Journey in Life: August 2016

Tuesday, August 30, 2016

"Friendly fire" nghĩa là gì?

Photo courtesy Jonathan Kos-Read.

'Friendly fire' nghĩa là đạn pháo do chính nội bộ một đất nước công kích, chứ không phải từ kẻ địch, đôi khi gây ra thương vong (weapon fire coming from one's own side, especially fire that causes accidental injury or death to one's own forces).

Ví dụ
The duo are lucky to be alive after they were shot in “friendly fire” during the incident at the Pensioners’ Quarters on Thursday night.

According to his mother and service members who knew him, Pat Tillman—an NFL player who quit the league to fight in Afghanistan, where he was killed by friendly fire—was a Noam Chomsky reader who was critical of George W. Bush and felt the Iraq War was "illegal."

The story of the "Hell Train," as the disaster came to be called, has never been published. It took place in 2004, a time when the military was repeatedly exposed for heavy-handed public relations, including the false hero narratives Pentagon officials tried to spin around the rescue of Jessica Lynch in Iraq and the friendly-fire death of Pat Tillman in Afghanistan.

Phạm Hạnh


Monday, August 29, 2016

"Obituary column" nghĩa là gì?

Jacky on Life Magazine, Funeral Museum, Houston. Photo courtesy Hoshi_sae.

'Obituary column' nghĩa là mục cáo phó.

Ví dụ
I didn't even know he was hospitalized and learned of his passing from the newspaper's obituary column.

This era marked the beginning of modern fame, when the media began paying intense interest in a diverse range of stars (People magazine, for example, was launched in 1974). As this first generation of celebrities near the end of their lives, it’s only natural that more and more recognizeable names appear in the obituary column.

Alfred Nobel had the unique opportunity of reading his own obituary. One day he opened the newspaper and saw his name in the obituary column. It had been printed by mistake, of course, but Nobel was distressed that he was remembered as the man who created dynamite, something used for mass destruction. Nobel decided to make some dramatic changes in his life. Wanting to change what people would remember him for, he went on to create the Nobel Peace Prize.

Phạm Hạnh

"Lonely hearts column" nghĩa là gì?

Tìm chồng ngoan, hiền :D. Photo courtesy Ben Sutherland.

'Lonely hearts column' nghĩa là mục tìm bạn bốn phương.

Ví dụ
Three years after her ex left, Helen plucked up the courage to start dating and put an ad in a lonely hearts column.

A rapist (kẻ hiếp dâm) serving a life sentence in prison (tù chung thân) managed to post an advert in a lonely hearts column, it was revealed today.

A divorced couple are accused of torturing (tra tấn) two women to death (đến chết), one of whom they met after she responded to a lonely hearts column.

An attractive octogenarian used tranquillisers (thuốc an thần) to sedate elderly men she met through lonely hearts columns and steal their jewellery and cash, a court in Poland has heard.

Phạm Hạnh

Sunday, August 28, 2016

"Agony column" nghĩa là gì?

Nhìn những cột này không thấy agony chỉ thấy tranquility. Photo courtesy x1klima.

'Agony column' nghĩa là mục Nhỏ to tâm sự/Tâm sự bạn đọc (của 1 tờ báo); kiểu chị Thanh Tâm/Tầm Thư/anh Chánh Văn... (a column in a newspaper or magazine offering advice on personal problems to readers who write in).

Ví dụ
Daniel Defoe, the author of “Robinson Crusoe”, penned an agony column for the Review, a magazine he founded in 1704.

In his first "Agony Column" Jon Speelman briefly remembers the times when Magnus Carlsen was still a kid and then presents two interesting games by Rudy Van Kamenade, who will soon turn 70.

Before my time, agony columns were sources of advice on how to behave. There were leaflets such as “How to Eat an Avocado Pear”, “How to Lay a Table” and “How to Furnish a Guest’s Room”.

Phạm Hạnh

Saturday, August 27, 2016

Duyên phận - Như Quỳnh

ngày mai là em được 32 tuần tuổi...
em mới 8 tháng tuổi mà nghe rất say sưa... (SànNhạc.com)

Bài trước: Rực rỡ sắc màu tại Aeon mall Long Biên

"Fifth column" nghĩa là gì?

The Franklin Delano Roosevelt Memorial in Washington, D.C.* Photo courtesy NCinDC.

'Fifth column' nghĩa là một tổ chức bí mật hoạt động trong một tổ chức hoặc một nước khác để sẵn sàng tiếp tay với bên ngoài phá hoại tổ chức này hoặc nước này (any group of people who undermine a larger group—such as a nation or a besieged city—from within, usually in favor of an enemy group or nation. The activities of a fifth column can be overt or clandestine); đạo quân thứ năm.

Ví dụ
The Trump campaign's chief executive believes the Obama administration is "importing more hating Muslims" and asks whether Clinton is "complicit in a fifth column."

The largest instance of such killings was the Bodo League Massacre. Before the war broke out, the South Korean government collected lists of suspected communists. Many had nothing to do with the communist movement, but local officials were given quotas for how many names they needed to collect. When North Korea launched its invasion in June 1950, tens of thousands of people (some estimates say 100,000) were rounded up and executed, suspected of being a fifth column in waiting.

Asked by Breitbart News Daily SiriusXM host Stephen K. Bannon if there is “essentially a fifth column in the national security and homeland security apparatus of the United States,” Daniel Horowitz, senior editor at Conservative Review, said, “Oh yeah, this is nothing new. It started pretty much in the second term of the Bush administration.”

In Tajikistan, armed groups operating from various parts of the country were a common situation. Apart from the Taliban, who were emerging in southern Afghanistan but was already building up its fifth column in Tajikistan, one of the strongest factions were the forces of Emomali Rahmonov (now Rahmon), operating from the southwestern Tajik province of Kulyab and steadily advancing on Dushanbe. By spring 1992, a civil war was already in full swing.

Phạm Hạnh


* The national memorial honoring President Franklin D. Roosevelt was designed by Lawrence Halprin and dedicated in 1997.

From the National Park Service - "Room Two captures the mood of the Great Depression in George Segal's The Fireside Chat, The Rural Couple and The Breadline, depicting the themes of HOPE, DESPAIR and HUNGER. Roosevelt's New Deal programs are recalled in a 30-foot-long bas-relief by Robert Graham, Social Programs, comprised of a wall of images which faces an arrangement of five columns that bear the same images in negative form."

Không phải luật sư nào cũng xấu


If there were no bad people, there would be no good lawyers.
~ Charles Dickens

Nếu không có kẻ xấu, thì đã chẳng có luật sư giỏi.

Friday, August 26, 2016

"Storming column" nghĩa là gì?

The Temple of Apollo approaching storm. Photo courtesy pjluk.

'Storming column' có từ storm (động từ) là đột chiếm và từ column là cột trụ (đoàn binh), vì thế cụm từ này nghĩa là đội quân xung kích.

Ví dụ
The 54th coloured Massachusetts regiment held the right of the storming column that attacked Fort Wagner on the 18th of July last. It went into action 650 strong, and came out with a loss of a third of the men, and still a larger proportion of officers.

In Christopher Hibbert's book, “Wellington: A Personal History,” the biographer wrote: “The assault was launched on the dark night of 6 April and, as some thought at Cuidad Rodrigo, Wellington launched it too soon. The first storming column struggled to clamber up the slopes and across the imperfect breaches, treading on to the sharp spikes of caltrops (chông sắt có 4 mũi) and planks (tấm ván) studded with the points of nails (đinh sắt nhọn), being blown apart by mines (mìn), mutilated (tổn thương, què cụt) by shells (đạn súng cối) and grenades (lựu đạn), burned by fire-balls (đạn lửa) and knocked over by powder barrels, coming up against the chevaux-de-frise (chướng ngại vật làm bằng dây kẽm gai hoặc hợp bởi nhiều cọc cắm vào một khung gỗ, giăng ở chỗ tối để gạt ngã ngựa của kẻ địch, dây cản ngựa) made from Spanish sword blades, carrying scaling ladders, many of which proved too short, taunted by the shouts of French troops on the walls and with the piercing sound of their own bugles ringing in their ears.”

Phạm Hạnh

Thursday, August 25, 2016

"Storm belt" nghĩa là gì?

Storm Chasers, Lubbock Texas - May 2014. Photo courtesy Craig ONeal.

'Storm belt' nghĩa là nơi thường xuyên có bão (an area of the earth's surface in which storms are frequent); vành đai bão.

Ví dụ
The Southern Annular Mode (SAM Index), an index which describes the north-south movement of a westerly storm belt encircling Antarctica, turned negative during the second half of July.

The Kumaran family was on a holiday on the Royal Caribbean Anthem of the Seas cruise liner headed to the Caribbean. The ship ended up heading through a storm belt near the eastern United States, causing massive damage on board.

Brian Barnes didn’t let his near-death experience with a tornado (bão táp, cơn lốc xoáy) scare (khiến sợ hãi) him away from chasing storms — it turned him into a brave photographer. The 39-year-old grew up in “Tornado Alley” — living through multiple tornadoes and even getting struck by lightning in the country’s storm belt — and now dedicates his life to snapping stunning shots of all sorts of storms.

Phạm Hạnh

Wednesday, August 24, 2016

"Storm-beaten" nghĩa là gì?

After the Storm*. Photo courtesy Cliff.

'Storm-beaten' nghĩa là bị tả tơi vì bão táp (damaged by storm).

Ví dụ
When Alice isn’t evading pirates in her storm-beaten ship, she’s dodging (chạy/di chuyển lắt léo) the fire-breathing Jabberwocky.

Home Depot and Lowe's rose as traders bet storm-beaten homeowners will rush to buy items to fix their properties.

In the late nineteenth century the Royal Navy stood supreme on the seas, it’s reputation as the world’s foremost naval power unchallenged, and its role in underpinning the British Empire undisputed. Its rich heritage was based, more than any other period of history, on its exploits of the Napoleonic era, when, in Mahan’s words, the Royal Navy’s “distant, storm beaten ships” stood between Britain and Napoleon’s domination of Europe.

Phạm Hạnh


* 2009 Pulitzer Prize, Spot News Photography, Patrick Farrell, Miami Herald

A young boy rescues a beat up stroller September 4, 2008, near his family's flooded home in Gonaives, Haiti, days after Tropical Storm Hannah hit the country.

Tuesday, August 23, 2016

"A storm of laughter" nghĩa là gì?

Photo courtesy SAN_DRINO.

'A storm of laughter' nghĩa là một trận cười vỡ bụng.

Ví dụ
The French-deli-market feel was perfectly enhanced by the French decor, titbits and wine tasting, and a storm of laughter commemorated the start of the French revolution.

Archbishop Coleridge cut in by saying that the Pope does not ex-communicate coal mining, igniting a storm of laughter and applause from the audience.

Fulinfang is a well-known online video personality living in the UK, with about 660,000 fans on bilibili.com, a Chinese video website, for his funny Chinese-speaking clips about Chinese and English culture. He's posted over 150 videos since November. In few days, his four episodes titled Do You Think She/He Is Charming? gained more than 1.7 million clicks. In them, Fulinfang invites two Chinese women and five British women to share their opinions on whether a person is attractive. In the video, the women look at 30-something Hong Kong star Shawn Yue, and one of the Brits remarks, "that's like you're going through puberty and can't grow facial hair properly yet." The video caused a storm of laughter online. Then, some Chinese media reposted the content without Fulinfang's permission.

Phạm Hạnh

Monday, August 22, 2016

"A storm of abuse" nghĩa là gì?

Arsenal của giáo sư Wenger vậy là thành công lắm rồi, các cổ động viên đừng đòi hỏi nhiều quá. Photo courtesy joshjdss.

'A storm of abuse' nghĩa là một trận sỉ vả.

Ví dụ
This poor boy was at the eye of a perfect storm of abuse and neglect.

This is not the first time that 'Wonder Woman' Gal Gadot -- the Israeli actress -- has been subject to a storm of abuse on the internet for her "Zionism".

The Pumphouse Hotel has copped a storm of abuse on social media after Antifa members spotted about 15 right wing protesters drinking at the venue at the end of the rally.

"If you analyse well our season, we finished top of the top-four,” declared Arsenal manager Arsene Wenger last weekend, in comments that sparked an inevitable storm of abuse from his increasingly vocal army of detractors.

Phạm Hạnh

Sunday, August 21, 2016

NHẢY VIỆC

shared from fb Nguyễn Tuấn Quỳnh.
-----
Tôi quen một số bạn trẻ và gần đây, họ đều muốn thay đổi công việc. Họ gặp tôi tâm sự và xin lời khuyên. Các lý do đưa ra để đổi việc là: lương thấp, không được đánh giá đúng năng lực, môi trường làm việc phức tạp, sếp yếu kém và thiên vị ... Điều duy nhất không bạn nào thừa nhận: sự chưa hoàn thiện của mình!

Bạn tự hào là người xuất sắc về chuyên môn nên bị đồng nghiệp và sếp ghét. Giả sử việc giỏi chuyên môn là đúng, thì việc bị mọi người ghét chắc chắn là do cách cư xử hoặc lối sống của bạn. Mỗi người chỉ là một bánh răng trong guồng máy nên rất cần sự phối hợp nhịp nhàng. Bạn cho mình là xuất sắc, coi những đồng nghiệp khác không ra gì, không thèm nói chuyện thì chuyện bị tẩy chay là điều tất yếu!

Bạn tự hào là người tận tuỵ với công việc, luôn đấu tranh cho lẽ phải, công bằng. Tuy nhiên, cách đấu tranh hay góp ý của bạn luôn nặng nề và vơ đũa cả nắm. Trong mắt bạn, đồng nghiệp đều là người xấu và chỉ mình bạn chính trực, hết mình với công việc. Bạn tốt tính nhưng lạc lõng trong tập thể.

Bạn thì sợ sệt, yếu bóng vía, làm việc gì cũng sợ trách nhiệm. Bạn chỉ chăm chăm xem mình làm vậy thì có bị sao không nên luôn chậm trễ. Đẩy được trách nhiệm qua người khác thì lòng vui khấp khởi. Đồng nghiệp rủ đi cafe, ăn uống thì luôn dò xét xem có bị lợi dụng gì không. Nói chung, sống như con rùa, chỉ thích trú mình trong "cái mai" yên ổn. Cho nên, bạn luôn bước vào công ty với nỗi sợ sệt và cô đơn.

Bạn thì sợ bị công ty, đồng nghiệp lợi dụng trí tuệ, công sức của mình. Hợp tác với ai cũng đều đòi phần hơn và nghi ngờ đủ thứ. Luôn trong trạng thái không sẵn sàng cho đi và thiếu lòng tin vào con người. Phối hợp công việc với ai 1 lần là chấm dứt. Luôn chê bai người khác và cho mình là số 1! Bạn trở thành cái gai trong mắt đồng nghiệp và đối tác.
...
Lời khuyên chung của tôi là:
Thay đổi công việc là điều bình thường. Tuy nhiên, trước khi thay đổi hoặc trách cứ người khác, hãy kiểm điểm lại mình! Bạn hãy là một người làm thuê chuyên nghiệp, trách nhiệm, sáng tạo, hoà đồng và được đồng nghiệp yêu mến.

Nếu đã là người như vậy rồi mà vẫn thấy không phù hợp thì hãy thay đổi công ty. Nếu như, bạn còn đầy khiếm khuyết thì đi đến đâu cũng sẽ là chuỗi ngày đau khổ mà thôi!

"A storm of anger" nghĩa là gì?

Hongkong skyline (not China). Photo courtesy Jereme Wong.

'A storm of anger' nghĩa là một cơn cuồng nộ.

Ví dụ
Sorrell runs into a storm of anger over £70m pay package.

Donald Trump, Ted Cruz hoping to ride storm of anger to GOP nomination.

IN history, some events may dramatically change the course of nations and their foreign relations. After 9/11 for instance, the storm of anger and fear was used by the Bush Administration to enforce internal and external agendas without which it would have been difficult to overcome the constitutional, legal and democratic constraints, checks and balances.

Hollywood studio Paramount Pictures has quietly removed a controversial movie poster of upcoming science fiction film Arrival, which showed Shanghai’s iconic Oriental Pearl Radio and Television Tower in the middle of Hong Kong. The original poster showed an alien spacecraft hovering over Victoria Harbour with the caption: “Why are they here?” Prominently superimposed (đặt lên trên cùng, thêm vào) in the foreground (cận cảnh, vị trí nổi bật) of the image was the landmark Shanghai tower, causing a storm of anger on social media with the hashtag #hongkongisnotchina.

Phạm Hạnh

Saturday, August 20, 2016

Rực rỡ sắc màu tại Aeon mall Long Biên

Những ngày này, đến với Trung tâm thương mại AEON MALL LONG BIÊN, bạn sẽ thấy... :)

"Storm and stress" nghĩa là gì?

Photo courtesy Jukka.

'Storm and stress' nghĩa là thời kỳ sóng gió trong đời sống (của một người, của một quốc gia).

Ví dụ
Companies that already have a well-crafted incident response plan can avoid the storm and stress by rapidly containing a breach as well as starting the task of collecting forensic evidence.

For generations, experts have called adolescence “a time of storm and stress,” which leads many to believe that the experience of high stress levels during the teen years is normal or “just a stage” we all go through on the journey to adulthood.

Previously, we talked about how these Olympic Games were facing all sorts of storm and stress from ongoing political, social, and public health problems in Brazil. This week, we take on the Olympics as an institution, and ask if this celebrated athletic event has become nothing more than an engine for income inequality.

Phạm Hạnh

Friday, August 19, 2016

"Storm in a teacup" nghĩa là gì?

Photo courtesy Juliana Coutinho.

'Storm in a teacup' (bão trong chén trà) nghĩa là việc bé xé ra to, việc không đâu cũng làm to chuyện (a situation where people get very angry or worried about something that is not important).

Ví dụ
Italy's Banking Crisis Is A Storm In A Teacup.

A storm in a teacup has erupted in Myanmar after the new government served the mass-market Lipton brew at a banquet for Singapore’s prime minister.

The motive why activists have created a storm in a teacup in this specific case on bringing on the market Levonelle and EllaOne and not in the case of other products that may affect the endometrium is not understandable.

Peter Fetterman, an art dealer in Santa Monica, Calif., who has represented Mr. McCurry for roughly 25 years, called criticism of the photographer “a storm in a teacup propagated by people who are incredibly jealous of his success.”

Phạm Hạnh


Wednesday, August 17, 2016

"All hands to the pump" nghĩa là gì?

Nuôi dạy con cái cần bàn tay người cha để người mẹ đỡ vất vả. Photo courtesy loomingy1.

'All hands to the pump' nghĩa là kêu gọi giúp đỡ, mọi người phải chung vai gánh vác vì tình hình cấp bách lắm rồi (everyone must work hard because the situation is urgent). Cụm từ này xuất phát từ thời kỳ hàng hải, khi có lỗ thủng ở thuyền thì tất cả thủy thủ (hands) phải cùng nhau tát nước biển ra ngoài, biến thể khác của cụm từ này là “all hands and the cook on deck,” toàn bộ thủy thủ trên tàu, thậm chí kể cả đầu bếp nữa, cũng phải tát nước (to the pump).

Ví dụ
“With the economy in the state it’s in, it needs all hands to the pump – businesses, unions, workers, government, opposition,” David Blanchflower told the Guardian.

It took some time for the hosts to get going, but once they did, it was all hands to the pump for the City Islanders as they battled to try and earn a result.

All hands to the pump! Police launch huge hunt to find Britain's most wanted petrol thief who has avoided detection for two years.

Phạm Hạnh


Tuesday, August 16, 2016

Tập trung là sức mạnh thành công

Photo courtesy Mark Hunter.

I never could have done what I have done, without the habits of punctuality, order, and diligence, without the determination to concentrate myself on one object at a time.
~ Charles Dickens

Tôi sẽ không bao giờ có thể làm được những gì tôi đã làm, nếu không có thói quen đúng giờ, ngăn nắp và siêng năng, và nếu không có quyết tâm tập trung mỗi lúc một việc.

Monday, August 15, 2016

"éminence grise" nghĩa là gì?

Ivanka Trump chưa sẵn sàng làm quân sư cho cha. Photo courtesy Marc Nozell.

'éminence grise' nghĩa là mưu sĩ, quân sư (a person who exercises power or influence in a certain sphere without holding an official position).

Ví dụ
Ivanka Trump is not a loose cannon, which seems a pretty low bar for an eminence grise. Politico puts it this way: “She is the softer, more refined side of the Trump brand and an antidote to the candidate’s abrasiveness.”

While top Republicans across the country are increasingly speaking out against Trump, Shultz and Rice haven’t said anything. It’s odd, because many Republican candidates (and, shhhh, a few Democrats) seek the advice of Shultz, the 95-year-old GOP eminence grise and distinguished fellow at Stanford’s Hoover Institution.

Where Meacham breaks new and startling ground is reporting how needlessly harsh Bush 41 thought the rhetoric was, including Bush 43’s characterization in 2002 of Iraq, Iran and North Korea as an “axis of evil.” And for that tone Bush 41 largely blames Dick Cheney, defense secretary during his own administration and a man Bush 41 believed had grown more hawkish over time, perhaps because of the influence of his wife, Lynne, who, Bush 41 speculates, is “a lot of the éminence grise here — iron-ass, tough as nails, driving.”

Phạm Hạnh

Sunday, August 14, 2016

Ông nội và cháu gái

em được 30 tuần tuổi,


Bài trước: Phòng trẻ là một trong những tiện ích chỉ tìm thấy ở - AEON MALL

"To a fault" nghĩa là gì?

Lỗi lầm. Photo courtesy Katia Romanova.

'...to a fault' nghĩa là hết sức, vô cùng, thái quá ((of someone who displays a particular commendable quality) to an extent verging on excess; excessively, unduly, immoderately, overly, needlessly).

Ví dụ
The coach has stayed loyal, arguably to a fault, to his 4-2-3-1 alignment for two-plus seasons.

Their world, by the way, is socially and politically liberal to a fault, which will seem either defiant or quaint in this partisan season of Trump vs. Clinton.

The remake of the 1977 animated film accomplishes this by making Elliott essentially a dog in a dragon’s body: he’s curious, playful, loyal to a fault and romps around the forest like a puppy alongside his best friend Pete (Oakes Fegley)

If Meacham is sometimes polite to a fault, “Destiny and Power” does not suffer for it. His kinder, gentler approach succeeds in making George H. W. Bush a more sympathetic — and more complex — figure than if the former president had written his own doorstopper after all.

Phạm Hạnh

Saturday, August 13, 2016

"Không muốn làm bò có khi lại làm cừu đấy"

-----
"Nếu thời bao cấp, sách báo, phim ảnh vô cùng hiếm hoi nhưng đa phần dân chúng đều mong mỏi được tham gia, bất kể tuổi tác hay thu nhập. Một cuốn sách hay sẽ được mượn đến cũ nát và mọi người sôi nổi bàn tán về bộ phim mới ra ngoài rạp, so sánh nó với những cảnh đời xung quanh.

Sách báo, phim ảnh lúc ấy không chỉ để giải trí mà thực sự là món ăn tinh thần...

Trái lại, vào thời mở cửa, thu nhập của người dân tăng lên nhưng đến các rạp chiếu phim hay ra hàng sách, ta sẽ thấy chủ yếu là thanh niên đến với mục đích giải trí. Các kiệt tác văn học, những cuốn phim có nội dung nghiêm túc chiếm tỷ lệ rất nhỏ ở Việt Nam.

Thậm chí khi tôi hỏi lớp với cả trăm sinh viên hàng đầu Việt Nam, cũng chỉ có 2-3 em có đọc sách, còn lại là toàn đọc truyện tranh".
-----

"Hit the silk" nghĩa là gì?

Ước được chạm vào váy lụa. Photo courtesy Mitch.

'Hit the silk' (từ lóng) nghĩa là nhảy dù (slang: to parachute from an aircraft), thoát hiểm, bỏ chạy (bail out).

Ví dụ
American and allied paratroopers hit the silk Saturday morning for the 33rd annual Leapfest parachute competition.

In 1944, when he was 20, during one of the dozens of bombing missions Bush flew as a naval aviator, his plane was hit and Bush ordered his two fellow crewmen to “hit the silk!”

Salman figuratively hit the silk himself this week by leaving the Salman Partners investment firm he founded.

If Congress, after listening to the people, wants to bail on the campaign against ISIS, now is the time to hit the silk, not in the middle of an executive war.

Phạm Hạnh

Việt Hưng rực sắc hồng chào đón tiểu công chúa

ngày mai là em được 30 tuần tuổi...


Bài trước: Phòng trẻ là một trong những tiện ích chỉ tìm thấy ở - AEON MALL

Friday, August 12, 2016

Người Nhật và chuyến đi cuối cùng trong đời: Tỷ lệ tử vong cao nhất

Photo credit: The Economist.

Khi thế hệ dân số bùng nổ sau chiến tranh đã và đang già đi, các doanh nghiệp phải rất vất vả để kiếm tiền từ một ngành hiếm khi tăng trưởng.

Trong văn phòng của mình phía sau nghĩa trang Aoyama ở Tokyo, Yukihiro Masuda nói rằng giờ đây các khách hàng tiềm năng của ông sẵn sàng nói về cái chết đến nỗi ông còn khuyến khích họ thử nằm vào những chiếc quan tài mà công ty ông đang rao bán. Ông chỉ vào một chiếc như vậy: một mẫu khá đẹp, lót bằng vải satin trắng và được trang trí bên ngoài bằng vải kimono thượng hạng màu đỏ. Bên trong, khi nắp được đóng lại, chiếc quan tài kín bưng như một phòng thu âm, khiến người ta buồn ngủ và với một người phương Tây thừa cân như tôi, ít nhất nó giúp tôi thoải mái từ đầu tới chân.

Nói về cái chết vẫn còn là điều cấm kỵ đối với một số người Nhật Bản và ở nhiều nơi, các burakumin — những người thường bị tẩy chay, vốn là con cháu của những người xưa kia bị xã hội ruồng bỏ — vẫn chiếm phần lớn việc làm trong ngành dịch vụ tang lễ này. Nhưng đối với nhiều người khác, điều cấm kỵ này đã được gỡ bỏ. Năm 2008, bộ phim "Departures" miêu tả một cách cảm động vẻ đẹp và sự nghiêm trang của nghi lễ nokan, nghi lễ (có nguồn gốc từ đạo Phật) thanh tẩy cho người vừa qua đời, được thực hiện tại nhà trước khi đưa cơ thể người đó vào quan tài để hỏa táng. Thành công của bộ phim đã dẫn đến một làn sóng đơn ứng tuyển xin thực hiện nghi lễ này. Không lâu sau đó, tuần báo Weekly Asahi bắt đầu quảng bá cho ý tưởng về shukatsu, việc lên kế hoạch cho cái kết của cuộc đời, với hy vọng thu hút độc giả và các nhà quảng cáo. Và sau đó, cơn sóng thần kinh hoàng vào năm 2011 khiến nhiều người Nhật không ngần ngại tự hỏi: nếu tôi chết, ai sẽ lo liệu đám tang, thu xếp hậu sự và thực hiện di nguyện của tôi?

Ẩn sau những thay đổi văn hóa này chính là áp lực từ cơ cấu dân số. Mặc dù người Nhật ngày càng sống lâu và khỏe mạnh hơn, số người thuộc thế hệ dân số bùng nổ sau Thế chiến II đang giảm dần trong khi thế hệ trẻ Nhật Bản lại có ít con hơn. Số dân 127 triệu đã đạt đỉnh và sẽ bắt đầu giảm xuống dưới 100 triệu vào năm 2050. Năm nay Nhật Bản sẽ có khoảng một triệu công dân mới và khoảng 1,3 triệu người sẽ qua đời. Đến năm 2040, số người chết hàng năm có thể lên đến 1,7 triệu người.

Đây là tỷ lệ tử vong cao nhất. Điều này đã và đang khiến các gia đình Nhật Bản thay đổi. Theo truyền thống, con cái sẽ lo liệu việc hậu sự của cha mẹ, với sự giúp đỡ của hàng xóm trong đám tang tại nhà. Nhưng hiện nay, ngày càng có nhiều người Nhật, đặc biệt là ở các vùng nông thôn và những thị trấn ven biển có dân số ít ỏi, phải chết trong cô độc và không mấy ai giúp họ trên đoạn đường bước sang thế giới bên kia.

Ngành dịch vụ tang lễ này và các công ty cho đến nay chưa dính dáng gì đến các vấn đề như vậy cuối cùng đã nhận ra cơ hội của mình: một ngành tăng trưởng hiếm hoi. Một hội chợ lớn về tang lễ được tổ chức ở Tokyo vào tháng 12 vừa qua, với các cuộc thi thực hành nghi lễ nokan sử dụng tình nguyện viên đóng giả làm xác chết, đã cho chúng ta một cái nhìn về quy mô của ngành công nghiệp trị giá 2.000 tỷ yên này (tương đương 20 tỉ USD). Có những thị trường ngách: các công ty văn phòng phẩm bán sách về những “ghi chú cuối đời” — những hướng dẫn không chỉ về các việc cần làm sau tang lễ, mà còn bộc lộ những cảm xúc sâu thẳm nhất mà người Nhật thường giữ kín trong lòng, những cảm xúc mà các gia đình Nhật hiện đại ngần ngại thể hiện ra trong cuộc sống. Các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ tang lễ cũng cung cấp nhiều lựa chọn khác thay cho việc khắc bia mộ tốn kém, chẳng hạn như rắc tro của người thân mới qua đời trong vịnh Tokyo (chỉ cần không để những cặp đôi đi hưởng tuần trăng mật và cũng thuê phải con thuyền đó biết là được).

Những công ty công nghệ cũng đang nhảy vào. Hai năm trước, người khổng lồ internet Yahoo Nhật Bản giới thiệu dịch vụ Yahoo Ending. Với chi phí 180 yên mỗi tháng cho đến khi bạn qua đời, dịch vụ này sau đó sẽ gửi một e-mail thông báo cho bạn bè và gia đình của bạn biết rằng bạn đã bước sang thế giới bên kia, đóng tài khoản và lập một trang tưởng niệm trực tuyến cho bạn. Công ty cũng có dịch vụ tổ chức đám tang, với nhà sư làm chủ lễ.

Hãng Amazon Nhật Bản cung cấp hẳn dịch vụ nhà-sư-cho-thuê: chỉ với một cú nhấp chuột, bạn đã có thể có một nhà sư đến tụng kinh siêu thoát cho mình (điều này gây ra nỗi bất bình lớn cho các ngôi chùa truyền thống, nơi việc tổ chức lễ tang và lo liệu tro cốt đem lại một nguồn thu đáng kể). Aeon, một tập đoàn bán lẻ và cung cấp dịch vụ tài chính, từ trước tới nay vẫn lo liệu tang lễ cho nhân viên đã và đang làm việc tại công ty, giờ đây phát triển dịch vụ này và mở đại lý đầu tiên dành cho công chúng tại một trung tâm mua sắm nằm bên cạnh trụ sở của hãng này ở Tokyo. Fumitaka Hirohara, người đứng đầu Aeon Life, khối kinh doanh dịch vụ tang lễ của Aeon, tuyên bố đây là nơi đầu tiên có dịch vụ thử nghiệm quan tài miễn phí từ năm 2011 (trước sự ngạc nhiên của khách hàng đi mua sắm).

Tuy nhiên, hầu hết doanh nghiệp chuyển sang kinh doanh shukatsu chưa tìm được vận may mà họ hy vọng. Rất ít người cao tuổi đăng ký các dịch vụ của Yahoo Ending vì lý do đơn giản rằng họ không thường xuyên sử dụng internet. Người Nhật trẻ tuổi thì ngần ngại trước mức lệ phí hàng tháng. Yahoo Nhật Bản đã đóng cửa dịch vụ này trong tháng Tư. Và hóa ra, các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ tang lễ cũng không khác các doanh nghiệp khác ở Nhật Bản là mấy: cố xoay xở giành chút lợi nhuận ít ỏi trong một thế giới đầy cạnh tranh. Mặc dù số lượng các đám tang đang tăng lên, chi phí trung bình, có thời lên tới hơn 2 triệu yên, lại đang giảm — mức giảm phát và sự cạnh tranh cũng khắc nghiệt như trong các ngành khác. Từ những năm phát đạt cho đến khoảng đầu những năm 1990, các công ty tang lễ ra bất kỳ giá nào họ muốn và chẳng mấy ai phàn nàn.

Các công ty thường vung tay tổ chức những đám tang xa hoa cho các vị giám đốc và cử nhân viên đến đám tang của những khách hàng quan trọng, ngay cả khi những nhân viên này không hề quen biết gì với khách hàng. Giờ đây, các công ty gặp khó khăn tài chính, và mối quan hệ giữa ông chủ và nhân viên không còn như xưa. Bên cạnh đó, ngày càng có nhiều người Nhật chỉ muốn một buổi lễ đơn giản cho gia đình và bạn bè.

Ông Masuda nói rằng các công ty tang lễ truyền thống cố gắng thu lợi từ những dịch vụ đi kèm tốn kém, chẳng hạn như cho thuê xe tang hoành tráng hoặc quay DVD lễ tang. Nhưng khách hàng chỉ muốn những gì ngày càng đơn giản. "Các công ty không lắng nghe những gì khách hàng muốn", ông nói, "Họ chỉ cung cấp các gói dịch vụ đã lỗi thời."

Ông Masuda cho rằng, thay vào đó, các doanh nghiệp cần giữ giá thấp (một gói dịch vụ tang lễ hiện nay có thể chỉ tốn chưa đến 500.000 yên) và cần tạo ra sự khác biệt trong sản phẩm của họ. Công ty của ông, WillLife, cung cấp một “buổi đưa tiễn” thân thiện với môi trường. Các quan tài được làm bằng loại các-tông cứng dùng trong ngành công nghiệp đóng gói (lĩnh vực hoạt động của công ty mẹ). Mặc dù vẫn cần nhiều dầu parafin (tới 70 lít) để hỏa táng các quan tài này như các loại quan tài bằng gỗ thông thường, công ty coi việc trồng cây ở Mông Cổ là một sự bù đắp cho lượng cacrbon đã thải ra.

Tuy nhiên, ông Masuda than thở rằng những quan tài làm bằng gỗ dán từ Trung Quốc, có giá chỉ bằng một phần ba giá chiếc quan tài của công ty ông. Hàng Trung Quốc - giá Trung Quốc, gắn chặt với cuộc sống ở Nhật Bản như các nơi khác, cũng không buông tha những người chết.

Minh Thu
The Economist