớn. Cuối cùng, khi sản phẩm ra đời, chúng tôi đi chào hàng thì chẳng doanh nghiệp nào mua. Thú thực là ai dám trao toàn bộ hệ thống dữ liệu doanh nghiệp cho hai thằng nhóc với một công ty hoàn toàn không có thương hiệu trên thị trường.

Bài học: Sau này, khi tham gia tư vấn hoặc tham gia trực tiếp vào một số doanh nghiệp ở thời điểm khởi nghiệp, câu hỏi tôi luôn đặt ra là: “Bao nhiêu lâu thì sản phẩm phải ra đời”, “Ngân sách nuôi công ty đến lúc sản phẩm ra đời là bao nhiêu tiền”, và “Bao nhiêu tiền sẽ được chi ra để làm thương hiệu nhằm thuyết phục khách hàng mua sản phẩm”.

Nếu ba câu hỏi trên chưa được trả lời thấu đáo, tôi sẽ chờ đợi đến thời điểm chín muồi hơn để bắt đầu.

Khởi nghiệp 3
Sau khi ra trường, tôi làm việc trong lĩnh vực du lịch. Nhận thấy thị trường nhà hàng chuyên dành cho khách du lịch có tiềm năng, tôi cùng hai người anh cùng nghề nữa quyết định gọi vốn mở nhà hàng du lịch. Bởi vì ba anh em đều ít vốn nên chúng tôi quyết định gọi thêm vốn từ những anh em bạn bè khác cũng làm trong lĩnh vực du lịch.

Một phần lo sợ mơ hồ rằng sau này công ty lớn mạnh, những cổ đông lớn hơn sẽ chiếm đoạt tâm huyết do mình gây dựng nên chúng tôi quyết định những cổ đông góp vốn không được góp quá 20% cổ phần. Rất nhiều người tham gia góp vốn và dự án nhà hàng được hình thành với danh sách cổ đông ban đầu lên tới gần chục người.

Sau hơn 1 năm nhà hàng hoạt động, tôi cùng với một cổ đông sáng lập khác rút vốn khỏi dự án.

Nguyên nhân: Nguyên nhân không hẳn đến từ việc kinh doanh. Thực tế công việc kinh doanh khá suôn sẻ và nhà hàng đã có độ phủ rộng tới toàn bộ các công ty du lịch tại Hà Nội với lượng khách khá ổn định. Tuy nhiên, sự tan rã đến tự nội bộ cổ đông. Nhiều người không phải là điều tệ hại. Điều tệ hại là khi bạn có nhiều người tham gia góp vốn, bạn cần phải có luật chơi thật sòng phẳng và rõ ràng ngay từ ban đầu. Nếu không, sự va chạm của những cái tôi lớn và tư duy “tôi là cổ đông, tôi là chủ” sẽ khiến doanh nghiệp mất quá nhiều thời gian giải quyết những vấn đề nội bộ rồi không thể vươn mình lên một tầm vóc lớn được.

Bài học: Vậy có nghĩa là bạn nên khởi nghiệp một mình? Không! Những câu chuyện kinh doanh đã đề cao quá nhiều đến vấn đề cá nhân. Một mình Steve Jobs không thể khởi nghiệp thành công nếu thiếu thiên tài kỹ thuật của Steve Wozniak và tư duy marketing ban đầu của Mike Markkula. Một mình Bill Gates đã không thể thành công nếu thiếu sự đóng góp của Pall Allan trong những ngày đầu lập nghiệp.
These are iPad sketches for a blogpost on the topic of user vs. customers, following a discussion with Steve Blank and Ann Miura-Ko in Palo Alto. Photo courtesy Alexander Osterwalder.

Khi khởi nghiệp, chúng ta cần có một ê kip làm việc. Điều đáng nói, ekip làm việc của những công ty khởi nghiệp thường là bạn bè. Bạn bè thường có một điểm chung nào đó. Có quá nhiều điểm chung chỉ tốt khi chúng ta nói chuyện cafe, còn thực ra không tốt cho doanh nghiệp khi khởi sự. Bởi ê kip làm việc cần những con người với kỹ năng khác biệt. Lý tưởng là một bộ ba với kỹ năng Sản phẩm - Marketing - Vận hành. Đó là ba chân kiềng vững để doanh nghiệp có thể vượt qua những sóng gió ban đầu và tìm kiếm cơ hội trong tương lai.

Tuy nhiên, bài học lớn hơn cả khi tham gia vào các dự án khởi nghiệp, đó là sau này khi bắt đầu những dự án khác, những cổ đông cũ vẫn sẵn sàng tiếp tục góp vốn cùng với tôi. Bởi trong quá trình làm việc, tôi đặt nguyên tắc MINH BẠCH TÀI CHÍNH lên hàng đầu. Bạn có thể thất bại do thiếu kỹ năng, thiếu may mắn hay thiếu cả hai, cổ đông có thể chê trách bạn nhưng bạn sẽ vẫn có cơ hội làm lại bởi con đường kinh doanh còn dài với những người đam mê khởi nghiệp. Nhưng nếu bạn nhập nhèm về tài chính, cơ hội làm lại đối với bạn là rất nhỏ. Bởi không ai muốn tham gia doanh nghiệp với một người không minh bạch tài chính.


Bài trước: Gửi các bạn startup

Câu chuyện về sự trả ơn cảm động

shared from Truong Anh Ngoc.
-----

Liz Woodward, một cô gái phục vụ bàn ở New Jersey, Mỹ, không thể tin được rằng, hành động tốt của mình sau đó lại có thể được đền đáp theo một cách xúc động đến thế.

Chứng kiến hai cảnh sát chữa cháy Tim Young và Paul Hullings qua quán của cô ăn sáng với vẻ mệt mỏi sau nhiều giờ cùng các đồng đội dập một đám cháy, trong một mẩu giấy đưa cho Tim và Paul thay vì hóa đơn tính tiền, Liz đã viết rằng, cô xúc động trước hành động dũng cảm của họ và quyết định mời họ bữa sáng đó.

Rất cảm động, Tim đã lên Facebook kể lại câu chuyện này và mời bạn bè của anh tới quán của cô để ủng hộ. Đề nghị giúp đỡ Liz cuối cùng đã trở thành một chiến dịch tài chính để hỗ trợ cho bố cô, người đã bất động suốt 5 năm qua. Liz đã đăng kí một trang web gây quỹ để quyên tiền mua cho bố cô một chiếc xe lăn. Lời đề nghị của Tim về việc quyên góp này ngay lập tức đã được rất nhiều người ủng hộ. Chỉ trong vòng vài ngày, số tiền quyên được đã lên tới 70 nghìn USD.

Liz nói: "Tất cả những gì tôi đã làm là mời họ một bữa ăn sáng. Tôi không chờ đợi hơn một nụ cười. Điều này cho thấy, sự chân thành và thậm chí một hành động nhỏ cũng có thể làm thay đổi một cuộc đời".

Ta chân thành và làm những hành động tốt đẹp với ai đó không phải là để được một điều gì đó. Ngay cả khi ta không nhận được điều gì cả, thậm chí một lời cảm ơn, ta cũng không cần phải thất vọng.

Ta làm điều ấy để lòng ta thanh thản, để ta thấy mình là một người tốt, hướng thiện và mong điều tốt cho mọi người là đủ.

Hãy tin, cái tốt và thiện luôn quanh ta.

Bài nói chuyện thú vị của một elite banker người Úc

shared from fb Nguyễn Tuấn.
-----
Big Picture – bức tranh lớn

Hôm qua, tôi đi nghe Tiến sĩ John Schubert nói chuyện tại Viện Garvan trong chương trình seminar hàng tuần dành cho các nhân vật quan trọng trong khoa học và xã hội. Bài nói chuyện có tựa đề "The Chinese Curse", tức dùng câu thành ngữ "May you live in interesting time". Bài nói chuyện ấn tượng, thật hay, và gợi cho chúng ta nhiều suy tư về những vấn đề vĩ mô toàn cầu. Ông Schubert cho rằng chúng ta đang sống trong một giai đoạn lịch sử hết sức thú vị, vì những diễn biến quan trọng có tầm ảnh hưởng toàn cầu đang diễn ra trước mắt chúng ta.

Ông Schubert là một trong những nhân vật hạng elite của Úc, người mà giới báo chí hay gọi là “coporate raider”, một tướng lãnh xông pha thương trường. Ông tốt nghiệp kĩ sư chuyên ngành hoá, hạng danh dự từ ĐH Melbourne, và sau đó bảo vệ luận án tiến sĩ cũng tại Melbourne. Ra trường, năm 1969, ông đi làm cho tập đoàn dầu hoả Esso như là một kĩ sư, và qua đó ông có cơ hội đi nhiều nơi trong các dự án khai thác dầu hoả. Năm 1988 ông được bổ nhiệm làm Chủ tịch và Giám đốc điều hành của Esso. Năm 1991, ông được bổ nhiệm vào hội đồng quản trị của ngân hàng Commonwealth của Úc (ngân hàng lớn nhất của Úc và có chi nhánh ở Việt Nam), và đến 2004 ông trở thành Chủ tịch hội đồng quản trị của ngân hàng này. Ông giữ chức này cho đến ngày nghỉ hưu vào năm 2010. Bây giờ thì ông là Chủ tịch Hội đồng quản trị của Viện Garvan. Ngoài những chức vụ đó, ông còn là Chủ tịch Quĩ Great Barrier Reef Foundation, và giám đốc của Tập đoàn BHP Billiton Limited và BHP Billiton Plc. Nói tóm lại, ông là một doanh nhân thành đạt, một người giữ những trọng trách tầm quốc gia và quốc tế.

Cũng như những người cao tuổi và nổi tiếng, ông nói chuyện không có slides. Ông bắt đầu bài nói chuyện bằng những câu chuyện cá nhân hết sức thú vị. Ông kể rằng thời còn làm cho tập đoàn Esso, ông và các yếu nhân của tập đoàn được mời sang làm việc bên Saudi Arabia, cả đoàn bay bằng …. phi cơ riêng đến thẳng thủ đô của vương quốc dầu hoả nổi tiếng này. Ông và đoàn gồm 5 người được mời đến ở trong dinh thự của Bộ trưởng bộ dầu hoả của Saudi Arabia. Ông tả dinh thự của ông bộ trưởng như là một khách sạn lớn. Trong đoàn, ông là người có chức vụ thấp nhất, nên được cho ở một cái phòng loại xoàng nhất. Nhưng khi ông vào cái phòng, đúng ra là suite, ông mới phát hiện nó như là một suite dành cho tổng thống ở khách sạn 7 sao. Ông say mê khám phá từng ngóc ngách của căn phòng. Thấy cái đĩa trái cây, ông thử một vài trái cây ngon quá, ông đưa tay cầm đĩa trái cây lên định làm hết, nhưng nó quá nặng, ông phải gồng mình dùng hai tay để nâng nó lên. Ông nhìn bề ngoài và nghĩ là chắc nó được mạ vàng cho oách, nhưng gõ gõ một hồi ông mới tá hoá biết đó là vàng ròng! Nhìn quanh ông thấy dao nĩa được chạm trỗ bằng hoa văn rất tinh vi, cầm lên cũng thấy nặng chịch, và tất cả đều là vàng ròng. Ông nói đùa rằng ông định lấy 1 cái về làm kỉ niệm, nhưng chợt nhớ ra là ở đây tội ăn trộm là chặt tay, nên ông bỏ qua ý định lấy làm quà! Khán phòng cười ngặt nghẽo. Ông kết thúc câu chuyện bằng một bài học về sự chênh lệch quá lớn giữa giới hoàng gia Saudi Arabia và người dân, và nghĩ rằng đó không phải là mô hình phát triển ổn định.

Một câu chuyện khác ông kể cũng rất liên quan đến chuyện quyền thế. Ông kể rằng trong một chuyến công tác (lúc đó ông đã làm lớn trong ngân hàng Commonwealth) bên Do Thái, ông làm việc với toàn những sĩ quan cao cấp trong Bộ Quốc phòng và thủ tướng Benjamin Netanyahu, nhưng ngược lại với Saudi Arabia, các sĩ quan và thủ tướng ở đây có cuộc sống bình thường, không giàu sụ như bên xứ Ả Rập. Trong chuyến xa ra phi trường để bay đi Đức, ông được bố trí đi xe của quân đội, có 1 cảnh vệ đi theo và một sĩ quan cao cấp (hàng đại tá); đi một lúc thì xa lộ bị kẹt xe. Nhìn qua tình hình, ông biết rằng sẽ không cách gì đến phi trường kịp chuyến bay, nên ông nhờ ông đại tá sắp xếp cho ông bay chuyến ngày mai. Nhưng ông đại tá thản nhiên nói: yên tâm, anh sẽ bay chuyến này. Ông không thể nào hiểu nổi, và nghĩ ông đại tá này nói gì trên mây, vì làm sao có thể thoát ra khỏi cái xa lộ này. Ông đại tá khều viên cảnh vệ và nói gì đó, rồi viên cảnh vệ nói chuyện thì thầm với ai đó qua máy bộ đàm. Sau vài phút, anh cảnh vệ quay lại tươi cười báo cáo là: “xong rồi, ông sẽ bay chuyến này”. Hoá ra, Bộ Quốc phòng báo cho sân bay biết là chưa thể cất cánh được vì sự cố an ninh, phải chờ lệnh clearance mới bay được. Hai giờ sau, xe ông đến phi trường, có người dẫn ông qua khỏi tất cả những cổng an ninh (chẳng có xét gì cả, một điều mà ông nằm mơ cũng không thấy ở đất nước này), còn hành lí thì có người khác lo! Khi lên máy bay, ông nghe phi công trưởng báo cáo với hành khách là an ninh đã được cleared và bắt đầu bay. Ông kết luận rằng trong thế giới văn minh ở phương Tây, chưa nơi nào mà quyền lực của quân sự mạnh như ở Do Thái.

Ông kể chuyện bổ nhiệm trong giới thượng tầng xã hội hết sức hấp dẫn, và dĩ nhiên là rất khác với giới khoa học và đại học. Ông kể rằng lúc ông làm chủ tịch tập đoàn Esso, ông rất yêu công việc của mình, thì một hôm ông nhận được một cú điện thoại. Người bên kia đầu dây là Paul Keating, lúc đó là nhân vật số 2 trong Chính phủ của Bob Hawke, và trong vai trò treasurer (giống như Bộ trưởng Kế hoạch bên VN). Paul Keating đi thẳng vào vấn đề: ông muốn ông Schubert sang làm việc cho ngân hàng Commonwealth. Ông Schubert tá hoả, nói rằng ông không thể làm thế được, vì ông đang làm cho Esso, và ông chẳng có kinh nghiệm gì về ngân hàng. Nhưng ông Keating thản nhiên nói đó là ý muốn của ông, còn chuyện Esso thì ông Keating sẽ điện thoại cho hội đồng quản trị và nói cho họ biết. Đơn giản thế đó. Cần nói thêm rằng lúc đó ông Keating muốn làm một cuộc "cách mạng" trong kinh tế, và ngân hàng Commonwealth là tầm nhắm số 1 của ông. Keating muốn biến Commonwealth từ một ngân hàng của Nhà nước thành một ngân hàng cổ phần của công chúng. Và, nếu thành công, ông sẽ nhân rộng mô hình cổ phần hoá cho các tập đoàn "con voi" khác của Nhà nước. Do đó, Keating muốn một người từ ngoài ngành vào làm cái việc khó khăn đó. Và, quả thật Keating có cặp mắt tinh đời, đã chọn đúng người, và biến ngân hàng Commonwealth thành một tập đoàn của công chúng như ngày nay.

Trong thời gian làm cho ngân hàng Commonwealth, ông Schubert có dịp tiếp xúc với nhiều chính khách hạng nặng kí của Úc, và mỗi người có một cá tính độc đáo. Ông cho biết ông cựu thủ tướng Kevin Rudd coi nho nhã thế, chứ đối với giới ngân hàng thì ông là một người rất khó tính. Ông kể rằng ông Rudd có thói quen là cứ mỗi tháng, có khi mỗi tuần, ông và treasurer lúc đó là Wayne Swan, mời các sếp ngân hàng của Úc đến ... ăn sáng ở tư dinh Thủ tướng ở Sydney. Nói là ăn sáng, nhưng thật ra là buổi làm việc căng thẳng. Ông kể rằng một hôm, ông và các chủ tịch tập đoàn ngân hàng khác được mời ăn sáng, ăn uống no nê, bỗng nhiên Kevin đổi sắc mặt từ cười cười sang mặt hình sự. Ông Rudd hỏi một cách dằn mặt: Các anh làm việc vì lợi ích của ai? Ai cũng tái mặt vì sao ông lại hỏi đụng chạm như thế. Hoá ra, hiệp hội buôn bán nhỏ "méc" với Kevin Rudd và Wayne Swan là bọn ngân hàng không cho thành viên của họ vay tiền và xiết nợ dữ quá, nên Kevin Rudd dùng buổi ăn sáng để dằn mặt các ngân hàng. Ông Rudd nói rằng ngân hàng các anh ngoài việc phục vụ cho kinh tế vĩ mô, còn phải có nhiệm vụ phục vụ cho tiểu thương Úc vốn đang khó khăn. Ông Rudd doạ là nếu các ngân hàng còn làm khó giới tiểu thương, thì chính phủ của ông sẽ ra đạo luật mới và lúc đó thì các ngân hàng sẽ hối hận. Ông kể rằng sau khi Kevin Rudd điên người nói như thế, ai cũng nhìn ông vì ngân hàng Commonwealth là ngân hàng lớn nhất và ông là người có tư cách để giải thích cho ông Rudd nghe. Ông Schubert bèn giải thích tại sao có tình trạng xiết nợ các tiểu thương, và đề nghị cho thời gian để giải quyết vấn đề. Sau đó, ông Rudd có vẻ dịu xuống, và tươi cười chúc một buổi sáng tốt lành. Nhưng khi ra xe về, các giám đốc ngân hàng đều đồng thanh nói với nhau: Mẹ kiếp, kêu lại ăn sáng, mà lại bị mắng mỏ, ăn uống hết ngon!

Sau những câu chuyện cá nhân hấp dẫn và thú vị là chuyện ông muốn chia sẻ với khán giả. Ông Schubert cho rằng chúng ta đang sống trong một thời đại rất hào hứng, đang chứng kiến lịch sử đang diễn ra trước mắt chúng ta hàng ngày. Những diễn biến quan trọng là gì? Đó là sự trỗi dậy của Tàu, là công nghệ năng lượng mặt trời và xe hơi, là công nghệ mới về khai thác dầu khí, là “internet of things” (chưa biết dịch là gì), là 3D printing (tôi có nghe qua nhưng chưa rõ là gì), là genomics và personalised medicine, v.v. Những phát triển đó đang làm thay đổi cuộc sống chúng ta hàng ngày. Câu hỏi đặt ra là nước Úc phải làm gì, và mỗi chúng ta phải làm gì để thích ứng với phát triển mới. Đó là một thách thức, một "big picture" (bức tranh lớn) đòi hỏi chúng ta phải suy nghĩ.

Ông cho rằng nhiều người thấy sự trỗi dậy của Tàu nghĩ rằng Mĩ sắp ... tàn đời. Nhưng ông cho rằng còn quá sớm để vứt Mĩ ra một bên, vì trong thực tế Mĩ mạnh hơn chúng ta tưởng. Ít ai biết rằng Mĩ đã tự lực được dầu hoả, chứ không còn lệ thuộc nước ngoài như trước đây. Vả lại, Tàu là nước cai trị dân theo mô hình toàn trị nên họ sẽ khó phát triển bền vững, và cuộc khủng hoảng tài chính hiện nay là một minh chứng cho mô hình thể chế nguy hiểm đó. Mĩ có thể đôi khi tỏ ra rất lưu manh, nhưng so với những kẻ khác thì Mĩ là nhân từ nhất và hào hiệp nhất. Do đó, Mĩ vẫn là một "đàn anh" trên thế giới, và quan trọng hơn là một "cảnh sát quốc tế" đáng tin cậy.

...(còn tiếp), đọc thêm toàn bộ bài gốc của tác giả ở đây.

Bài trước: Cô dâu 8 tuổi

Cô dâu 8 tuổi

shared from Hoàng Đinh Đức.
-----
Giữa giờ hội thảo, mình túm 2 bạn gái trong ban tổ chức ra một góc. Này, ở nước các em người ta có xem phim Balika Vadhu không? Ôi, có chứ. Xem khắp mọi nơi. Làm gì có ai không biết phim này.

Một bạn béo đi qua, hóng hớt, mắt tròn mắt dẹt, rú lên, cái gì đây, sao bây giờ lại có màn nói chuyện về Balika Vadhu. Mình kể, ở nước tao bây giờ phim này very very very famous đúng 3 lần very luôn. Em ý lại trố mắt ra lần nữa. Mắt Ấn Độ mà còn trố ra thì trông kinh như nào biết rồi đấy.

Mình hỏi các bạn ý, là tầng lớp nào thì hay xem phim này, xắp-bớp hay ơ-bừn. Các bạn bảo, là tầng lớp trung lưu, tức là thị dân thành phố đây này. Mình nghĩ, hic, đây có phải là quốc gia châu Á đầu tiên phóng được tàu lên sao Hỏa không, hay tôi xuống nhầm mẹ sân bay rồi. Một bạn kể hồi đầu tao cũng xem, nhưng bây giờ nản quá rồi, phim gì mà chậm chạp, không xem được nữa. Thế tại sao chúng mày lại xem? Cả 3 bạn đều đồng ý, là bởi vì, những gì kể trên phim ý, là những gì đang thực sự diễn ra ở nước này.

Buổi chiều trước khi ra sân bay, mình đã ngồi ở khu Bách Khoa uống nước chè. Chỉ để nghe cô hàng nước ngồi cay đắng sụt sùi phẫn uất cho số phận của em nhân vật chính suốt nửa tiếng đồng hồ. Đứng dậy còn quên cả mình uống cái gì. Đại khái, khung cảnh của Cô dâu 8 tuổi bật lên khi nào cũng thế, là cô dâu 8 tuổi đang bật lại bà nội chồng, tất cả nhân vật đều đang trố mắt (cận mặt), nhạc nền ly kỳ rùng rợn pha thêm chút bi thương. Ở khắp nơi, những bà những mẹ tìm thấy sự đồng cảm với Cô dâu 8 tuổi.

Đó là những điều thực sự đang diễn ra. Tảo hôn. Nữ quyền. Phân hóa giàu nghèo. Cô dâu 8 tuổi có thể mang một kết cấu kinh dị về mặt hình thức. Nhưng tập nào cũng như tập nào, cứ bật TV lên là những thông điệp ấy rõ ràng. Xem lõm bõm cũng biết. Cô bé kia, không muốn chấp nhận số phận tôi đòi của đứa con gái bị bán cho nhà giàu, muốn được đi học, muốn được trở thành một phụ nữ độc lập. Nói một cách khác, giữa phim bộ lê thê Cô dâu 8 tuổi và 3 Idiots, siêu phẩm khiến toàn thế giới thán phục, có chung hệ giá trị tư tưởng. Của những người Ấn Độ muốn được đi học.

Và tôi tự hỏi rằng cuối cùng thì, bộ phim đang ăn khách nhất của truyền hình VIệt Nam là gì. Có phải "Hôn nhân trong ngõ hẹp" không, hay là một bộ phim về chủ đề luyến ái thành thị, ngoại tình, nhân vật đi xe và ở trong một căn nhà lô 5 tầng (có vẻ như bối cảnh ấy rẻ hơn rất nhiều so với đưa đoàn phim về nông thôn ), do một vài em sinh viên mới ra trường ngồi laptop gù lưng viết ra 2 tập/ngày sau đó một biên kịch nổi tiếng ký tên vào hay không. Từ lâu rồi, tôi đã thấy sợ truyền thông VIệt Nam với cái thiên kiến thành thị của nó, quẩn quanh trong cái vũ trụ thành thị nhỏ hẹp của nó, những chuỗi nội dung viết ra trong quán cà phê ở Khúc Hạo hay Đồng Khởi. Khi nghe đến mấy chữ "đấy là những gì thực sự diễn ra" mà các cô ấy nói, tôi lại nhớ cảm giác này.

Và người ta nói rằng khoảng cách giàu nghèo ở Ấn Độ lớn lắm.