Journey in Life: Không cần thiết phải "lấy làm tiếc" về Phát biểu của Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long

Wednesday, June 5, 2019

Không cần thiết phải "lấy làm tiếc" về Phát biểu của Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long

shared from fb Anh Pham,
-----
(nguyên gốc đoạn văn của) Lee Hsien Loong

Wrote to Thai PM Prayut Chan-o-Cha to express my condolences on the passing of former Thai PM and President of the Privy Council, General Prem Tinsulanonda.

A capable and immensely respected leader, General Prem served Thailand with great distinction. As PM, he steered Thailand through a period of democratic development. Later he was appointed to the Privy Council, and was a trusted source of advice and counsel to the late King Bhumibol, and successive military and civilian governments.

His leadership also benefited the region. His time as PM coincided with the ASEAN members (then five of us) coming together to oppose Vietnam’s invasion of Cambodia and the Cambodian government that replaced the Khmer Rouge. Thailand was on the frontline, facing Vietnamese forces across its border with Cambodia. General Prem was resolute in not accepting this fait accompli, and worked with ASEAN partners to oppose the Vietnamese occupation in international forums. This prevented the military invasion and regime change from being legitimised. It protected the security of other Southeast Asia countries, and decisively shaped the course of the region.

General Prem was a good friend of Singapore. Mr Lee Kuan Yew worked closely with him and had deep respect for him as a statesman. He strengthened relations between Singapore and Thailand, forming a strong and enduring partnership.

I met General Prem several times. When I called on him in Bangkok in 1999 and 2000, he was gracious with his hospitality and counsel.

General Prem will be greatly missed by the people of Thailand and all who knew him. – LHL
-----
Ý kiến của mình về những phản ứng mạnh mẽ của bạn bè Việt Nam về phát biểu của Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long về việc Việt Nam "invade" (xâm lược) và "occupy" (chiếm đóng) Campuchia.

Thứ nhất là các hiểu lầm về tiếng Anh.

Các bạn học Tiếng Anh Bạn Gấu với mình năm vừa rồi có lẽ còn nhớ
có lần mình dành nguyên một bài để nói về nội hàm của khái niệm tiếng Anh và cách mà nội hàm của hai khái niệm tương đương lại không chồng lấn - và mình cảnh báo, với chính ví dụ của từ invade mà chúng ta quen dịch là "xâm lược" này - rằng không thể có một quy chiếu 1-1 giữa hai khái niệm.

Ngôn ngữ nào cũng có những khái niệm mà hàm ý rộng lớn hơn khái niệm (tức là nội hàm rộng hơn ngoại diên - xin lỗi nếu như mình dùng khái niệm sai). Ở những nơi xung đột lâu dài, nơi môi trường bị chính trị hóa thì ngôn từ cũng hay bị chính trị hóa theo khiến từ ngữ bị mất dần đi ý nghĩa nguyên thủy và trở nên đầy hàm ý về chính trị (politically charged). Ví dụ trong tiếng Việt có rất nhiều, các bạn nghĩ thoáng là ra. Là người dịch mình phải ý thức được những thứ khái niệm tương đương về định nghĩa nhưng hàm chứa những yếu tố lịch sử khác nhau: cùng là từ worker tiếng Anh có người dịch thành thợ thuyền, người khác dịch thành công nhân - một sự lựa chọn bình thường có thể gây phản ứng khó chịu bất thường trong người khác khiến cho người chỉ biết worker là worker đứng hình không hiểu tại sao.

Trong trường hợp này, lớp chúng ta đã quen nghe trong mấy chục năm vừa rồi "xâm lược" là thứ rất xấu, rất đáng ghê tởm. Chúng ta quen với việc kẻ thù (giặc ngoại xâm) đến xâm lược đất nước ta, xâm lăng tổ quốc ta, xâm chiếm quê hương ta. Xâm lược là hành động đáng ghê tởm của những kẻ hiếu chiến và độc ác, bọn táng tận lương tâm và chúng ta là nạn nhân của những kẻ đó: từ người Pháp, người Nhật, người Mỹ, cho đến người Tầu vv.

Xâm lược, theo định nghĩa gốc, chỉ có nghĩa là đưa quân vào một vùng đất nào đó. Invade trong tiếng Anh cũng chỉ có nghĩa là đưa quân đội vào vùng nào đó. Invade và occupy trong tiếng Anh HOÀN TOÀN không có hàm chứa một sự đánh giá về giá trị, về đạo đức, quan hệ nạn nhân với kẻ thủ ác.

Một bạn Việt Nam phản đối trong status của Thủ tướng Lý Hiển Long có viết: Vietnam DIDN'T INVADE...Câu này dịch sang tiếng Việt sẽ là: Việt Nam không hề xâm lược..Ý của bạn ấy là quân đội Việt Nam đã giải phóng người Campuchia. Nhân tiện nói luôn thì "giải phóng" cũng là một khái niệm có nội hàm lạ tương tự. Ví như khi chúng ta nghe người Trung Quốc nói là họ "giải phóng" Tây Tạng thì chúng ta phản ứng ngay và nói là họ đã "xâm lược và chiếm đóng" Tây Tạng chứ giải phóng gì đâu.

Câu Vietnam didn't invade Cambodia nghe bằng tiếng Anh rất là lạ bởi vì nghe giống như một người hoàn toàn dốt về lịch sử nói. Invade chỉ có nghĩa là đưa quân đội vào trong tiếng Anh - vậy chẳng lẽ chúng ta có thể tin là người kia biết lịch sử khi bạn ấy không biết là Việt Nam có đưa quân vào Campuchia và quân đội có ở lại (occupy) Campuchia trong nhiều năm? Người chỉ biết tiếng Anh mà không biết tiếng Việt, hay không biết những yếu tố lịch sử, cảm xúc, tình cảm của vấn đề Campuchia với người Việt Nam ta hôm nay sẽ cảm thấy rất bối rối không hiểu tại sao lại có việc phủ nhận hoàn toàn lịch sử như vậy.

Mọi người có thể thấy vài ví dụ trong tiếng Anh. Cuộc đổ bộ của quân Đồng minh lên bãi biển Normandy là điểm son trong chiến tranh thế giới thứ Hai dẫn đến sự sụp đổ của phát xít Đức. Trong tiếng Anh người ta cũng gọi nó là The Normandy Invasion - mà nếu dịch ra tiếng Việt sẽ là cuộc xâm lược Normandy, hàm ý là bọn xâm lược là bọn xấu xa. Các lực lượng Mỹ đóng quân ở Nhật Bản hay châu Âu sau Thế chiến cũng được gọi kể cả trong văn bản chính thức là Occupation Forces - các lực lượng chiếm đóng. Hai ví dụ này là bằng chứng để mọi người hiểu và bình tĩnh lại khi phản ứng quá mạnh mẽ với những từ ngữ không có chung nội hàm trong các ngôn ngữ.

Nếu ông Lý Hiển Long nói bằng tiếng Việt là Việt Nam xâm lược và chiếm đóng (hàm ý bất hợp pháp) Campuchia thì chúng ta nên phản đối chứ nếu ông ta nói Vietnamese invasion and occupation of Cambodia thì câu chữ không không hề có hàm ý gì khiến chúng ta phải bận tâm cả.

Edit: Mình cũng cấp cho mọi người một ví dụ về tương tự như invade và xâm lược.

Xưa có chuyện anh học trò trường Tây thuộc địa bị giám thị Việt Nam phạt vì dám gọi Hiệu trưởng Tây là thằng. Nhưng để phạt được thì phải ghi lý do bằng tiếng Pháp. Giám thị Việt ghi là: Trò này mắc tội gọi Hiệu trưởng là "IL" (ông ta, y ta, hắn ta, thằng ấy, thằng cha ấy, gã ấy, kẻ ấy, cậu ấy, anh ấy, em trai ấy...) Biến đổi đại từ xưng hô trong tiếng Việt là cách chúng ta bày tỏ thái độ nhưng trong các ngôn ngữ mà đại từ chỉ ngôi chỉ có tác dụng để xưng hô chứ ít có tác dụng bày tỏ sự tôn trọng hay thiếu tôn trọng thì dịch như thế kia khiến Hiệu trưởng Pháp bối rối y như ông Lý Hiển Long, không hiểu được là tại sao gọi ông ta là "IL" lại có thể là tội.

Edit 2: Vậy giải pháp là gì?

Mình sẽ dịch: Việc Việt Nam đưa quân vào và đóng quân ở Campuchia trong 10 năm....

Cách dịch đó ngăn ta gán vào miệng ai đó một ý nào đó mà người ta có thể nhưng cũng có thể không định nói. Chán nhất là mình gán cho người ta cái ý mà người ta không định nói hay cứ bắt người ta phải nhận cái ý mà "tôi biết tỏng như đi guốc trong bụng bà."

Thứ hai là về thái độ của Sing - Thái và Asean nói chung đối với việc Việt Nam đưa quân vào và đóng quân đồn trú ở Campuchia.

Mình 20 tuổi làm phiên dịch cho bác Đại biện Mỹ ở Việt Nam, người đã từng là trợ lý thứ trưởng Ngoại trưởng Hoa Kỳ về Đông Á. Thời đó Campuchia đang chuẩn bị cho tổng tuyển cử 1998 nên khó có thể nói về Việt Nam mà không nói về những biến đổi chính trị ở Campuchia. Sự kiện tổng tuyển cử Campuchia 1998 có những ảnh hưởng sâu sắc đến chính trường Việt Nam mà mình nghĩ phải nhiều nhiều năm nữa người ta mới nói đến. Tuy thế lúc đó là lần đầu mình được tiếp xúc với quan điểm có phần chính thức của Mỹ về vấn đề Campuchia - về tòa án xử lãnh tụ Khmer Đỏ vv. Lớn lên luôn tự hào về việc Việt Nam làm nghĩa vụ quốc tế cao cả giải phóng người Campuchia khỏi nạn diệt chủng - mình không thể tin được có ai đó lại nghĩ khác với mình coi việc Việt Nam đưa quân vào Campuchia là "xâm lược" hay "chiếm đóng". Những trò chuyện chính sách mình nghe được lúc đó cho thấy có sự miễn cưỡng từ phía Mỹ với mọi vấn đề mà Việt Nam muốn thúc đẩy trong nghị trình Campuchia, với một lăng kính mà lúc đó mình thấy là rất ác cảm với hành động hy sinh cao thượng của Việt Nam ở Campuchia.

Nhiều nhiều năm sau mình đã học được cách cố hiểu được tại sao những đối tác kia, hoàn toàn là người bình thường tốt tính, lại nghĩ khác mình về một vấn đề tưởng như trắng đen rất rõ ràng. Và mình hiểu ra là những đau khổ của người dân Campuchia có gốc rễ và hậu quả nguồn cơn chính trị khiến người dân thường Việt Nam chúng ta cũng phải điêu đứng theo. Hoàn cảnh lịch sử khiến chúng ta trở thành giao diện của những tính toán chính trị chủ lưu toàn cầu lúc đó. Campuchia là chiến trường của ý thức hệ nơi những đau đớn mạng người không gợi ra nổi dù chỉ một cái chau mày ở Washington DC hay Moskva hay Bắc Kinh hay có thể nói e dè là ở nhiều nơi khác nữa. Chúng ta hôm nay là những người có gắn bó tình cảm vì chúng ta như một tập hợp đã phải trả giá cho xung đột Campuchia bằng mạng những người thanh niên và cơ hội phát triển của đất nước. Chúng ta chắc chắn phải phản ứng mạnh mẽ khi ai đó nói ra ý những mất mát của chúng ta là vô ích hay lại là có hại. Nói thế đối với chúng ta là tột cùng của sự khinh thường, và việc đó chúng ta không tha thứ được.

Singapore hay Thái Lan thời đó đi theo phe Mỹ, và Trung Quốc cũng chọn ủng hộ Khmer Đỏ để đối phó với Liên Xô và Việt Nam. Trong ván bài chính trị lớn đó, con tốt nào ít giá trị nhất sẽ bị thí đầu tiên. Các con tốt Campuchia bị thí trước và chúng ta, để ngăn ngừa việc chúng ta trở thành tốt thí thứ hai, phải phản ứng bằng hành động đưa quân đội ra nước ngoài trong thời gian dài - một việc hiếm có tiền lệ trong lịch sử. Nhưng nếu muốn quan sát bàn cờ tổng quát của thế giới lúc đó đôi khi chúng ta phải tạm quên mình là người Việt Nam để hiểu cách hành xử của các quân xe pháo mã khác. Nhìn từ góc độ của những người từng bị đau khổ thì đúng là phản ứng mạnh mẽ này ta có thể hiểu được.

Edit 3: Bạn bè có nhận xét là về câu chữ thì mình có thể nói đúng về ông Lý dùng từ trung dung nhưng về ý tứ thì rõ ràng ông ta nói về ý xâm lược, phê bình việc Việt Nam đưa quân vào và ở lại Campuchia.

Việc này là việc bình thường theo hai cách. Một, ông Lý không cần nói mình cũng biết là ông nghĩ thế. Hai, việc ông ta hay ai khác nghĩ thế cũng là việc rất bình thường.

Chúng ta không thể nào mà đòi mọi người trên thế giới phải đồng tình với chúng ta hết được. Thay vì việc bắt người ta phải đồng ý với ta, ta nên vượt qua cú sốc và hỏi tại sao người ta lại không đồng ý với với ta. Hỏi thế không làm thay đổi quan điểm của ta nhưng lại giúp ta hiểu thêm nhiều về "địch".

Mình không thích cách nhiều người cứ khăng khăng cho là họ đúng hết, độc quyền chân lý về việc này. Ông Lý có thái độ của ông ấy, cái gì quyết định thái độ đó chúng ta nên hỏi. Thái độ đó liên quan thế nào đến việc nước Sing giờ có thu nhập đầu người hạng nhất thế giới và mạng người Sing được coi là quý giá trong khi chúng ta vẫn ở đây nhét chữ vào mồm nhau?

Hiểu được thế nên mình nghĩ rất nhiều về cách làm sao để nâng cao giá trị mạng sống của mỗi người Việt Nam, làm sao để không phải cứ có ván cờ người là chúng ta tức khắc bị phân vai tốt thí hay tốt cứu tốt thí.

18 comments:

  1. Phát biểu của Lý Hiển Long có vẻ như là thiếu khôn ngoan và không cần thiết. Nhưng mình hơi ngạc nhiên là người Việt nhiều người tỏ ra phẫn nộ như thế với phát biểu này. Quan điểm đó của ông Long cũng giống như của ông bố ổng, một người từng chống cộng sản VN kịch liệt và cũng có thái độ cứng rắn bậc nhất với thuyền nhân tị nạn VN. Đó cũng là quan điểm phổ biến của các chính trị gia ASEAN và phương Tây mãi cho tới những năm 90 (và tới nay, chắc chắn vẫn có nhiều người nghĩ như vậy, có điều nói ra hay không thôi).

    Đứng về mặt chính trị, thật ra điều ông Lý nói ko sai, ít nhất là với Thailand, Singapore hồi đó, nếu ko cứng rắn thì chuyện bị VN lấn lướt (chưa kể quân du kích cộng sản Thái thời đó vẫn hoạt động rất mạnh) là hoàn toàn có thể. VN cũng từng nhiều lần tung quân ở cấp chiến thuật sang đất Thái để tiêu diệt tàn quân Khmer Đỏ. Và chính nhờ tạo được chiến tuyến chống VN mà 5 nước ASEAN kia nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của Mỹ và thế giới tự do và cũng làm giàu không ít. Thế nên, với tư cách một người Singapore chống cộng thì ông Lý nói không sai, dù quan điểm của ông ta thể hiện tư duy lịch sử khá hẹp hòi, bị đóng gói trong tư duy chiến tranh Lạnh (ông Lý cũng xuất thân không phải người học xã hội mà học Toán- Tin) mà các dữ kiện lịch sử sau này cho thấy không đơn giản như thế. Còn tất nhiên, đứng trên góc độ một người lãnh đạo ASEAN thì câu nói đó không có lợi về mặt chính trị (thà ông về hưu rồi viết hồi ký chửi VN hay Cambodia thoải mái).

    Việc nhiều người Việt dường như shock, cảm thấy bất công hay thậm chí "thế giới nợ VN một lời xin lỗi" thì lại là một việc khác, nó cho thấy chúng ta dường như đang hơi ảo tưởng về vị thế của mình trong khu vực, về vai trò "giải phóng" của mình với các nước láng giềng và về cách mà họ nhìn vào mình chứ không phải là cách mình tự hình dung về mình. Nghĩ cũng thật trớ trêu, khi nguyên thủ của một nước mà VN cực kỳ tôn trọng cả bố lẫn con lại sẵn sàng phỉ báng VN như thế chỉ để tôn vinh một viên tướng Thái già khú nào đó từ đời tám hoánh trong số vô số các viên tướng Thái làm đảo chính liên tục và cai trị nước Thái trong bàn tay sắt.

    ReplyDelete
    Replies
    1. Bạn nói vậy thì đúng về lý nhưng về tình thực sự câu nói của ông Lý Hiểu Long làm rất nhiều người Việt, nhất là những người thuộc thế hệ mình, 20 tuổi vào những năm 1975-1978 cảm thấy đau lòng và tổn thương,lúc ấy vừa kết thúc chiến tranh, mọi thứ đều kiệt quệ, mọi người đều mệt mỏi , kiệt sức, ko ai muốn tiếp tục đánh nhau đâu..nhưng bọn Khơ me đỏ hung hãn và láo xược quá, VN nhường nhịn ko trả đũa, tụi nó được thể cứ gây hấn liên tục, cách chúng tàn sát dân VN thật là kinh khủng, ko ai kìm được uất hận nên cả nước đồng lòng quyết đánh cho chúng một trận, có nhiều anh, vừa giải ngũ sau nhiều năm trải bao trận đánh ác liệt, được quay về giảng đường ngồi học cùng tụi mình ( bao năm ở chiến trường các anh ấy chỉ mơ được sống sót để quay về học tiếp), nhưng rồi thấy Khơ me đỏ hung hãn , láo xược thế, các anh ấy đều tình nguyện quay lại chiến trường.. việc ấy giờ đây kết luận đúng hay sai ko khó nói lắm, nhưng bắt buộc phải đánh.Và thế hệ mình phải trả giá bằng cả một tuổi trẻ đói khổ, cơ cực vì chuyện cấm vận...nhưng đánh Khơ me đỏ là chuyện bắt buộc đối với VN

      Delete
    2. Đỗ Huy ThiệpWednesday, June 05, 2019

      Anh Long có nói gì về chuyện đánh hay không đâu ạ. Anh ý chỉ hỏi đánh xong rồi sao mãi các ông không về :)).

      Delete
  2. Cách trả đũa hay nhất của người Việt Nam là ủng hộ cho Singapore dân chủ hoá thành công, lật đổ chế độ độc tài áp bức của cha con nhà Lý��������

    ReplyDelete
  3. Có câu chuyện xưa hình như là về Khổng tử, dạy rằng người đi qua ruộng dưa thì đừng cúi xuống mà sửa giày.

    Mình có thể có dụng ý tốt nhưng ko làm cho thiên hạ hiểu được dụng ý đó mà còn nghi ngờ mình xấu bụng, đục nước thả câu...thì trước tiên phần lỗi là thuộc về mình chứ ko phải về những người nghi ngờ mình.

    ReplyDelete
    Replies
    1. cột lại dây buộc giày những 10 năm :v :v :v

      Delete
  4. Cuộc tranh luận xung quanh post của ông Lý Hiển Long chứng thực rằng chủ nghĩa dân tộc ở Việt Nam được xây bằng thành tích chém giết.

    Không có gì khác.

    Không có thành tích gì về khoa học kỹ thuật, nghệ thuật, văn hoá. Không có ý tưởng gì về kinh tế hay triết học. Không có đóng góp gì cho nhân loại.

    Chỉ có chém giết và niềm tin chắc chắn vào chính nghĩa của sự chém giết ấy.

    Đấy là một thứ chủ nghĩa dân tộc mù loà, đầy rủi ro với thế giới.

    Thứ chủ nghĩa dân tộc ấy cần được xem xét, thanh tẩy, thậm chí đập bỏ nếu cần.

    Dù còn lâu lắm.

    Nhưng chừng nào những giá trị tự do và khả năng dung hợp văn hoá chưa thay thế thứ đang tồn tại, thì chúng ta còn chưa được xếp vào dân tộc văn minh.

    Ít nhất cũng phải nhận biết điều đó.

    ReplyDelete
  5. “After all these forty years, the gut to mention about Singapore’s bravery in denying the toppling of Pol Pot’s regime is nothing but a complete disrespect to lives and souls of Cambodian peoples. The comment made by Lee Hsien Loong touched deeply on Cambodian wound by stirring the memory when the self-acclaimed high moral Singaporean government has never denounced auto-genocide conducted by the Khmer Rouge. Cambodian people can forgive but we can never forget our difficult times and we know clearly who were our friends in need. Singapore was not one of those. These Singaporean leaders should be invited to visit Toul Sleng Genocide Museum Archives, which were registered by UNESCO as Memory of the World International Register on 9 August 2010. Also, they can come to visit Cheung Ek mass graves and killing field if they still think that genocide was a fabrication.”

    ReplyDelete
  6. Tôn Thất Nhật QuangWednesday, June 05, 2019

    Này anh Sanh Châu, Việt Nam nợ thế giới lời cảm ơn vì đã dang tay hào hiệp đón chào đồng bào thuyền nhân tị nạn trong khi chính quyền làm thinh bán rẻ sinh mạng đồng bào lấy vàng.

    Nợ thế giới viện đã trợ cân đường hộp sữa lúc đứt bữa, cho tiền xây dựng hạ tầng, đào tạo nhân lực.

    Nợ thế giới lời xin lỗi đã làm phiền lòng họ suốt 30 năm nồi da xáo thịt bắc nam chém giết, ngày nào cũng khủng bố, ám sát trong khi người ta chí thú làm ăn.

    Ngoại giao kiểu trịnh thượng và ngu xuẩn thế này chỉ nhục chế độ, vốn cũng bị cả loài người văn minh xem như Chí phèo chuyên rạch mặt ăn vạ.

    [img]https://4.bp.blogspot.com/-Vn8ChxG2jEU/XPfJhJ6JtkI/AAAAAAABv3E/pBP0Maz1cD4Vjm7nhurtpbFf7IhTe4-oACLcBGAs/s1600/sanh%2Bchau%2Bngu%2Bxuan.jpg[/img]

    ReplyDelete
    Replies
    1. Đéo gì làm thằng chủ nợ mà sao vẫn nghèo mạt rệp thế nhỉ, haizzzzz

      Delete
    2. Anh Sanh Châu không nghèo đâu

      Delete
    3. Tôi chưa thấy tay buôn đồng hồ nào nghèo anh ạ.

      Delete
    4. Thắng Thế LêWednesday, June 05, 2019

      Mất mát lớn nhất của dân tộc Việt Nam chính là những thế hệ người có não trạng không còn nhận thức được đúng sai, phải trái, tư duy logic biện chứng...

      Bò đỏ nó nhìn nhận như thế này còn hiểu được, chứ quan chức ngoại giao thì ngáo thật.

      Ở khía cạnh khác, khi người ta khinh mình thì nên tự vấn bản thân trước rồi đối đáp sao cho người ta phải nể trọng. Có câu “thà đừng nói gì để không ai biết mình ngu còn hơn cất lời để rồi không ai nghi ngờ gì nữa”.

      Delete
  7. dân Cam thì nó đăng bức hình này, còn quan chức mình thì vẫn nhắm mắt bịt tai phát ngôn như ngáo =))) chán

    [img]https://1.bp.blogspot.com/-bRzsxBu_p0c/XPfLU7t7ZDI/AAAAAAABv3Q/xbcYJY0p91Q1dp3X1QDZfn0_n7sWXL6ewCLcBGAs/s1600/cambodia%2Bthanks%2Bvietnam%2Bfire.jpg[/img]

    ReplyDelete
  8. Ngày hôm qua, thế giới tưởng niệm 30 năm thảm sát Thiên An Môn. Tất cả các tờ báo lớn đều có bài về sự kiện này. Báo chí VN im lặng (một bài duy nhất của VNE được lên bài rồi bị nhanh chóng rút xuống).

    Ngày hôm nay, một nguyên thủ nước láng giềng mà VN vẫn coi là người bạn thân thiết, thậm chí là một hình mẫu lý tưởng mà VN muốn hướng tới và để tự biện minh (“nhà độc tài tốt bụng”- benevolent dictator) chửi vỗ mặt VN là kẻ gây hấn, xâm lược chiếm đóng Campuchia và đe doạ biên giới Thái Lan, làm mất ổn định và hoà bình khu vực. Báo chí VN cũng hoàn toàn im lặng, chỉ đăng lại trăm tờ như một ý kiến chính thức “lấy làm tiếc” của Bộ Ngoại giao.

    Thế nên đừng hỏi tại sao họ có thể khinh mình như thế, và sau bao nhiêu năm hoà giải vẫn không thể coi mình là bạn được. Mình tự làm cho mình đáng khinh trước đã.

    ReplyDelete
    Replies
    1. Khuat Quang ThinWednesday, June 05, 2019

      Có ai cho nói đâu mà nói

      Delete
    2. thì thế. Một con khỉ có khoác cái áo người cũng ko phải là người. Một chế độ toàn trị, kiểm soát hoàn toàn báo chí, truyền thông dù có thể có những điều gì đó giống xã hội dân chủ nhưng gia trưởng và độc đoán nhưng về bản chất là hai thứ khác nhau. Lý Hiển Long có thể ko phải là nhà chính trị khéo léo nhưng thái độ phân biệt rõ ràng giữa Thái và Việt của ông ta thể hiện điều đó.

      Delete
    3. Tội ác của Ban tư tưởng văn hóa làm cho con người Việt nam u mê và hung hãn

      Delete